Instytut Lotnictwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Budynki Instytutu Lotnictwa

Instytut Lotnictwa – polska, państwowa jednostka badawczo-rozwojowa istniejąca od 1926 roku z siedzibą w Warszawie.

Działalność placówki skupia się na świadczeniu usług projektowych, inżynierskich i badawczych w zakresie lotnictwa i kosmonautyki. Instytut prowadzi współpracę międzynarodową z krajami Unii Europejskiej i transatlantycką w zakresie (przede wszystkim z firmą General Electric w ramach Engineering Design Center): silników lotniczych, ekologii, aerodynamiki, konstrukcji lotniczych i badań materiałowych. Instytut Lotnictwa współpracuje także z Boeingiem, Airbusem i Pratt & Whitney oraz prowadzi badania dla innych sektorów gospodarki[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed II wojną światową[edytuj | edytuj kod]

Historia Instytutu Lotnictwa sięga początków niepodległości Polski, ale oficjalną datą rozpoczęcia działalności Instytutu jest 1 sierpnia 1926 roku. W początkowej fazie swojego funkcjonowania Instytut działał jako Instytut Badań Technicznych Lotnictwa. Nazwa ta przetrwała do początku II wojny światowej. Profil działalności w latach 1926-1939 skupiał się przede wszystkim na badaniu i certyfikowaniu samolotów. Wszystkie polskie przedwojenne samoloty wojskowe były badane i certyfikowane w Instytucie. W okresie przed wybuchem II wojny światowej w Instytucie badano samoloty PZL P.11, PZL.23 Karaś, PZL.37 Łoś, PZL.38 Wilk, PZL.44 Wicher oraz samoloty RWD. Instytut wydawał zeszyty naukowe, które zawierały tłumaczenia fachowej, zagranicznej literatury lotniczej, metody obliczeń aerodynamicznych i wskazówki i przepisy dotyczące budowy sprzętu lotniczego.

W latach wojny Instytut przerwał swoją działalność, ale kadra pozostała w ścisłym związku z lotnictwem, podejmując pracę w renomowanych placówkach zagranicznych, szczególnie w Anglii, a także opracowując strategie reaktywacji ośrodka po wojnie.

Po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

W 1945 roku powołany został Instytut Techniczny Lotnictwa, który ulokowano w ocalałych budynkach na warszawskim Okęciu. W 1948 roku Instytut zmienił nazwę na Główny Instytut Lotnictwa, a 1952 roku nadano mu nazwę, którą posługuje się do dziś - Instytut Lotnictwa. Okres powojenny, to czas, w którym kadra naukowo-badawcza i konstruktorska zajmowała się głównie projektowaniem i wytwarzaniem licencyjnych dwupłatowców Po-2 oraz samolotu myśliwskiego MiG-15.

W początkowej fazie swojej powojennej działalności w Instytucie opracowywano silniki pulsacyjne i strumieniowe. W początkowym okresie swojego funkcjonowania działalność Instytutu skupiała się nad badaniem sprzętu pozyskanego z ZSRR, wprowadzanego do licencyjnej produkcji w kraju. Obok tych prac, prowadzono również badania nad konstrukcjami rodzimej myśli technicznej. W 1946 roku nad samolotem LWD Szpak, rok później pierwszy szybowiec IS-1 Sęp, po którym były SZD-6 Nietoperz, SZD-8 Jaskółka, SZD-9 Bocian, SZD-19 Zefir, SZD-24 Foka. W Instytucie Tadeusz Sołtyk zaprojektował samoloty PZL TS-8 Bies i pierwszy polski samolot odrzutowy TS-11 Iskra, do której silnik również został zaprojektowany w pracowniach Instytutu. Inżynierowie Instytutu zaprojektowali również pierwsze rodzime konstrukcje śmigłowców: BŻ-1 GIL, BŻ-4 Żuk i JK-1 Trzmiel. W Instytucie prowadzono również prace związane z agrolotnictwem, w 1972 roku zaprojektowano i zbudowano latające laboratorium Lala-1. Był to mocno zmodyfikowany samolot An-2, na którym badano technologie użyte później przy budowie samolotu PZL M-15 (Belphegor).

Oprócz konstrukcji samolotowych placówka zaczęła się specjalizować w projektowaniu i badaniach obiektów latających, takich jak rakiety i cele latające, m.in. opracowano projekt rakiety meteorologicznej Meteor 1. Kolejne lata działalności Instytutu, to przede wszystkim praca nad programem stworzenia samolotu szkolno-bojowego dla wojska, czego efektem był projekt samolotu I-22 Iryda. W instytucie zaprojektowano też czteromiejscowy, kompozytowy samolotu osobowy I-23 Manager, dwumiejscowy samolot szkolny I-25 As, dwumiejscowy śmigłowiec szkolno-patrolowy IS-2 oraz poduszkowiec patrolowo-ratunkowy PRP-560 Ranger.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Instytut Lotnictwa dzieli się na cztery piony merytoryczne:

  • Centrum Nowych Technologii (CNT) − realizuje duże projekty innowacyjne wspólnie z partnerami Unii Europejskiej. Specjalizuje się w dwóch obszarach: lotnictwo lekkie oraz kosmonautyka[2]
  • Centrum Badań Materiałów i Konstrukcji (CBMK) − zajmuje się badaniami materiałów i struktur wysoko obciążonych mechanicznie i cieplnie[3]
  • Net Instytut (NET) działa w sferze projektów sieciowych, promocji wiedzy, edukacji i przyszłych, perspektywicznych form aktywności[4]
  • Engineering Desing Center (EDC) − współpracuje w ramach partnerstwa strategicznego z firmą General Electric. Specjalizuje się w ekspertyzach i pracach badawczo-rozwojowych w zakresie lotniczych silników odrzutowych oraz dziedzin pokrewnych[5].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Edukacyjna[edytuj | edytuj kod]

Era Inżyniera
Instytut Lotnictwa wraz z kilkudziesięcioma partnerami uruchomił w 2008 roku ogólnopolski program skierowany do prawie 3 milionów młodzieży ze szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych oraz ich rodziców i nauczycieli przedmiotów ścisłych. Program ten został objęty patronatem ministrów: gospodarki, nauki i szkolnictwa wyższego oraz edukacji narodowej.
Program ma na celu popularyzację i podniesienie prestiżu zawodu inżyniera, co ma doprowadzić do zwiększenia liczby osób świadomie wybierających studia inżynierskie. Jego zadaniem jest także zachęcenie do nauki przedmiotów ścisłych. W tym celu tworzona jest ogólnopolska sieć partnerska, w skład której wchodzą uczelnie techniczne, przedsiębiorstwa innowacyjne, instytucje naukowe, szkoły, stowarzyszenia i wydawnictwa[6].
Stypendium im. Justyny Moniuszko
W 2010 roku Instytut Lotnictwa i firma General Electric stworzyły stypendium naukowe im. Justyny Moniuszko, która zginęła w katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku, przeznaczone dla najlepszych studentów Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej[7].

Konferencje i publikacje[edytuj | edytuj kod]

Instytut organizuje od 1975 roku serię międzynarodowych konferencji naukowych − KONES − dotyczących zespołów napędowych oraz środków transportu. Instytut wydaje też związane z konferencjami KONES czasopismo naukowe Journal of KONES[8].

Wydawnictwa Naukowe Instytutu Lotnictwa wydają artykuły oraz książki inżynierów lotniczych i pracowników Instytutu Lotnictwa oraz autorów zatrudnionych w innych, związanych z lotnictwem instytucjach i organizacjach. Wydawnictwa publikują cztery typy wydawnictw:

  • Serię "Biblioteka Naukowa Instytutu Lotnictwa" − książki z zakresu nauki o lotnictwie i pokrewnych dziedzinach, głównie monografie.
  • Kwartalnik "Prace Instytutu Lotnictwa − Transactions of the Institute of Aviation" − artykuły o głównych pracach i projektach Instytutu Lotnictwa, pracach statutowych, badaniach sponsorowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, własne materiały konferencyjne i materiały zaproszonych gości, materiały z sympozjów i inne komunikaty w językach polskim i angielskim a także prace habilitacyjne pracowników Instytutu Lotnictwa.
  • "Journal of Polish-American Science and Technology" − czasopismo naukowe dotyczące problemów z zakresu przedsiębiorczości, szans i wyzwań jakie stawia polsko-amerykańska współpraca, a także zagadnienia z zakresu energetyki, technologii kosmicznych i telekomunikacji, inżynierii biomedycznej, ochrony zdrowia oraz ochrony środowiska.
  • "Biblioteka Historyczna" − publikacje dotyczące rozwoju techniki polskiej i światowej, wkładu polskich inżynierów w rozwój lotnictwa, rozwoju myśli naukowej i badań[9].

Biblioteka Instytutu Lotnictwa[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Naukowo-Techniczna Instytutu Lotnictwa powstała w 1926 roku. Pełni ona rolę centralnej biblioteki lotniczej w Polsce. Księgozbiór jej liczy około 80 000 woluminów książek i około 70 tytułów czasopism krajowych i zagranicznych. W zbiorach znajduje się ponadto około 5500 mikrofilmów z prac i publikacji naukowych oraz firmowe materiały reklamowe. Biblioteka posiada również zbiory lotnicze przekazane z zagranicy, takie jak księgozbiór Czesława Zbierańskiego a także zbiór prac dyplomowych, doktorskich i habilitacyjnych wykonanych w Instytucie[10].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Instytut Lotnictwa-historia i teraźniejszość, "Lotnictwo", nr 3 (1992), s. 8-11, ISSN 364215.
  2. 80 Lat Instytutu Lotnictwa, Jerzy Grzegorzewski, Tadeusz Królikiewicz, Warszawa 2006

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Na mapach: 52°10′45,01″N 20°56′56,54″E/52,179169 20,949039