Intel 4004

Z Wikipedii

Intel 4004 to 4-bitowy mikroprocesor produkowany przez firmę Intel, pierwszy na świecie komercyjny (o wiele bardziej złożone układy wojskowe F14 CADC pojawiły się już 12 miesięcy wcześniej, jednak z powodu tajemnicy wojskowej ich istnienie ujawniono dopiero w 1998 r.) jednoukładowy procesor komputerowy.

4004 powstał w 1971 (patent nr 3,821,715) na zamówienie japońskiej firmy Busicom do użycia w ich kalkulatorach; razem z 4004 powstało także wiele dodatkowych chipów przeznaczonych do obsługi tego procesora, na przykład do obsługi pamięci ROM. Pierwsze 4004 miały ceramiczną obudowę DIP16 i zawierały 2300 tranzystorów. Był to pierwszy procesor komputerowy wyprodukowany przez firmę Intel, która do tej pory produkowała pamięć półprzewodnikową. Rok później powstał następca 4004: 8-bitowy 8008 (3300 tranzystorów).

[edytuj] Dane techniczne

Maksymalna częstotliwość taktowania - 740 kHz.
Osobna pamięć dla programu i danych (tzw. "architektura harwardzka").
46 instrukcji.
16 czterobitowych rejestrów.
3-poziomowy stos.
2300 tranzystorów (technologia produkcji 10 µm).

W przeciwieństwie do większości procesorów bazowanych na architekturze harwardzkiej, które mają osobne magistrale, 4004 używał tylko jednej, multipleksowanej szyny na transfer wszystkich danych. Główny projektant procesora Masatoshi Shima planował użycie obudowy z 40. wyprowadzeniami, jednak Intel, który do tej pory produkował tylko pamięci komputerowe, nie był w stanie wyprodukować chipów większych, niż DIP16 i DIP18 (z szesnastoma lub osiemnastoma wyprowadzeniami). Problem rozwiązał inny z projektantów 4004 Marcian "Ted" Hoff, który zaprojektował specjalny układ multipleksujący używający zaledwie czterech wyprowadzeń.

[edytuj] Inne układy scalone rodziny 4004

4001 – 256-bajtowy ROM z 4-bitowym portem I/O.
4002 – 40-bajtowy RAM (80 słów o wielkości 4 bitów) z jednym czterobitowym portem I/O.
4003 – 10-bitowy port szeregowy do obsługi urządzeń zewnętrznych (klawiatura, drukarka, wyświetlacz)
4008 – 8-bitowy przerzutnik typu "latch" służący do obsługi standardowych chipów pamięci.
4009 – specjalny konwerter I/O służący do obsługi standardowych układów scalonych z pamięcią.

Układ 4001 nie mógł być używany wspólnie z układami 4008 i 4009.

[edytuj] Zobacz też

F14 CADC

[edytuj] Kolekcjonerstwo

4004 jest jednym z najbardziej poszukiwanych przez kolekcjonerów chipem komputerowym na świecie. Najdroższa odmiana 4004 to chipy o kolorze złoto-białym z widocznymi tzw. "szarymi śladami" na białej części procesora. W 2004 roku takie egzemplarze były sprzedawane na aukcji eBay po 400$. Nieco mniej cenione są chipy złoto-białe bez szarych śladów (200-300$). Procesory bez zaznaczonej daty produkcji, najwcześniejsze wersje, są wyceniane na nieco więcej. W roku 2005 procesory z "szarymi śladami" sprzedawano na eBay po 1000$, natomiast złoto-białe 500$-300$.