Irena Laskarina Asenina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Irena Laskarina Asenina
Irena Laskarina Asenina
Caryca Bułgarii
Okres panowania od 1257
do ok. 1270
Poprzedniczka Maria Asenina
Następczyni Maria Kantakuzena Paleologina
Dane biograficzne
Dynastia Laskarysów
Zmarła ok. 1270
Ojciec Teodor II Laskarys
Matka Helena Asenina
Mąż Konstantyn Asen Tich

Irena Laskarina Asenina – (bułg.: Ирина Ласкарина Асенина, Irina Laskarina Asenina; gr.: Ειρήνη Δούκαινα Λασκαρίνα, Eirēnē Doukaina Laskarina) caryca bułgarska w latach 1257 – ok. 1270. Żona Konstantyna Asena Ticha. Siostra cesarza bizantyńskiego Jana IV Laskarysa.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Irena Laskarina była córką cesarza nicejskiego Teodora Laskarysa i córki cara bułgarskiego Iwana Asena II, Heleny. W 1257 roku została wydana za możnowładcę bułgarskiego ze Skopje Konstantyna Ticha. W skomplikowanej sytuacji wewnętrznej swojego państwa Teodor Laskarys szukał, wydając Irenę za mąż, sojuszników zewnętrznych. W Bułgarii, po śmierci ostatniego z Asenowiczów w 1256 roku, rozgorzała wojna domowa, w której Konstantyn Tich wyrastał na najpoważniejszego kandydata do korony carskiej. Konstantyn Tich spokrewniony z serbskim domem panującym, niewątpliwie również widział korzyści w nawiązaniu sojuszu z Cesarstwem Nicejskim. Małżeństwo z Ireną, wnuczką Iwana Asena II, pozwalało mu wystąpić z roszczeniami do korony Asenowiczów, do której dotąd jedynym legalnym kandydatem wydawał się żonaty z córką Iwana Asena II, Mico Asen [1].

Ostatecznie Konstantyn Tich dzięki poparciu bojarów tyrnowskich został obwołany carem i Mico Asen musiał uchodzić ze stolicy, choć walki między pretendentami do władzy miały potrwać jeszcze kilka lat. W 1258 roku, po śmierci ojca Ireny, koronę cesarską włożono na głowę jej 8-letniego brata, Jana IV Laskarysa. Jednak już w następnym roku w wyniku przewrotu wojskowego władzę w cesarstwie nicejskim przejął Michał Paleolog, przyjmując tytuł współcesarza. Kiedy w trzy lata później, w 1261 roku Michał VIII Paleolog proklamował odrodzenie Cesarstwa Bizantyńskiego, a 11-letniego wówczas brata Ireny kazał oślepić i odsunął od władzy, Konstantyn Tich nadal był zajęty walką z Mico Asenem na południu Bułgarii i z Węgrami, popierającymi drugiego z kontrkandydatów do korony carskiej, na zachodzie[1].

Irena nie zapomniała krzywd doznanych przez rodzinę. Miała się stać w najbliższych latach najzaciętszą przeciwniczką nowego cesarza bizantyńskiego. To ona stała za antybizantyńskimi poczynaniami męża, który po umocnieniu swej władzy, w 1262 roku najechał ziemie cesarstwa, a w 1264 roku, na czele połączonych wojsk bułgarsko-tatarskich spustoszył Trację, czego Michał VIII omal nie przypłacił życiem. Wojna pomiędzy Bułgarią a Bizancjum rozpoczęta w 1262 roku miała toczyć się do 1268 roku[1].

W 1268 roku pomiędzy Bułgarią a Bizancjum został zawarty pokój. Irena umarła w tym mniej więcej czasie, najpóźniej w 1270 roku[2].

Związki rodzinne[edytuj | edytuj kod]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wasyli Watatzes ?
 
 
 
 
 
 
 
Jan III Watatzes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
?
 
 
 
 
 
 
 
Teodor II Laskarys
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Teodor I Laskarys
 
 
 
 
 
 
 
Irena Laskarina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Anna Komnena Angelina
 
 
 
 
 
 
 
Irena Laskarina Asenina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Asen I
 
 
 
 
 
 
 
Iwan Asen II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Helena - Eugenia
 
 
 
 
 
 
 
Helena Asenina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Andrzej II
 
 
 
 
 
 
 
Anna Maria węgierska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gertruda z Meran
 
 
 
 
 
 

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 T. Wasilewski: Historia Bułgarii. s. 98-99. G. Ostrogorski: Dzieje Bizancjum. s. 433. Steven Runciman: Nieszpory sycylijskie. s. 177 i 189.
  2. Chronologia wydarzeń tego okresu nie jest pewna. Ponieważ w 1268 roku zawarto pokój pomiędzy Bułgarią a Bizancjum, może to oznaczać, że Irena w tym czasie już nie żyła. Na 1268 rok, a najpóźniej na 1269 datuje jej śmierć T. Wasilewski, który przyjmuje, że 1269 roku nastąpił ślub siostrzenicy Michała VIII, Marii z owdowiałym Konstantynem Tichem (Historia Bułgarii, s. 98). Georg Ostrogorski przyjmuje, że śmierć Ireny nastąpiła w 1270 roku i że dopiero w 1270 roku miał miejsce ślub Konstantyna Ticha z Marią Kantakuzeną (Dzieje Bizancjum, s. 430). Z kolei S. Runciman ślub cara umieszcza w 1272 roku, co pokazuje jak bardzo płynne są ustalenia chronologiczne dotyczące tego okresu (Nieszpory sycylijskie, s. 161).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzedniczka
Maria Asenina
Caryca Bułgarii
1257-1270
Następczyni
Maria Kantakuzena Paleologina