Ireneusz Iredyński
Z Wikipedii
Ireneusz Iredyński, wł. Ireneusz Kapusto (ur. w 1939 w Stanisławowie, zm. w 1985 w Warszawie), polski prozaik, dramaturg, poeta, scenarzysta i autor piosenek, licznych słuchowisk radiowych, tłumacz literatury niemieckiej, angielskiej, francuskiej, serbsko-chorwackiej, fińskiej. W latach 70. partner życiowy Jadwigi Staniszkis.
Należał do tak zwanego nurtu "anarchistycznego cynizmu i nihilizmu" w literaturze polskiej. W utworach swych demaskował objawy mitomanii, frustracji, kompleksów, będących przyczyną przemocy, okrucieństwa i upodlenia ludzi. W twórczości dramaturgicznej koncentrował się na zagadnieniach psychologiczno-obyczajowych.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Urodził się 4 czerwca 1939 w Stanisławowie. Po wojnie mieszkał w Bochni i w Krakowie, gdzie w 1957r. ukończył gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Kościuszki. W 1955 r., w dodatku do "Dziennika Polskiego", opublikował swój pierwszy wiersz "Podhale zimą". W tym samym roku został przyjęty do Koła Młodych przy krakowskim oddziale Związku Literatów Polskich. W 1958 r. przeniósł się do Warszawy, a w 1959 został członkiem rzeczywistym ZLP.
Po krótkim, burzliwym i pełnym ekscesów życiu (dwa małżeństwa, wyrok sądowy za gwałt) Iredyński ciężko chory (był alkoholikiem) zmarł w wieku czterdziestu sześciu lat, 9 grudnia 1985 w Warszawie). Pochowany został dzięki wsparciu i pomocy przyjaciół i znajomych w katakumbach na Powązkach.
[edytuj] Bibliografia
[edytuj] Proza
- Ryba płynie za mordercą, Kraków, (1959) - pod pseudonimem Umberto Pesco
- Dzień oszusta, Kraków, (1962)
- Ukryty w słońcu [w:] Twórczość, 1963, nr 3.
- Związki uczuciowe, Warszawa, (1970)
- Człowiek epoki, Kraków, (1971)
- Manipulacja, Warszawa, (1975)
- Bajki nie tylko o smoku, Warszawa, (1977)
- Okno, Warszawa, (1978)
[edytuj] Poezja
[edytuj] Sztuki teatralne
- Męczeństwo z przymiarką (wyst. 1960)
- Ostatni odcinek drogi (wyst. 1962)
- Zejście do piekła (wyst. 1964)
- Jasełka-moderne (wyst. 1965)
- Trzecia pierś (wyst. 1975)
- Żegnaj, Judaszu (wyst. 1971)
- Dobroczyńca (wyst. 1971)
- Sama Słodycz (wyst. 1973)
- Czysta miłość
- Seans (publ. Dialog 12/1985)
[edytuj] Scenariusze filmowe
- Śmierć w środkowym pokoju, 1965 reż.: Andrzej Trzos-Rastawiecki
- Sam pośród miasta , 1965 reż.: Halina Bielińska, obs.: Zbigniew Cybulski
- Zejście do piekła, 1966 reż.: Zbigniew Kuźmiński obs.: Leon Niemczyk, Witold Pyrkosz, Marek Perepeczko
- Kardiogram, 1971 reż.: Roman Załuski
- Anatomia miłości, 1972 reż.: Roman Załuski obs.: Jan Nowicki
- Przejście podziemne, 1973 debiut reżyserski Krzysztofa Kieślowskiego obs.: Andrzej Seweryn
- Wejście w nurt, 1978 reż.: Barbara Sass-Zdort
- Roman i Magda, 1978 reż.: Sylwester Chęciński obs.: Andrzej Seweryn, Jan Englert
- Ukryty w słońcu, 1980 reż.: Jerzy Trojan obs.: Jan Englert, Kazimierz Kaczor
- Okno, 1981 reż.: Wojciech Wójcik obs.: Tadeusz Huk, Jan Englert
- Magiczne ognie, 1983 reż.: Janusz Kidawa
[edytuj] Artykuły i wywiady
- Reżyser życia, Bartosz Marzec – Rzeczpospolita, 9 grudnia 2000
- Zbaletowany, Joanna Siedlecka – Rzeczpospolita, 19 marca 2005
- Struktura – z profesor Jadwigą Staniszkis rozmawia Barbara N. Łopieńska – ResPublica nr 2/2002
[edytuj] Wspomnienia o Iredyńskim
- Janusz Anderman, Fotografie, Kraków 2002
- Stefan Kisielewski, Abecadło Kisiela, Warszawa 1997
- Joanna Siedlecka, Wypominki o pisarzach polskich, Warszawa 2004
- Joanna Siedlecka, Obława, Warszawa 2005
- Roman Śliwonik, Portret z bufetem w tle, Warszawa 2001
- Wojciech Wiśniewski, Tego się nie dowiecie w szkole. Z wizytą u pisarzy, Warszawa 1981
