Irma Grese
| Irma Grese | |
 Irma Grese (1945) |
|
| Data i miejsce urodzenia | 7 października 1923 Wrechen |
| Data i miejsce śmierci | 13 grudnia 1945 Hameln |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Irma Ida Grese (ur. 7 października 1923 w Wrechen pod Pasewalkiem w Meklemburgii, stracona 13 grudnia 1945 w Hameln) - w czasie II wojny światowej nadzorczyni SS (SS-Aufseherin) w niemieckich obozach koncentracyjnych, członkini personelu pomocniczego SS (niem. Hilfspersonal der SS) i obozowej załogi SS (niem. SS-Gefolge).
Spis treści |
[edytuj] Dorastanie
Dorastała w zwykłej rodzinie. Jej ojciec był mleczarzem, miała czworo rodzeństwa. W wieku 14 lat, dwa lata po śmierci matki, porzuciła szkołę, opuściła rodzinny dom i przeniosła do Fürstenbergu, gdzie odbyła tzw. "rok pracy na roli" Reichsarbeitsdienst (RAD; pol. "Służba Pracy Rzeszy"), pracowała kolejno w mleczarni, sklepie, a następnie przez dwa lata jako pomoc pielęgniarska w sanatorium dla żołnierzy SS w Hohenlychen (w przyszłości pracowała tam m.in. Herta Oberheuser). Próby zdobycia wykształcenia i posady pielęgniarki nie przyniosły rezultatu, gdyż nie udało się jej zdać egzaminu dla pielęgniarek. W 1942 wróciła na krótko do pracy w mleczarni w Fürstenbergu.
[edytuj] Nadzorczyni SS
Po nieudanej próbie zdobycia zawodu pielęgniarki, zgłosiła się jako ochotniczka do służby pomocniczej SS. Późnym latem 1942 została skierowana do obozu dla kobiet w Ravensbrück celem przeszkolenia na nadzorczynię SS (niem. SS-Aufseherin). Kształcenie zakończone egzaminem ukończyła w marcu 1943.
Na własna prośbę została skierowana do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Początkowo pracowała jako telefonistka w Obozie A i Obozie B, później pilnowała komanda budowy dróg oraz ogrodowego. Pod koniec 1943 została awansowana na stanowisko SS-Oberaufseherin, funkcjonując jako zastępczyni głównej nadzorczyni obozu kobiecego w Brzezince. W maju 1944 roku została nadzorczynią w Obozie C (odcinek BIIc), następnie kierowniczką komanda więźniarek karnej kompanii kobiet, której członkinie musiały wykonywać najcięższe prace ziemne. W grudniu 1944 roku została raportową w obozie dla kobiet Birkenau,
Grese uczestniczyła w selekcjach przeprowadzanych przez lekarza Josefa Mengele. Była biseksualistką, utrzymywała kontakty intymne między innymi z komendantem obozu w Brzezince Josefem Kramerem oraz Marią Mandl, a także z więźniarkami i więźniami[1].
18/19 stycznia 1945 opuściła Auschwitz wraz z transportem do Ravensbrück uciekając przed nadciągającą Armią Czerwoną, wraz z ewakuowanymi więźniami. Następnie w marcu dopilnowała ewakuacji więźniarek z Ravensbrück do Bergen-Belsen. Zatrudniono ją tam jako Arbeitsdienstführerin i funkcjonowała do momentu wyzwolenia obozu przez Brytyjczyków 15 kwietnia 1945, którzy aresztowali ją 17 kwietnia 1945 roku[2].
[edytuj] Rozliczenie i proces
W stan oskarżenia wraz z 44 osobami, m.in z Johanną Bormann i Elisabeth Volkenrath, sądzono ją podczas procesu Bergen-Belsen, który odbywał się od 17 września do 17 listopada 1945 w MTV-Halle w Lüneburgu.
Była jedną z najokrutniejszych nadzorczyń SS. W Auschwitz-Birkenau więźniarki nazywały ją piękną bestią.
Zeznania świadków – ocalałych kobiet, obciążyły ją poważnie. Była niezwykle brutalna, brutalnie biła i kopała, nie rozstawała się ze specjalne dla niej wykonanym ze stali i splecionego celofanu, wyłożonym perłami pejczem, którym katowała uwięzione osoby. Często przechadzała się w towarzystwie psa, którego szczuła na więźniarki. Podczas apelu nakazywała, aby więźniarki godzinami trzymały nad głowami ciężkie kamienie. Oprócz tego towarzyszyła doktorowi Mengele w selekcjach. Chodziła w szytym na miarę uniformie. Stanisława Rachwałowa, więzień obozu Auschwitz-Birkenau nr 26281 zeznała:[3]
 |
Nierzadko brała udział w selekcjach więźniarek, niezależnie od tego osobiście niejednokrotnie je mordowała. Świadek Katherine Neiger zeznała:
|
|
Grese nie przyznała się do winy. Zaprzeczała przy tym gwałtownie, iż odczuwała przyjemność z udręczenia więźniarek. Została skazana na śmierć przez powieszenie. Sentencja wyroku w j. angielskim brzmiała: "Number 9. Grese. The sentence of this Court is that you suffer death by being hanged" (pol. "Numer 9.[4] Grese. Wyrok tego Sądu brzmi: śmierć przez powieszenie"). Grese nie okazała skruchy. Co więcej, – w swoim pożegnalnym liście podkreślała, iż umiera "z czystym sumieniem".
Wyrok wykonał angielski kat, Albert Pierrepoint 13 grudnia 1945 o godz. 9:34 w więzieniu w Hameln. W ostatnich słowach zwróciła się do kata: "Szybciej, miejmy już to za sobą". Jej ciało najpierw zostało pogrzebane na cmentarzu więziennym, a po 9 latach w 1954 przeniesiono je na cmentarz miejski w Hammeln. W 1986 mogiła została zlikwidowana, ponieważ stała się miejscem pielgrzymek neonazistów.
[edytuj] Zobacz też
- SS-Aufseherin
- Auschwitz-Birkenau
- Obóz koncentracyjny dla kobiet w Ravensbrück
- Procesy załogi Bergen-Belsen
[edytuj] Źródła
- Kompisch, Kathrin: Täterinnen. Die Frauen im Nationalsozialismus; Boehlau 2008. Str. 198
- Taake, Claudia: Angeklagt: SS-Frauen vor Gericht, Oldenburg 1998
- Informacje na podstawie wywiadu z Joanną Czopowicz przeprowadzonego przez Piotra Głuchowskiego i Marcina Kowalskiego pt. "Urzeczona nadzorczynią z SS", dodatek do Gazety Wyborczej Wysokie Obcasy 15 maja 2010, nr 19/572, str. 44-50
Przypisy
- ↑ Anus Mundi, Wiesław Kielar, Kraków 1976
- ↑ Inne źródła twierdzą, że opuściła Ravensbrück w kwietniu 1945, a do Bergen-Belsen dotarła 17 kwietnia i poddała się brytyjskiemu żandarmowi
- ↑ Stanisława Rachwałowa, nr 26281, KL Auschwitz, akta procesu Rudolfa Hossa tom 3 karta 128
- ↑ Oskarżone były oznaczone numerami podczas procesu, co notabene utrudniało ich identyfikację przez więźniarki.
