Kosaciec

Z Wikipedii

(Przekierowano z Irys)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Kosaciec
Systematyka wg Reveala
Domena jądrowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa jednoliścienne
Rząd kosaćcowce
Rodzina kosaćcowate
Rodzaj kosaciec
Nazwa systematyczna
Iris L.
Sp. Pl. 38. 1753
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Morfologia

Kosaciec, irys (Iris L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Kosaćce występują w stanie dzikim na półkuli północnej.

[edytuj] Morfologia

Gatunkiem typowym jest Iris germanica L.[1].

Liście
Szablaste, równowąskie.
Kwiaty
Duże (wysokość 5-15 cm, średnica 5-18 cm), pojedyncze lub w kwiatostanach. Zewnętrzne działki kielicha są ustawione poziomo lub też odgięte w góre. U odmian bródkowych na zewnętrznych działkach wzdłuż głównego nerwu znajdują się szczotkowate włoski zwane bródką. U odmian bezbródkowych w tym miejscu występuje barwny pas, zazwyczaj żółty lub brązowy. Wewnętrzne działki są wzniesione i tworzą tzw. kopułę. Kwitnie od kwietnia do początku lipca.

[edytuj] Systematyka

Pozycja w systemie Reveala

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd kosaćcowce (Iridales Raf.), podrząd Iridineae Engl., rodzina kosaćcowate (Iridaceae Juss.), podrodzina Iridoideae Eaton, plemię Irideae Kitt., podplemię Iridinae Pax in Engl. & Prantl, rodzaj kosaciec (Iris L.)[2].

Z rodzaju Iris część gatunków wyróżniana jest czasem w rodzaje Juno Tratt. i Xiphium Mill. W systemie Crescent Bloom rodzaje te włączone są do rodzaju Iris i traktowane jako synonimy.

Gatunki flory Polski[3]
Inne gatunki
  • Iris bracteata S. Wats.
  • Iris brevicaulis Raf.
  • Iris bucharicakosaciec bucharski
  • Iris chrysophylla T.J. Howell
  • Iris cristata Ait.
  • Iris danfordiae (Baker) Boiss – kosaciec Dandorfa
  • Iris douglasiana Herbert
  • Iris ensata Thunb. – kosaciec mieczolistny, k. japoński
  • Iris fernaldii R.C. Foster
  • Iris flavescens Delile
  • Iris foetidissima L.
  • Iris foliosa Mackenzie & Bush
  • Iris fulva Ker-Gawl.
  • Iris giganticaerulea Small
  • Iris hartwegii Baker
  • Iris hexagona Walt.
  • Iris innominata Henderson
  • Iris lacustris Nutt.
  • Iris laevigata Fisch. – kosaciec gładki
  • Iris latifolia (Mill.) Voss – kosaciec mieczowaty, k. angielski
  • Iris lutescens Lam.
  • Iris macrosiphon Torr.
  • Iris missouriensis Nutt.
  • Iris munzii R.C. Foster
  • Iris orientalis P. Mill.
  • Iris orjenii Bräuchler & Cikovac
  • Iris pallida Lam.
  • Iris prismatica Pursh ex Ker-Gawl.
  • Iris purdyi Eastw.
  • Iris reticulata M. Bieb. – kosaciec żyłkowany
  • Iris sancti-cyrii Rouss.
  • Iris sanguinea Hornem. ex Donn
  • Iris setosa Pallas ex Link
  • Iris spuria L.
  • Iris tectorum Maxim.
  • Iris tenax Dougl. ex Lindl.
  • Iris tenuis S. Wats.
  • Iris tenuissima Dykes
  • Iris thompsonii R.C. Foster
  • Iris tingitana Boiss. & Reut.
  • Iris tridentata Pursh
  • Iris variegata L.
  • Iris verna L.
  • Iris versicolor L. – kosaciec różnobarwny
  • Iris vinicolor Small
  • Iris virginica L.
  • Iris ×fulvala Dykes
  • Iris ×nelsonii Randolph
  • Iris ×robusta E. Anders.
  • Iris xiphium L. – kosaciec hiszpański

Przypisy

  1. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  2. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Iris (en). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1. 
Utwórz książkę