Irządze (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Irządze
Herb
Herb
Urząd Gminy
Urząd Gminy
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat zawierciański
Gmina Irządze
Liczba ludności (2008) 567
Strefa numeracyjna (+48) (034)
Kod pocztowy 42-446
Tablice rejestracyjne SZA
SIMC 0132552
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Irządze
Irządze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Irządze
Irządze
Ziemia 50°37′35″N 19°41′07″E/50,626389 19,685278Na mapach: 50°37′35″N 19°41′07″E/50,626389 19,685278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Irządzewieś w Polsce położona w regionie Progu Lelowskiego, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Irządze.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Irządze oraz parafii rzymskokatolickiej pw. św. Wacława, należącej do dekanatu lelowskiego, diecezji kieleckiej.

W okolicach wsi bierze swój początek rzeka Białka, dopływ Pilicy.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według legendy nazwa wsi wiąże się ze słowami Dobrawy "I ja tu rządzę!".

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1220 roku, z dokumentu biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża[1] w którym miejscowość wymieniona jest w formie Irzandze.[2]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Irzandz wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis.[3]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia miejscowości wiąże się z żoną Mieszka I, Dobrawą (Dąbrówką). Nazwa wsi wiąże się z jej słowami "I ja tu rządzę!". Dzięki Dąbrówce został wzniesiony kościół pod wezwaniem św. Wacława (stan obecny z XIII-wieczny, częściowo spalony podczas potopu szwedzkiego). Został odbudowany w XVII wieku. Obecnie w miejscowości znajdują się dwie szkoły: Szkoła Podstawowa im. Jana Ledwocha i Gimnazjum im. Jana Pawła II, które wybudowane zostało w 2006 roku[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół parafialny z XIII wieku.
  • Zespół pałacowo-dworski z XVII wieku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stefan Krakowski, Alfred Czarnota: Dzieje Częstochowy od zarania do czasów współczesnych. Katowice: Śląsk, 1964, s. 28-31.
  2. Franciszek Kulczycki, "Monumenta mediiaevi historica res gestas Poloniae illustrantia", Tomus IX, Cracoviae, 1886, str. 27.
  3. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przedziecki, Tom II, Kraków 1864, str.207.
  4. Gmina Irządze, Historia