Iskrzynia

Iskrzynia
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	krośnieński
Gmina	Korczyna
Liczba ludności (2006)	1200
Strefa numeracyjna	(+48) 13
Położenie na mapie Polski Iskrzynia
49°41′01″N 21°51′21″E

Iskrzynia – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Korczyna. Miejscowość graniczy od zachodu z Krościenkiem Wyżnym, od połnocy – z Kombornia, od wschodu – z Jabłonicą Polską (przysiółek Budzyń) i Haczowem oraz od południa – z Pustynami.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Historia

Wieś lokowana na prawie magdeburskim w 1352 roku, dokumentem wystawionym w Sanoku przez Kazimierza Wielkiego, na miejscu wczesnopiastowskiej osady Obrwinowo (Obrwynowo, Obrwinów?). Zasadźcą i pierwszym sołtysem wsi był Jakub Iskra, od którego nazwiska pochodzi nazwa miejscowości. Król Zygmunt I Stary potwierdza ten przywilej Adamowi Mysłowskiemu w 1530 r.

Położona przy historycznym Trakcie Węgierskim, z Przemyśla na Przełęcz Dukielską, którym w 1849 r. na Węgry, maszerowały rosyjskie wojska feldmarszałka Iwana Paskiewicza, idące z pomocą dla żołnierzy Franciszka Józefa I dławiących powstanie węgierskie podczas Wiosny Ludów. Najważniejszym dziełem, które opisuje dzieje Iskrzyni jest kronika napisana w 2002 r. przez Józefa Lorensa.

W Iskrzyni w XVI wieku na dworze Krzysztofa Boboli (1517-1559) i Elżbiety z Wielopolskich h. Starykoń (1520 – 1615), gościli jadący do Lwowa Jezuici, tacy jak; Stanisław Hozjusz, czy Piotr Skarga. Następnie Iskrzynię dziedziczył syn Krzysztofa Boboli; Andrzej Bobola (podkomorzy).);

Zbiorowa mogiła z I wojny światowej w Iskrzyni

Zapora na Wisłoku w Iskrzyni

W XIX w. Iskrzynia była własnością Urbańskich. W czasie powstania krakowskiego w 21 lutego 1846 r., w momencie napaści podburzonych poddanych na dwór powstańczy w Kombornii, żonę Feliksa Urbańskiego uratowali chłopi z Iskrzyni; Ignacy Fakadej (Takadaj) i Pelc, którzy przenieśli ją na plecach do swojej miejscowości i tu wójt ukrył Emili Urbańską. najpierw w małym domku dając straż z 20 chłopów, potem w chacie Piotra Stepka. A gdy dowiedział się, że chłopi w Sanoku uradzili by ją uwięzić, odstawił Urbańską w przebraniu do Dukli.

W 1863 r. w Iskrzyni mieszkło 760 osób.

W roku 1878, samorząd wiejski zakupił budynek dawnego dworu i parcelę o powierzchni 67 arów z przeznaczeniem na szkołę. OSP w Iskrzyni założona została w 1912 roku. i w tym roku wybudowano prowizoryczną remizę. W czasie I wojny światowej toczyły się tu walki nacierających wojsk w kierunku przemyskiej twierdzy, czego dowodem jest zbiorowa mogiła żołnierska.

Parafia

Wieś należy do parafii pw. Matki Bożej Częstochowskiej, wcześniej miejscowość należała do parafii pw. św. Marcina w Krościenku Wyżnym. Pierwszym proboszczem był ks. Czesław Jaworski. Obecnie opiekę duszpasterską sprawuje ks. Krzysztof Kwieciński.

Źródło

• Encyklopedia powszechna, 1863 – t. 12, s. 748

Linki zewnętrzne

• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi