Ismail Kadare

Ismail Kadare
Ismail Kadare (2002)
Data i miejsce urodzenia	28 stycznia 1936, Gjirokastra
Narodowość	Albańczyk
Dziedzina sztuki	literatura
Ważne dzieła	Powieści: Generał martwej armii; Krew za krew; Kto przyprowadził Doruntinę; Następca; Pałac Snów; Ślepy ferman; Błędna kolacja.
Galeria w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Ismail Kadare (ur. 28 stycznia 1936 r. w Gjirokastrze na południu Albanii), pisarz albański.

Życiorys

Studiował literaturę na Uniwersytecie w Tiranie, a następnie w Instytucie Gorkiego w Moskwie. Pierwszy zbiór wierszy Frymëzime djaloshare publikuje w roku 1954. W 1960 r. zmuszony do powrotu do kraju z powodu zerwania stosunków ze Związkiem Radzieckim przez Albanię. Po powrocie do kraju pracuje jako dziennikarz, był także deputowanym do parlamentu albańskiego. W 1963 r. publikuje pierwszą powieść Generał martwej armii, która przynosi mu sławę w Albanii, a następnie uznanie międzynarodowe. Opuścił Albanię 24 października 1990 r. i uzyskał azyl polityczny we Francji. W 2005 r. otrzymał nagrodę Man Booker International, a w 2009 Nagrodę Księcia Asturii.

W roku 2007, w związku z nominacją powieści Pałac Snów do Nagrody Literackiej Europy Środkowej za 2006 rok pisarz po raz pierwszy odwiedził Polskę, spotykając się z czytelnikami w Warszawie i we Wrocławiu. W roku 2011 kolejny przekład książki Kadare - Ślepy ferman znalazł się w gronie siedmiu finalistów Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus za 2010 rok.

W listopadzie 2010 r. nakładem tirańskiego wydawnictwa Onufri ukazała się najnowsza powieść I. Kadare - Nieporozumienie.

Mieszka w Paryżu i w Tiranie. Jego żona, Elena także jest pisarką.

Polskie przekłady powieści Ismail Kadare

• Generał martwej armii, przeł. M. i C. Gawrysiowie, Warszawa 1984. ISBN 83-06-01079-5
• Krew za krew, przeł. Anna Mencwel, Warszawa 1988. ISBN 83-07-01650-9
• Kto przyprowadził Doruntinę?, przeł. Anna Laurent, Poznań 1991.
• Akta sprawy H., przeł. Anna Laurent, Poznań 1994. ISBN 83-900203-4-3
• Potwór, przeł. Krystyna Arustowicz, Warszawa 2000. ISBN 83-06-02792-2
• Pałac snów, przeł. Dorota Horodyska, wyd. Znak, Kraków 2006. ISBN 83-240-0698-2 (pierwszy przekład na język polski bezpośrednio z języka albańskiego)
• Następca, przeł. Dorota Horodyska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2008. ISBN 978-83-247-0809-3.
• Ślepy ferman, przeł. Dorota Horodyska, wyd. Pogranicze, Sejny 2010. ISBN 978-83-61388-01-2.
• Córka Agamemnona, przeł. Dorota Horodyska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2011. ISBN 978-83-247-1678-4.

Poezja

• Piramida Cheopsa, Czekając na Ciebie, [w:] Tylko Itaka pozostanie. Antologia poezji albańskiej i polskiej XX w., przeł. M.Saneja, Warszawa 1993.
• Poezja, Pisane 31 grudnia, Twój telefon, Stare kino, Przeklęte Góry, Gitarzysta, Czekając na Ciebie, Tło, Paralela, Piramida Cheopsa, [w:] Nie jest za późno na miłość. Antologia poezji albańskiej XX wieku, przeł. M.Saneja, Sejny 2005.

Wywiady z pisarzem

• Albański prawie noblista, rozm. Gabriele Invernizzi, Forum 1991/12, s.18.
• Czyje Kosowo, rozm.Henri Guirchon, Jacques Julliard, Forum 1998/15, s.6.
• Dobra nowina dla Albanii, rozm. Grzegorz Dobiecki, Rzeczpospolita 18 X 2003.
• Dyktatura i literatura to dzikie bestie, rozm. Grzegorz Dobiecki, Rzeczpospolita, dod. Plus Minus 2007/1 (6-7 I 2007), s.A11.
• Kultura kontra komunizm, rozm. Jose Alain Fralou, Nicole Zand, Forum 1992/2, s.17.
• Literatura to dzika bestia, rozm. Magdalena Miecznicka, Dziennik 2007/275, s.27.
• Musimy rozmawiać, rozm.Anna Uzelac, Gazeta Wyborcza 1996/265, s.10.
• Odurzający smak wolności, rozm. Marek Rapacki, Gazeta Wyborcza 1998/298, s.14.
• Tak wygląda życie małego narodu, rozm. Marek Rapacki, Gazeta Wyborcza 1999/79, s. 12.
• Wywiad Ismaila Kadare dla "Newsweek" z 13 maja 1991 r., Przegląd Międzynarodowy 1991/18, s.44.

Varia

• Dramat domu Szehu, Gazeta Wyborcza 1993/213, s.14-16.
• e.[lsa] d.[emo], Kadare në finalen “Angelus” Shekulli 26 X 2007.
• Elsa Demo, Nuk jeni më njollë e bardhë në Poloni, Shekulli 25 IX 2007.
• Kryłowski Zygmunt, Aneks czyli "Czerwoni paszowie", [w:] Fatos Lubonja, Albania-wolność zagrożona, Sejny 2005.
• Naród albański u progu trzeciego tysiąclecia, przeł. Dorota Horodyska, Więź 1999/12
• Sowula Grzegorz, Ismail Kadare wyróżniony, Rzeczpospolita 2005/129, s.A21.
• Tragiczny koniec iluzji, przeł. Dorota Horodyska, Gazeta Wyborcza 2004/72, s.16-17.
• UKA, Kadare, Odra 1995/1, s.121-122, portr.
• Wielka zima, przeł. Bereś Stanisław, Laurent Anna, Odra 1993/1.
• Z Tirany w świat, Forum 1999/15, s.18-19.

Scenariusze filmowe

• 1979: Balle per balle
• 1979: Emblema e dikurshme
• 1979: Radiostacioni
• 1985: Te paftuarit
• 1989: Kthimi i ushtrise se vdekur
• 1991: Enigma
• 2007: Time of the Comet