Israel Folau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Israel Folau
Isileli Folau[1]
Israel Folau
Pseudonim Izzy[2][3]
Data i miejsce urodzenia 3 kwietnia 1989
Minto
Wzrost 193 cm[4][5]
Masa ciała 103 kg[4][5]
Rugby union
Pozycja obrońca, skrzydłowy
Kariera seniorska[a]
Reprezentacja narodowa[b]
Rugby league
Pozycja środkowy, skrzydłowy
Kariera juniorska
Kariera seniorska
Reprezentacja narodowa
  1. Mecze i punkty w lidze akt. w dniu 31 maja 2013 r.
  2. Mecze i punkty w reprez. akt. w dniu 30 listopada 2013 r.
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Israel Folau (ur. 3 kwietnia 1989 r. w Minto[4][5]) – australijski rugbysta (w odmianie 13- i 15-osobowej) oraz były gracz futbolu australijskiego tongijskiego pochodzenia[1]. Reprezentant Australii w obu odmianach rugby, srebrny medalista Pucharu Świata „trzynastek” w 2008 roku.

Początki[edytuj | edytuj kod]

Folau, pod imieniem Isileli, urodził się i wychowywał w Minto, na południowo-zachodnich przedmieściach Sydney w tongijskiej mormońskiej rodzinie[1][8]. W młodości uczęszczał do Sarah Redfern Public School oraz Westfields Sports High School w Fairfield West, grając również w rugby league w juniorskiej drużynie Minto Cobras[1]. W 2004 roku wraz z rodziną przeniósł się do Brisbane[9], gdzie chodził do Marsden State High School[10]. W tym samym czasie przez kilka sezonów trenował w zespole Goodna Eagles[3], zaś ponadprzeciętne umiejętności zaowocowały powołaniami do reprezentacji stanu Queensland w kategoriach U-15 i U-17[11].

Dobre występy Folau podczas ogólnokrajowych zawodów przykuły uwagę skautów Melbourne Storm, którzy sprowadzili go do młodzieżowego klubu-filii Norths Devils[11]. W wieku zaledwie 16 lat trafił do reprezentacji Queensland do lat 19, co uczyniło go najmłodszym zawodnikiem, który tego dokonał[11]. W 2006 roku wraz z reprezentacją do lat 18 udał się na europejskie tournée, podczas którego został wybrany najlepszym zawodnikiem formacji obrony (backs)[12].

Rugby league[edytuj | edytuj kod]

Melbourne Storm[edytuj | edytuj kod]

Postawa Folau w rozgrywkach młodzieżowych wkrótce dała efekt w postaci kontraktu z klubem macierzystym – Melbourne Storm. W dniu debiutu w National Rugby League, 16 marca 2007 roku[13], nadal nie miał ukończonych 18 lat, co – ponownie – oznaczało, że był najmłodszym zawodnikiem w historii Storms[11]. W sezonie 2007, który zakończył się tryumfem Storms w wielkim finale, Folau występował początkowo jako skrzydłowy, a następnie jako środkowy. Zagrał we wszystkich 27 spotkaniach swojego zespołu, zdobywając w nich 21 przyłożeń (jedno w debiucie)[13]. Ten imponujący rezultat pozwolił na pobicie rekordu liczby przyłożeń zdobytych w przeciągu sezonu przez zawodnika Storms[11] oraz rekordu największej liczby przyłożeń zdobytych w debiutanckim sezonie NRL[5]. Zdobył też tytuły najlepszego debiutanta (nagroda Dally M, przyznawana przez NRL, oraz nagroda światowej federacji RLIF)[7] oraz kilka innych wyróżnień[11]. W październiku tego samego roku zadebiutował w drużynie Kangaroos, reprezentacji Australii w rugby league[14]. Miał wówczas 18 lat 194 dni, czym raz jeszcze pobił dotychczasowy rekord[4][6][9][11]. W debiucie przeciw Nowej Zelandii zdobył dwa przyłożenia[11][14].

Folau w barwach Kangaroos podczas meczu Pucharu Świata w 2008 roku

Kolejny sezon klubowy okazał się być mniej udany dla australijskiego środkowego i jego Melbourne Storms, którzy co prawda dotarli do finału, lecz w nim ulegli Manly Warringah Sea Eagles aż 0:40[15]. Sam Folau w 25 meczach uzyskał 15 przyłożeń[7]. Otrzymał także powołanie do reprezentacji stanu Queensland na trzymeczowy pojedynek z Nową Południową Walią, znany pod nazwą State of Origin. Drużyna Maroons zwyciężyła w tej rywalizacji w stosunku 2:1, a Folau zdobył w jej trakcie cztery przyłożenia[16]. Po zakończeniu rozgrywek klubowych Izzy został uhonorowany tytułem środkowego roku (nagrody Dally M i RLIF) oraz powtórnie debiutanta roku RILF[7]. Zwieńczeniem sezonu było powołanie do reprezentacji Australii na rozgrywany w kraju Puchar Świata. W pierwszym meczu przeciwko nowozelandzkim Kiwis Folau dwukrotnie zdołał przyłożyć piłkę w polu punktowym przeciwnika. Kangaroos bez większych problemów awansowali do wielkiego finału, w którym ponownie mierzyli się – i niespodziewanie przegrali – z reprezentacją Nowej Zelandii[14].

Brisbane Broncos[edytuj | edytuj kod]

Przed kolejnym sezonem NRL Folau przeniósł się do Brisbane, do zespołu Broncos, gdzie podpisał dwuletni kontrakt z możliwością przedłużenia o kolejne dwa lata[17]. Broncos, także dzięki 17 przyłożeniom Izzy′ego[7], zajęli 6. miejsce po sezonie zasadniczym, a w fazie pucharowej dotarli do poprzedzającego finał repasażu[18]. Na szczególną uwagę zasługują cztery przyłożenia zdobyte w maju w pojedynku z Gold Coast Titans[19]. Folau otrzymał również powołanie do drużyny stanu Queensland (rozegrał dwa mecze)[16] oraz reprezentacji[14].

W kolejnym roku Izzy utrzymał wysoką formę, zdobywając 20 przyłożeń w 20 meczach[7]. Nie przełozyło się to jednak na sukces drużynowy i Broncos zajęli rozczarowujące 10. miejsce, które nie dawało prawa do udziału w fazie pucharowej[20]. Dodatkowo cień na ocenę Folau rzuciła ogłoszona 1 czerwca dezyzja o zmianie dyscypliny[21]. Pomimo tego, rozegrał jeszcze trzy mecze w barwach Queensland w rozgrywkach State of Origin (zdobył dwa przyłożenia; pierwszy mecz rozegrano przed ogłoszeniem przez Folau ostatecznej decyzji co do swoich dalszych występów)[16]. Niemniej krajowa federacja Australian Rugby League pominęła go w powołaniach na Puchar Czterech Narodów (m.in. mecz Kangaroos z Papuą-Nową Gwineą), jak również sprzeciwiła się jego udziałowi w spotkaniu TongaSamoa w roli zawodnika, czy choćby członka ekipy Tonga[22][23].

Futbol australijski[edytuj | edytuj kod]

Folau (w pomarańczowej koszulce) podczas meczu AFL pomiędzy GWS Giants i Gold Coast Suns

Wobec zbliżającego się do końca kontraktu Folau z Broncos, w 2010 roku pojawiły się spekulacje medialne dotyczące jego sportowej przyszłości. Informowano, oprócz możliwości pozostania zawodnika w ekipie Broncos, o zainteresowaniu drużyny rugby union Melbourne Rebels z ligi Super Rugby oraz Greater Western Sydney Giants, klubu futbolu australijskiego[17]. 1 czerwca do publicznej informacji podano, że Folau podpisał kilkuletni kontrakt z drużyną GWS Giants – według różnych informacji był to opiewający na 3 miliony dolarów australijskich trzyletni kontrakt[21][24], czy nawet umowa obowiązująca 4 lata i warta 6 milionów dolarów[25].

Jako że Giants do elitarnej AFL mieli dołączyć dopiero w sezonie 2012, pierwszy rok w drużynie z Sydney Folau mógł poświęcić na poznanie niuansów nowej dyscypliny. W 16 meczach North East Australian Football League (drugiego poziomu ligowego) Izzy zdołał strzelić 31 goli (major scores)[26].

Debiutancki sezon Giants na najwyższym szczeblu rozgrywek okazał się być niezwykle trudny zarówno dla drużyny (wygrała zaledwie 2 z 22 meczów)[27], jak i dla samego Folau. Były rugbysta wystąpił w 13 meczach swojej drużyny, jednak zdołał w nich zdobyć zaledwie 2 gole i 8 behinds[28][29]. Swoimi występami nie potrafił sprostać wymaganiom stawianym przed wartym milion dolarów rocznie zawodnikiem[30][31] – m.in. nie był w stanie wytrzymać kluczowego futbolu australijskim nieustannego biegania[32].

W listopadzie 2012 roku Folau ogłosił, że rezygnuje z gry w futbol australijski. Choć jego występy w tej dyscyplinie okazały się sportową porażką, to jednak dostrzeżono pozytywne efekty jego dwuletniej obecności w zespole GWS Giants na płaszczyźnie marketingowej[4][24][33][34].

Rugby union[edytuj | edytuj kod]

W zaistniałej sytuacji niemal pewnym było, że Folau zwiąże swą przyszłość z Parramatta Eels, mającym swą siedzibę w Sydney klubem NRL, który pomógł mu w rozwiązaniu kontraktu z Giants[35]. Negocjacje wokół kontraktu zawodnika z klubem przeciągały się jednak wobec niechęci kierownictwa Eels do podwyższenia budżetu płacowego drużyny ponad wyznaczony limit[36][37]. Kiedy ostatecznie Eels przedstawili Folau ofertę czteroletniego kontraktu wartego 3 miliony dolarów, został on odrzucony[35][36]. Powszechne było przekonanie, że Izzy zaakceptował ofertę jednego z francuskich klubów rugby union[35][36], choć zainteresowanie pozyskaniem byłego gracza Broncos przejawiał także inny zespół NRL, South Sydney Rabbitohs[38]. Jednak na początku grudnia ogłoszono, że Folau podpisał roczny kontrakt z New South Wales Waratahs, rozgrywającym swe mecze w lidze Super Rugby klubem „piętnastek”[9][39].

Pierwszy sezon po powrocie do rugby okazał się być bardzo udany dla debiutującego w union zawodnika. W 14 meczach zdobył 8 przyłożeń, co było drugim wynikiem w rozgrywkach[2] (10 przyłożeń zdobył Frank Halai z ekipy Blues)[40]. Jednak zespołowo Tahs zajęli dopiero trzecią pozycję w australijskiej grupie Super Rugby i nie awansowali do fazy pucharowej[41]. Mimo wszystko Izzy otrzymał tytuł najlepszego australijskiego debiutanta w Super Rugby[42].

W rugby piętnastoosobowym Folau został przekwalifikowany na obrońcę[2], jednak – jak wskazują obserwatorzy – nie jest zawodnikiem prezentującym typowe dla tej pozycji zachowania. Izzy częściej sam aktywnie uczestniczy w akcjach ofensywnych, przeprowadza rajdy z piłką, przełamuje szarże i zdobywa przyłożenia, niż kreuje grę poprzez kopy, czy też asysty przy akcjach punktowych (jak np. Israel Dagg z Nowej Zelandii). Folau spełnia zatem częściowo rolę dodatkowego skrzydłowego ustawianego na pozycji nr 15[43].

Wysoka forma[4] byłego zawodnika league w czerwcu 2013 roku została nagrodzona powołaniem do reprezentacji Australii na serię trzech meczów z zespołem British and Irish Lions. W swoim debiucie w koszulce Wallabies zdobył dwa przyłożenia[2][4][6] (podobnie jak w pierwszym meczu dla Kangaroos[11][14]).

Jako że krótkoterminowy kontrakt z Waratahs upływał z końcem grudnia, jeszcze w pierwszej połowie roku 2013 pojawiło się zainteresowanie występami Folau w sezonie 2014. Starania o zakontraktowanie Folau podjął m.in. klub NRL Canterbury-Bankstown Bulldogs[44][45]. Jednak ewentualny angaż reprezentanta Australii ze względów finansowych nie był nawet bliski realizacji[46]. Ostatecznie obrońca, mając na uwadze również zaplanowany na 2015 rok Puchar Świata, przedłużył o dwa lata kontrakt z Tahs, podpisując również stosowną umowę z federacją Australian Rugby Union[42][47][48][49].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Todd Balym: I could have ended up in jail - Israel Folau (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. 2010-11-20. [dostęp 2013-10-28].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Israel Folau (ang.). Test Rugby. [dostęp 2013-10-28].
  3. 3,0 3,1 Chris Garry: Goodna wishes Izzy was a Maroon (ang.). W: The Queensland Times [on-line]. 2011-05-25. [dostęp 2013-10-28].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Wallabies Player Profile. Israel Folau (ang.). Australian Rugby Union. [dostęp 2013-10-28].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Israel Folau (ang.). Waratahs. [dostęp 2013-10-28].
  6. 6,0 6,1 6,2 Israel Folau (ang.). ESPN Scrum. [dostęp 2013-10-28].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 7,8 Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: Israel Folau. Career Stats & Summary (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  8. Josh Massoud: Minto Magic (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. Fox Sports, 2007-09-21. [dostęp 2013-10-28].
  9. 9,0 9,1 9,2 Israel Folau joins HSBC Waratahs (ang.). New South Wales Rugby Union, 2012-12-04. [dostęp 2013-10-28].
  10. Thomas Griffith: Logan's next generation (ang.). The Reporter, 2010-08-11. [dostęp 2013-10-28].
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 11,8 Israel Folau (ang.). Titan Management. [dostęp 2013-10-28].
  12. 2006 - Wales, England and France (ang.). W: Australian Secondary Schools Rugby League [on-line]. SportingPulse, 2006. [dostęp 2013-10-28].
  13. 13,0 13,1 Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: Israel Folau. NRL 2007 (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: Israel Folau. Australia (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  15. Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: NRL 2008 (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  16. 16,0 16,1 16,2 Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: Israel Folau. Queensland Origin (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  17. 17,0 17,1 Chris Barrett, Michael Cowley, Stathi Paxinos: Rugby's Rebels have upper hand in race to sign Folau (ang.). W: The Sydney Morning Herald [on-line]. Stuff.co.nz, 2010-05-01. [dostęp 2013-10-28].
  18. Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: NRL 2009 (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  19. Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: Israel Folau. NRL 2009 (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  20. Shawn Dollin, Andrew Ferguson, Bill Bates: NRL 2010 (ang.). Rugby League Project. [dostęp 2013-10-28].
  21. 21,0 21,1 Wayne Heming: Israel Folau leaves Broncos to join AFL (ang.). National Rugby League, 2010-05-31. [dostęp 2013-10-28].
  22. Steve Gee: Beetson filthy over Folau request (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. Herald Sun, 2010-07-31. [dostęp 2013-10-28].
  23. Dean Ritchie: Israel Folau barred from running water for Tonga in Four Nations tournament (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. [dostęp 2013-10-28].
  24. 24,0 24,1 Greg Baum: The coup that backfired (ang.). W: The Age [on-line]. 2012-11-02. [dostęp 2013-10-28].
  25. Phil Lutton: Folau deal worth 'up to $6 million', say Broncos (ang.). W: The Age [on-line]. 2010-06-01. [dostęp 2013-10-28].
  26. Player Profile. Israel Folau (ang.). SportingPulse. [dostęp 2013-10-28].
  27. 2012 Season Scores and Results (ang.). stats.rleague.com. [dostęp 2013-10-28].
  28. Israel Folau (ang.). stats.rleague.com. [dostęp 2013-10-28].
  29. Israel Folau 2012 AFL Statistics (ang.). FinalSiren.com. [dostęp 2013-10-28].
  30. James Dampney: Giant season (ang.). Australian Football League, 2012-09-05. [dostęp 2013-10-28].
  31. Daniel Lane: Folau showing some encouraging signs: Dipper (ang.). W: The Age [on-line]. 2012-04-01. [dostęp 2013-10-28].
  32. Malcolm Conn: Israel Folau believes that his ongoing struggles to become an elite AFL footballer are partly genetic (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. Fox Sports, 2012-06-15. [dostęp 2013-10-28].
  33. Jon Ralph: Israel Folau failed as an AFL player but did produce the publicity sought after (ang.). W: Herald Sun [on-line]. 2012-11-01. [dostęp 2013-10-28].
  34. Michael DiFabrizio: Israel Folau: Gone but not for nothing (ang.). The Roar, 2012-11-02. [dostęp 2013-10-28].
  35. 35,0 35,1 35,2 Stuart Honeysett: Parramatta Eels shocked by Israel Folau's decision to turn back on NRL for rugby union (ang.). W: The Australian [on-line]. Fox Sports, 2012-12-01. [dostęp 2013-10-28].
  36. 36,0 36,1 36,2 Brad Walter: $3 million Eels deal comes too late to retain Folau (ang.). W: The Sydney Morning Herald [on-line]. 2012-11-30. [dostęp 2013-10-28].
  37. Dean Ritchie: Parramatta Eels ask permission to bend salary cap rules to sign Israel Folau (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. 2012-11-26. [dostęp 2013-10-28].
  38. Dean Ritchie: South Sydney ready to swoop on Israel Folau if Eels can't find room under salary cap (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. 2012-11-27. [dostęp 2013-10-28].
  39. Israel Folau joins Rugby (ang.). Australian Rugby Union, 2012-12-03. [dostęp 2013-10-28].
  40. 2013 Super Rugby top try scorers (ang.). South African Rugby Union. [dostęp 2013-10-28].
  41. Full log: Vodacom Super Rugby (2013) (ang.). South African Rugby Union. [dostęp 2013-10-28].
  42. 42,0 42,1 Australian Associated Press: Israel Folau signs two-year deal with ARU to stay with rugby union (ang.). W: The Guardian [on-line]. 2013-08-29. [dostęp 2013-10-28].
  43. Dominic Burke: All Blacks ace Israel Dagg and Wallabies sensation Israel Folau play different games from fullback (ang.). Fox Sports, 2013-10-25. [dostęp 2013-10-28].
  44. Greg Growden: Bulldogs are barking for Israel Folau (ang.). W: Ruck'n Maul [on-line]. ESPN Scrum, 2013-04-19. [dostęp 2013-10-28].
  45. Phil Rothfield: Waratahs star Israel Folau: report (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. Fox Sports. [dostęp 2013-10-28].
  46. Iain Payten, Jamie Pandaram: Bulldogs unlikely to have cash to lure Israel Folau away from rugby union (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. The Courier-Mail, 2013-07-07. [dostęp 2013-10-28].
  47. Wallabies star Israel Folau to stay with rugby after signing new deal with ARU and Waratahs (ang.). Fox Sports, 2013-08-29. [dostęp 2013-10-28].
  48. Israel Folau to stay with NSW Waratahs (ang.). Waratahs, 2013-08-28. [dostęp 2013-10-28].
  49. Israel Folau commits to Rugby until the end of 2015 (ang.). Australian Rugby Union, 2012-08-29. [dostęp 2013-10-28].