Ivan Meštrović

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ivan Meštrovic w roku 1928

Ivan Meštrović (ur. 15 sierpnia 1883 w Vrpolje, obecnie Chorwacja, zm. 16 stycznia 1962 w South Bend, Indiana, USA) – rzeźbiarz i architekt jugosłowiański pochodzenia chorwackiego, działacz polityczny, przed II wojną światową zwolennik idei jugosłowiańskiej, członek Komitetu Jugosłowiańskiego.

Ivan Meštrović urodził się na stacji kolejowej Strizivojna w pobliżu Vrpolje, gdzie jego rodzice Ivan Meštrović-Gabrilović i Marta Kurobasa przebywali, pracując przy zbiorze kukurydzy. Meštrović wychowywał się we wsi Otavice w północnej Dalmacji (obecnie Chorwacja).

Studiował 1907-1909 w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, po czym zamieszkał w Paryżu. W dwudziestoleciu międzywojennym był profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Zagrzebiu.

W roku 1947 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych Ameryki, gdzie został profesorem rzeźby na Uniwersytecie Notre Dame w South Bend (Indiana).

Został pochowany w mauzoleum na wzgórzu niedaleko rodzinnej wsi Otavice

Twórczość Meštrovicia była poświęcona rzeźbie monumentalnej i pomnikowej. Widoczne są wpływy paryskiego ekspresjonizmu i wiedeńskiej Secesji. Do najważniejszych dzieł należą: pomnik Juraja Strossmayera w Zagrzebiu, pomnik Grgura Ninskiego (Grzegorza z Ninu) w Splicie, pomnik Indian w Chicago oraz studnia św. Jakuba w uniwersytecie Notre Dame.

Meštrović był zaangażowany politycznie. Choć był zdeklarowanym Chorwatem i katolikiem wspierał przed II wojną światową koncepcję wielonarodowego państwa jugosłowiańskiego. Jak pisze slawista Maciej Czerwiński „część chorwackiej opinii publicznej obarcza go odpowiedzialnością za wtrącenie ojczyzny do więzienia narodów. Serbowie z kolei widzą w nim wyraziciela antyserbskiego klerykalnego nacjonalizmu”[1]. Po II wojnie światowej żył na emigracji w Stanach Zjednoczonych, ale odwiedził Jugosławię przed śmiercią i spotkał się z marszałkiem Tito, który próbował nakłonić artystę do powrotu do ojczyzny. Meštrović jednak odmówił, gdyż potępiał zarówno komunizm jako system, jak i autorytarne rządy Tity. Jego rzeźby patriotyczne sławiące bohaterów Słowian południowych znajdują się w całej byłej Jugosławii.

Przypisy

  1. Czerwiński Maciej, Dłutem o naród, „Herito”, nr 7, Kraków 2012, s. 182.unpaginated.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fundacja Meštrovicia
  • Kosta Strajnić: Ivan Meštrović, Izdavaci Ćelap i Popovać, Beograd 1919
  • Maciej Czerwiński: „Dłutem o naród”, „Herito”, nr 7, Kraków 2012, s. 180-187.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons