Iwan Dymitrowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iwan Dymitrowicz
Herb Moskovia-1 (Alex K).svg
pretendent do tronu Rosji
Okres panowania od 1611
do 1614
Dane biograficzne
Urodziny 1611
Śmierć 1614
Ojciec Dymitr Samozwaniec II
Matka Maryna Mniszchówna
Maryna Mniszchówna wraz z Iwanem Dymitrowiczem, obraz pędzla Leona Wyczółkowskiego

Iwan Dymitrowicz zwany Iwaszką Łotrzykiem (ros. Иван Дмитриевич, Ивашка Ворёнок) (ur. 1611 w Kałudze, zm. 1614 w Moskwie) – carewicz rosyjski, pretendent do tronu Carstwa Rosyjskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Iwan Dymitrowicz był synem carowej Rosji, Maryny Mniszchówny. Urodził się w styczniu 1611 roku w Kałudze. Jego ojcem był pretendent do tronu rosyjskiego Dymitr Samozwaniec II. Tak też utrzymywała matka. Istnieje jednak domniemanie, że mógł go spłodzić jego późniejszy ojczym, ataman Iwan Zarucki, który już w 1610 roku starał się o względy Maryny i dla niej porzucił pierwszą żonę.

Po narodzinach został ogłoszony przez Kozaków dońskich carem. Z uwagi na niemowlęctwo do czasu uzyskania pełnoletności jego opiekunem ustanowiono Iwana Zaruckiego, który przybrał tytuł regenta.

Początkowo Iwan Dymitrowicz wychowywał się w Kołomnie. Później wyruszył wraz z matką i armią kozacką na południe. W miastach rosyjskich, które odwiedzał był witany jak prawowity władca. Gdy Kozacy stworzyli nad Wołgą własne państwo zamieszkał wraz z rodzicami na kremlu w Astrachaniu. Stał się narzędziem politycznym w rękach Iwana Zaruckiego przeciwko władzy Romanowów. Wysuwany jako kontrkandydat do tronu rosyjskiego został pozbawiony do niego praw na mocy uchwały Soboru Ziemskiego w 1613 roku.

W 1614 roku znalazł się wraz z rodzicami w niewoli cara Michała I Romanowa. Mimo, że miał zaledwie trzy lata został skazany na śmierć. Stracono go w publicznej egzekucji przez powieszenie za Sierpuchowskimi Wrotami w Moskwie. Razem z nim zginął jego opiekun, Iwan Zarucki, którego nabito na pal.

Sprawa Jana Faustyna Łuby[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Jan Faustyn Łuba.

Mimo że Iwan Dymitrowicz został stracony publicznie w 1614 roku, pojawiały się plotki o jego cudownym ocaleniu i wywiezieniu do Rzeczypospolitej. Przez dziesięciolecia w Rosji trwało oficjalne śledztwo dworu carskiego w tej sprawie.

Kulminacją były wydarzenia z lat 16441646. Do Warszawy przybyło poselstwo rosyjskie, które zażądało od króla polskiego Władysława IV Wazy wydania drobnego szlachcica podlaskiego, Jana Faustyna Łuby. Dopatrywano się w nim bowiem syna Dymitra Samozwańca II.

W obronie Jana Łuby, który dochodził swojej niewinności osobiście u cara na Kremlu w Moskwie, wystąpił parlament Rzeczypospolitej. W 1646 roku Sejm uchwalił w tej sprawie kuriozalną konstytucję O Łubie szlachcicu polskim. W ustawie stwierdzono, że Jan Faustyn Łuba nie jest carewiczem. Zabroniono mu się tak tytułować oraz odebrano mu prawo swobodnego poruszania się i opuszczania kraju.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

4. N.N.      
    2. Dymitr Samozwaniec II
5. N.N.        
      1. Iwan Dymitrowicz
6. Jerzy Mniszech    
    3. Maryna Mniszchówna    
7. Jadwiga Tarło      
 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Andrusiewicz: Carowie i cesarze Rosji. Warszawa: Bertelsmann, 2001. ISBN 83-7311-126-3.
  • Henryk Wisner: Król i car. Rzeczpospolita i Moskwa w XVI i XVII wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 1995. ISBN 83-05-12776-1.


Poprzednik
Dymitr Samozwaniec II
Coat of Arms of Russian Empire.svg Pretendent do tronu Rosji
1611-1614
Coat of Arms of Russian Empire.svg Następca
Władysław IV Waza