Iwan Gonczarow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iwan Gonczarow
Portret autorstwa Iwana Kramskiego, 1865
Portret autorstwa Iwana Kramskiego, 1865
Podpis Iwan Gonczarow
Imiona i nazwisko Iwan Aleksandrowicz Gonczarow
(ros. Иван Александрович Гончаров)
Data i miejsce urodzenia 18 czerwca 1812
Imperium Rosyjskie Symbirsk
Data i miejsce śmierci 27 września 1891
Imperium Rosyjskie Petersburg
Zawód pisarz, urzędnik, tłumacz, cenzor
Narodowość rosyjska
Język rosyjski
Obywatelstwo rosyjskie
Alma Mater Uniwersytet Moskiewski
Edukacja Szkoła Handlowa w Moskwie
Okres 1847-1891
Gatunki proza, publicystyka
Ważne dzieła Obłomow
Muzeum artysty Muzeum Gonczarowa w Ulianowsku
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Iwan Gonczarow w Wikiźródłach
Wikicytaty Iwan Gonczarow w Wikicytatach

Iwan Aleksandrowicz Gonczarow (ros. Иван Александрович Гончаров; ur. 6 czerwca?/18 czerwca 1812 w Symbirsku, Imperium Rosyjskie - zm. 15 września?/27 września 1891 w Petersburgu, Imperium Rosyjskie) – rosyjski pisarz. Autor realistycznych powieści ukazujących bierność ideową ziemiaństwa rosyjskiego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Gonczarow urodził się w bogatej rodzinie kupieckiej, jego ojciec handlował zbożem. Po ukończeniu Uniwersytetu Moskiewskiego w 1834 Gonczarow pracował 30 lat jako niższy urzędnik państwowy.

Jako pisarz debiutował w 1847 roku powieścią Zwyczajna historia (Обыкновенная история, wydanie polskie 1955), pokazującą konflikty między rosyjską szlachtą a warstwą kupiecką oraz romantyzmem i realizmem. W 1842 powstał (opublikowany w 1848) naturalistyczny szkic psychologiczny Iwan Sawicz Podżabrin (Иван Савич Поджабрин).

Między 1852 a 1855 Gonczarow podróżował po Anglii, Afryce i Japonii, skąd wrócił do Rosji przez Syberię jako sekretarz admirała Putianina. Jego podróżny dziennik, noszący tytuł Fregata „Pallada” (Фрегат „Паллада”) został wydany w 1858 roku. Pierwszy duży sukces literacki odniósł Gonczarow powieścią Obłomow (Обломов), wydaną w 1859 (wydanie polskie 1922). Los głównego jej bohatera został pokazany nie tylko jako rzeczywistość materialna, ale również duchowa, jako typowa rosyjska dusza. W powieści został pokazany narodowy charakter Rosjan. Główny bohater był przez wielu porównywany do Hamleta.

Od 1860 roku korespondencyjny członek Petersburskiej Akademii Nauk.

W 1867 roku Gonczarow odszedł na emeryturę i opublikował swoją ostatnią powieść Przepaść (Обрыв, 1952), historię rywalizacji trzech mężczyzn o serce jednej, tajemniczej kobiety. W utworze tym wyraźnie widać krytykę nihilizmu. Prócz tego Gonczarow pisał nowele, eseje i wspomnienia, które były wydane pośmiertnie w 1919 roku. Resztę życia spędził na samotnym podróżowaniu, porzuciwszy literaturę z powodu nadmiernej krytyki. Gonczarow nigdy się nie ożenił. Zmarł w Petersburgu.

Obecnie w mieście Ulianowsk (dawniej Symbirsk) działa muzeum Iwana Gonczarowa, zaś główna ulica miasta jest nazwana jego imieniem. W tym samym mieście urodzili się m.in. Włodzimierz Lenin i polski pisarz Paweł Jasienica.

Wybrana twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1838 - Lichaja bolest' (ros. Лихая болесть)
  • 1839 - Sczastliwaja oszybka (ros. Счастливая ошибка)
  • 1842 - Iwan Sawicz Podżabrin (ros. Иван Савич Поджабрин)
  • 1848 - Zwykła historia (ros. Обыкновенная история)
  • 1858 - Fregata „Pallada” (ros. Фрегат „Паллада”)
  • 1858 - Dwa słuczaja iz morskoj żyzni (ros. Два случая из морской жизни)
  • 1859 - Obłomow (ros. Обломов) - polskie tłumaczenie Nadzieja Drucka
  • 1869 - Urwisko (ros. Обрыв)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Źródła w języku angielskim

Źródła w języku rosyjskim

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]