Jan Jarkowski (inżynier)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Iwan Jarkowski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Jarkowski

Jan Jarkowski (ur. 24 maja 1844 w Oświei, zm. 22 stycznia 1902 w Heidelbergu) – polski[1] inżynier, który w 1888 wysunął hipotezę istnienia niewielkiego efektu termicznego zmieniającego orbity obiektów krążących wokół Słońca, znanego jako efekt Jarkowskiego[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan Jarkowski urodził się w Oświei (wówczas zabór rosyjski), dokąd jego ojciec wyjechał z Warszawy po klęsce powstania listopadowego, za udział w którym utracił tytuł szlachecki. Rodzice zmarli wcześnie i Jarkowski ukończył szkołę wojskową dla sierot, po czym służył w oddziale artylerii na Kaukazie. Nie został przyjęty do wojskowej akademii technicznej, prawdopodobnie ze względu na polskie pochodzenie. W roku 1868 rozpoczął studia w Sankt Petersburskim Instytucie Technologii Praktycznej, gdzie w roku 1872 uzyskał tytuł inżyniera. Od 1873 do 1894 pracował w towarzystwie kolejowym linii Moskwa-Brześć, mieszkając kolejno w Mińsku, Smoleńsku i Moskwie. W roku 1885 został członkiem, a w 1889 prezesem Rosyjskiego Towarzystwa Technologicznego. W roku 1901 z powodu złego stanu zdrowia wyjechał do Badenweiler. Zmarł w roku 1902 w Heidelbergu na chorobę nowotworową (mięsaka)[2].

Miał sześcioro dzieci[3]. Swoich trzech synów kształcił w Krakowie. Jeden z nich był potem profesorem okulistyki w Paryżu, drugi admirałem w Rydze lub w Rewlu[potrzebne źródło], a trzeci, Witold Jarkowski – konstruktorem samolotów. Archiwa osobowe Jarkowskiego zostały zniszczone podczas powstania w getcie warszawskim, co jest jednym z powodów małej ilości źródeł dotyczących tego naukowca[3].

W uznaniu jego pracy jedną z planetoid nazwano (35334) Yarkovsky[4].

Przypisy

  1. George Beekman. I. O. Yarkovsky and the discovery of ‘his’ effect. „Journal for the History of Astronomy”. 37 (126), s. 71–86, 2006. London: Science History Publications. ISSN 0021-8286. 
  2. 2,0 2,1 George Beekman. I. O. Yarkovsky and the Discovery of 'his' Effect. „Journal for the History of Astronomy”. 37, part 1 (126), s. 71-86, 2006. 
  3. 3,0 3,1 George Beekman. The nearly forgotten scientist Ivan Osipovich Yarkovsky. „Journal of the British Astronomical Association”. 115 (4), s. 207-212, 2005. 
  4. 35334 Yarkovsky (1997 FO1) - NASA JPL Small-Body Database Browser.