Izabela d'Este

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy markizy Mantui. Zobacz też: Izabela d'Este – księżna Parmy.
Izabella d'Este
Portret Isabelli d'Este Leonarda da Vinci
Portret Isabelli d'Este Leonarda da Vinci
Data urodzenia 18 maja 1474
Data śmierci 13 lutego 1539
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Izabela d'Este, wł. Isabella d'Este, znana jako Pierwsza Dama Renesansu (ur. 18 maja 1474, zm. 13 lutego 1539) – córka Herkulesa I d'Este, księcia Ferrary i Modeny, oraz jego żony Eleonory Aragońskiej.

Była włoską arystokratką i jedną z czołowych postaci włoskiego renesansu. Była siostrą Alfonsa I d'Este i Beatrice d'Este.

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

12 lutego 1490, w wieku 16 lat, poślubiła Franciszka II Gonzagę, markiza Mantui. Z tego związku pochodziło siedmioro dzieci:

  • Eleonora z Mantui (ur. 1494, zm. 1570) – żona Antoniego, księcia Montalto, potem Franciszka Marii I della Rovere, księcia Urbino,
  • Fryderyk II Gonzaga (ur. 1500, zm. 1540) – markiz i książę Mantui, markiz Monferratu,
  • Hippolita Gonzaga (ur. 1501, zm. 1570),
  • Ercole Gonzaga (ur. 1505, zm. 1563), kardynał,
  • Ferrante Gonzaga (ur. 1507, zm. 1557), hrabia Guastalla,
  • Liwia Gonzaga (ur. 1508, zm. 1569),
  • Piotr Gonzaga.

Wspólnie z małżonkiem była mecenasem Ludovica Ariosta w czasie, gdy ten pisał Orlanda Szalonego. Gościli też Leonarda da Vinci, a Izabela zleciła mu namalowanie jej portretu, którego jednak nie wykonał, poprzestawszy na stworzeniu rysunku, który obecnie znajduje się w Luwrze. Dwa portrety Izabeli wykonał za to Tycjan. Izabela znana też była z zamiłowania do kolekcjonowania rzeźb i monet.

Późniejsze życie[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci męża Izabela rządziła Mantuą jako regentka, w czasie małoletności ich syna Fryderyka II. Zaczęła odgrywać bardzo ważną rolę we włoskiej polityce i podniosła pozycję Mantui. Mantua została księstwem, a jej młodszy syn otrzymał kardynalski kapelusz.

Jej polityczne i dyplomatyczne talenty dały o sobie znać, kiedy Izabela prowadziła negocjacje z Cezarem Borgią, który wcześniej obalił Guidobaldo da Montefeltro, księcia Urbino, męża szwagierki i przyjaciółki Izabeli Elisabetty Gonzagi.