Iziasław Włodzimierzowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Iziasław Włodzimierzowicz
kniaź połocki
Okres panowania od 988
do 1001
Poprzednik Włodzimierz I Wielki
Następca Wsiesław Iziasławicz
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Urodziny ok. 978
Śmierć 1001
Ojciec Włodzimierz I Wielki
Matka Rogneda
Żona nieznana
Dzieci Wsiesław Iziasławicz, Briaczysław Iziasławicz

Iziasław Włodzimierzowicz (białorus.Ізяслаў Уладзіміравіч; ros.Изяслав Владимирович ) – kniaź połocki w latach 986-1001, syn Włodzimierza Wielkiego i Rognedy, wnuk Rogwołoda. Był założycielem połockiej linii RurykowiczówIziasławiczów.

Dane biograficzne[edytuj | edytuj kod]

Wiadomości o Iziasławie pochodzą z Powieści lat minionych, zgodnie z którą urodził się w 980 albo 981 roku w Kijowie. Wiadomo z niej także, że przedtem Włodzimierz starał się bez powodzenia o rękę Rognedy, córki Rogwołoda. Małżeństwo to miało zapewnić Włodzimierzowi wsparcie militarne Księstwa połockiego w wojnie z Kijowem. Po odmowie Rogwołoda, Włodzimierz najechał Połock i zabił jego władcę, a Rognedę poślubił wbrew jej woli[1]. Przypuszczalnie rok po ślubie urodził się Iziasław. Historycy jednak przesuwają datę urodzenia na rok 978, kierując się informacjami, zawartymi w jedenastowiecznym panegiryku autorstwa Jakuba Mnicha na cześć Włodzimierza Wielkiego[2], według którego bratobójcza wojna między Włodzimierzem i Jaropełkiem skończyła się w 978 roku, więc Włodzimierz musiał zdobyć Połock i poślubić Rognedę przed tym rokiem.

Zachował się wpis w Rocznikach Lawrenckich z roku 1128, opowiadający o nieudanym zamachu Rognedy na Włodzimierza. Przed śmiercią matkę uratował kilkuletni Iziaslaw, który z mieczem stanął przy Rognedzie. Włodzimierz, według kronikarza, pohamował swój gniew, ale nie pozwolił żonie i synowi zostać w Kijowie. Odesłał ich do nowo wybudowanego zamku Iziasławl[3].

W 988 roku Iziasław, wraz z ojcem i braćmi został ochrzczony i otrzymał od Włodzimierza Księstwo Połockie[4], którego stolicę musiał odbudować po najeździe Włodzimierza około 977 roku. Na czas odbudowy Połocka stolicą była twierdza Iziasławl.

Iziasław sprawował rządy w księstwie do 1001 roku[5]. Pozostawił od nieznanej żony dwóch synów: Wsiesława Iziasławicza i Briaczysława Iziasławicza, którzy kolejno rządzili Połockiem.

Pieczęć Iziasława[edytuj | edytuj kod]

Podczas wykopalisk archeologicznych w Nowogrodzie Wielkim znaleziono w 1955 roku ołowianą pieczęć Iziasława[6]. Jest to najstarszy dowód istnienia piśmiennictwa w Europie Wschodniej. Pieczęć została wyciśnięta w ołowiu i przymocowana do dokumentu przy pomocy skórzanego paska. Na awersie widnieje zmodyfikowany rysunek trójzębu z napisem cyrylicą "ΝΖAC**OΖO". Historycy uważają, że cały napis wyglądał "ΝΖACΛΑOZO", to jest imię Iziasława po grecku. Na rewersie widnieje "ГРΑΔ*****", prawdopodobnie pierwotny zapis wyglądał "ГРΑΔΠΛΤСΚ", co oznacza miasto Połock. Szerokość pieczęci wynosi 38 milimetrów, wysokość waha się w granicach 24-30, głębokość – 11, w miejscu odbitki – 8 milimetrów[7].

Przypisy

  1. В год 6488 (980), w: Повесть временных лет, s. [1]; Летопись Русская по Лаврентьевскому списку, s. 206-207 [2].
  2. Память и похвала князю русскому Владимиру, s. [3].
  3. Летопись Русская по Лаврентьевскому списку, s. 206-207 [4].
  4. В год 6496 (988), w: Повесть временных лет, s. [5].
  5. Летопись Русская по Лаврентьевскому списку, s. 91 [6].
  6. М. Акимов, Сребреники Владимира Великого Х век, w: Монеты и банкноты России, s. [7].
  7. В. Л. Янин, Древнейшая русская печать Х века, Краткие сообщения института материальной культуры 57(1955), с. 39.
Wikimedia Commons
Poprzednik
Włodzimierz I Wielki
Coat of Arms of Połack, Belarus.png Książę Połocka
988-1001
Coat of Arms of Połack, Belarus.png Następca
Wsiesław Iziasławicz