Józef Anchieta
| Błogosławiony | |
| Józef Anchieta SJ | |
| José de Anchieta | |
| Apostoł Brazylii | |
| Data urodzenia | 19 marca 1534 San Cristóbal de La Laguna |
| Data śmierci | 9 lipca 1597 Reritiba |
| Kościół/ wyznanie |
katolicki |
| Data beatyfikacji | 1980 przez Jana Pawła II |
| Wspomnienie | 9 czerwca |
| Szczególne miejsca kultu | Brazylia |
Józef Anchieta (José de Anchieta) (ur. 19 marca 1534, zm. 9 lipca 1597) – hiszpański jezuita, misjonarz, błogosławiony Kościoła katolickiego[1].
Urodził się w San Cristobal de la Laguna na Teneryfie na Wyspach Kanaryjskich. Nauki pobierał od czternastego roku życia w założonym przez Jana III w mieście Coimbra, Royal College of Arts (Kolegium Sztuk). W 1551 roku wstąpił do Towarzystwa Jezusowego i uczył się w College of University of Coimbra.
Spis treści |
Działalność misjonarska [edytuj]
Z powodu słabego zdrowia został wysłany do Brazylii, gdzie przez 44 lata był misjonarzem. Przez te lata opanował język Indian Tupi, dla ułatwienia szerzenia słowa bożego, opracował podręcznik gramatyki, słownik i książki w języku Tupi i jego dialektach. Założył kilka szkół dla Indian, teatr ludowy, napisał 12 sztuk z choreografią zachodnią i rytuałami indiańskimi oraz wiele pieśni religijnych w języku portugalskim, hiszpańskim i tupi. Anchieta ponadto założył kilka wsi dla Indian w pobliżu San Paolo i Espiryt. Był nauczycielem w Kolegium Piratininga, które rozwinęło się w późniejsze San Paolo. W 1555 roku wyraził nadzieję, że król portugalski zdecyduje „wysłać tutaj siłę zbrojną i liczne armie, które uporają się ze wszystkimi złoczyńcami stawiającymi opór głoszeniu Ewangelii i zaprzęgną ich do jarzma niewolnictwa, a uszanują tych, którzy przybliżą się do Chrystusa”[2]. W innym piśmie stwierdził:
| „ |
Teraz uważamy, że bramy są otwarte dla nawrócenia się pogan w kapitanii Sao Vicente (dawna jednostka administracyjna Brazylii), jeśli Nasz Pan Bóg sprawi, że będą podbici. Dla tych ludzi nie ma lepszego kaznodziejstwa niż miecz i żelazny pręt. Tutaj, bardziej niż gdziekolwiek indziej trzeba przyjąć politykę przekonywania do wejścia[3][4][5][6]. |
” |
W 1565 roku uczestniczył w misji Estacio de Sa, która założyła miasto Rio de Janeiro, a następnie udał się do Bahia. Po ukończeniu studiów teologicznych został wyświęcony na kapłana. Został przełożonym prowincji zakonnej. Zajął się reformacją osiedli i stacji misyjnej jezuitów. W 1587 roku przekazał urząd i 10 lat był misjonarzem w wioskach indiańskich.
Zmarł w 1597 roku w wiosce Reritiba, w stanie Espírito Santo. Został pochowany w Vitoria.
Upamiętnienie [edytuj]
Ogłoszony Apostołem Brazylii. W 1980 roku papież Jan Paweł II potwierdził tytuł i beatyfikował Anchiete. Od 1965 roku w Brazylii 9 czerwca (Dzień Anchiety) przypomina się jego dorobek ewangelizacyjny.
Publikacje [edytuj]
- Cartas, Informações, Fragmentos Históricos e Sermões
- De Gestis Mendi de Saa” (1563) - dzieło opisujące rządy gubernatora Brazylii Mem de Sá
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 457/458. ISBN 83-7097-464-3.
- ↑ 2,0 2,1 Indianie, Henryk Siewierski, Tygodnik Powszechny Online (Nr 34 (2772), 25 sierpnia 2002)
- ↑ 3,0 3,1 Alcida Rita Ramos: Indigenism: Ethnic Politics In Brazil (ang.). [dostęp 2012-10-12]. s. 79.
- ↑ 4,0 4,1 Alvaro Varela: The theater of the Conquest: Anchieta and the clash of cultures in sixteenth-century Brazil (ang.). 2009. [dostęp 2012-10-12].
- ↑ 5,0 5,1 George C. Bond, Angela Giliam: Socjal Construction of the Past. Representation as power. (ang.). One world archeology. [dostęp 2012-10-12].
- ↑ 6,0 6,1 Marek Szenborn. WYSPY WIELKANOCNE. „Fakty i Mity”. 13, 28.03.2002.
Bibliografia [edytuj]
- E.L. Stehle Świadkowie wiary Ameryki Łacińskiej. wyd. Wydawnictwo Księży Werbistów, Warszawa 1984 ISBN 83-85009-24-8
Literatura [edytuj]
- Carlos Cezar Damaglio Misja José de Anchiety – apostoła Brazylii, wyd. Łośgraf 2002 ISBN 83-87572-94-2
- Balthazar Anchieta, Compendio de la vida de el apóstol de el Brazil, V.P. J. de Anchieta (Xeres de la Fr., 1677)
- Simon de Vasconcelos, Vida do vener. padre J. de Anchieta (Lizbona, 1673);
- Crétineau-Jolly, Life of Anchieta in Oratorian Series (Londyn,1849); Hist. of S,J., II, 119 (Paryż, 1851)