Józef Wierusz-Kowalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Józef Kowalski-Wierusz)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Wierusz-Kowalski
Józef Wierusz-Kowalski.jpg
Data i miejsce urodzenia 16 marca 1866
Puławy, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 30 listopada 1927
Ankara, Turcja
Poseł RP przy Stolicy Apostolskiej
Okres urzędowania od 1 lipca 1919
do 30 sierpnia 1921
Poprzednik funkcja utworzona
Następca Władysław Skrzyński
Poseł RP w Holandii
Okres urzędowania od 19 października 1921
do 1 grudnia 1924
Poprzednik Eugeniusz Rozwadowski (charge d'affaires)
Następca Stanisław Koźmiński
Poseł RP w Austrii
Okres urzędowania od 1 grudnia 1924
do 30 września 1926
Poprzednik Zygmunt Lasocki
Następca Karol Bader
Poseł RP w Turcji
Okres urzędowania od 21 października 1926
do 30 listopada 1927
Poprzednik Karol Bader
Następca Kazimierz Papée (charge d'affaires)

Józef Wierusz-Kowalski (ur. 16 marca 1866 w Puławach, zm. 30 listopada 1927 w Ankarze) − polski fizyk i dyplomata. Rektor uniwersytetu we Fryburgu (1897), po odzyskaniu niepodległości poseł RP przy Stolicy Apostolskiej, w Holandii, Austrii i Turcji.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo studiował prawo na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, ale po roku przeniósł się na Uniwersytet w Getyndze, gdzie podjął studia fizyczne. Zajmował się początkowo własnościami szkła, w tym jego wytrzymałością. W 1889 przedstawił pracę doktorską "Untersuchungen über die Festigkeit des Glases". Następnie pracował w Berlinie i Würzburgu, a od 1891 na Politechnice w Zurychu, skąd w 1892 przeniósł się na Uniwersytet w Bernie. W 1894 przyjął propozycję zorganizowania wydziału nauk matematycznych i przyrodniczych na Uniwersytetu we Fryburgu w Szwajcarii. Objął tam katedrę fizyki, a w roku akademickim 1897−98 piastował funkcję rektora. Jego główną dziedziną badań była luminescencja mieszanin ziem rzadkich ze związkami metali alkalicznych pod wpływem promieniowania nadfioletowego i promieniowania katodowego, a także fosforescencja związków ziem rzadkich i związków organicznych, w 1910 odkrył zjawisko tzw. fosforescencji postępowej. Za prace w tej dziedzinie wyróżnił go w 1912 Uniwersytet Harvarda. Ponadto zajmował się doświadczeniami z wyładowaniami elektrycznymi. Jego asystentem we Fryburgu był Ignacy Mościcki.

W czasie I wojny światowej działał w Komitecie Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, założonym przez Henryka Sienkiewicza w Vevey. Członek redakcji wydawanej w Szwajcarii Wielkiej encyklopedii powszechnej. W 1916 roku był członkiem Zarządu Towarzystwa Polskiej Macierzy Szkolnej[1]. Po polonizacji Uniwersytetu Warszawskiego, w 1917 powrócił do kraju by zorganizować katedrę fizyki na UW. W 1919 został mianowany profesorem Politechniki.

W 1919 wstąpił do służby dyplomatycznej II Rzeczypospolitej. 1 lipca 1919 mianowany na posła nadzwyczajnego i ministra pełnomocnego przy Stolicy Apostolskiej. 19 października 1921 mianowany posłem RP w Hadze, którym pozostawał do 1 grudnia 1924. Tego dnia objął funkcję posła RP w Wiedniu, którą sprawował do 30 września 1926. 21 października 1926 został posłem RP w Ankarze. Zmarł w czasie pełnienia obowiązków służbowych. Był członkiem Komisji Współpracy Intelektualnej Ligi Narodów (w miejsce Marii Skłodowskiej-Curie).

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Syn dr Tadeusza Wierusz-Kowalskiego (1841−1904), właściciela majątku Olbięcin w latach 18691904 i Julii Wasilewskiej. Ojciec m.in. Jana Wierusza Kowalskiego.

Przypisy

  1. Józef Stemler, Dzieło samopomocy narodowej. Polska Macierz Szkolna 1905-1935, Warszawa 1935, s. 173.

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]