Józef Kuropieska

Józef Kuropieska
generał broni
Data i miejsce urodzenia	25 maja 1904 Jedlnia
Data i miejsce śmierci	31 sierpnia 1998 Warszawa
Przebieg służby
Lata służby	1923–1968
Stanowiska	komendant Akademii Sztabu Generalnego
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa
Odznaczenia

Józef Kuropieska (ur. 25 maja 1904 w Jedlni, zm. 31 sierpnia 1998 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, poseł na Sejm PRL II i III kadencji z ramienia PZPR.

Życiorys

Czas przedwojenny

W 1923 roku wstąpił do Oficerskiej Szkoły Piechoty w Warszawie. Jako podchorąży wziął udział w wydarzeniach majowych po stronie rządowej. Szkołę ukończył w stopniu podporucznika 15 sierpnia 1926 z drugą lokatą (prymusem został Franciszek Herman).

Do 1934 roku pełnił służbę w 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej w Warszawie, a następnie po dłuższych staraniach został przyjęty do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej w 1936 roku, w stopniu kapitana, został pierwszym oficerem sztabu 22 Dywizji Piechoty Górskiej w Przemyślu. W listopadzie 1938 roku został przeniesiony do Warszawy do Wojskowego Biura Historycznego. W marcu 1939 roku przydzielony został na stanowisko szefa Oddziału Operacyjnego Sztabu Grupy Operacyjnej „Bielsko” gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza.

II wojna światowa

W składzie GO „Bielsko” Armii „Kraków” wziął udział w kampanii wrześniowej. W dniu 20 września 1939 roku pod Cieszanowem dostał się do niewoli niemieckiej.

Początkowo przebywał w oficerskim obozie jenieckim w Brunszwiku, następnie od czerwca 1940 roku w Oflag II C Woldenberg (obecnie Dobiegniew w woj. lubuskim). Po ewakuacji oflagu w głąb Niemiec został w Lubece oswobodzony przez aliantów.

Służba powojenna

Po zakończeniu II wojny światowej powrócił 12 maja 1945 roku do Warszawy. Między czerwcem a lipcem 1945 roku pełni obowiązki dowódcy kompanii honorowej Wojska Polskiego, z którą w dniu 24 czerwca 1945 roku defilował w moskiewskiej paradzie zwycięstwa.

15 października 1945 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii w składzie Specjalnej Misji Wojskowej. Od lutego 1946 roku do 3 kwietnia 1947 roku pełnił funkcję attaché wojskowego przy Ambasadzie RP w Londynie. Po powrocie z placówki w Londynie pełnił następujące funkcje: dowódcy 15 Dywizji Piechoty w Olsztynie, dyrektora nauk w Akademii Sztabu Generalnego, zastępcy szefa Sztabu Generalnego (1948–1949) oraz szefa Sztabu Warszawskiego Okręgu Wojskowego, w stopniu generała brygady.

W okresie stalinowskim w 1950 roku został aresztowany i oskarżony przez Stanisława Zarakowskiego o szpiegostwo i organizowania spisku w wojsku. (tzw. spisek w wojsku), a w roku 1952 skazany na karę śmierci, pozbawienie praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na zawsze oraz przepadek całego mienia. Wyrok wydano na niejawnym (bez udziału obrony) posiedzeniu Najwyższego Sądu Wojskowego. Jako jeden z niewielu oskarżonych oficerów tzw. „spisku w wojsku” nigdy nie przyznał się do winy. Przez ponad rok przebywał w celi śmierci, oczekując egzekucji. W 1954 roku wyrok uchylono, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. W grudniu 1955 roku został zwolniony z więzienia, ze statusem „więźnia na przepustce”. W styczniu 1956 roku wyrok został uchylony, a w marcu został zrehabilitowany. Komisja Mazura stwierdziła wiele nieprawidłowości w przebiegu procesu Kuropieski.

W czerwcu 1956 roku powrócił do czynnej służby wojskowej, jako naczelny redaktor Wojskowego Przeglądu Historycznego. W latach 1957–1964 dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego. W tych latach był jednym z głównych twórców pierwszej w powojennej Polsce dywizji spadochronowej (6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej). W tworzeniu dywizji nie bał się korzystać z doświadczeń żołnierzy Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego, co nie było dobrze widziane przez ówczesne władze. Poseł na Sejm II i III kadencji w latach 1957–1965. W latach 1963–1968 był komendantem Akademii Sztabu Generalnego. Był autorem i propagatorem szeregu nowatorskich koncepcji w nauczaniu słuchaczy ASG (często wzorował się na przedwojennej WSWoj.), co przysparzało mu wielu przeciwników w gronie wyższej kadry dowódczej wywodzącej się z sił zbrojnych formowanych w ZSRR, Armii Czerwonej bądź Armii Ludowej. W 1968 roku, pomimo chęci dalszego pozostania w służbie, został przeniesiony w stan spoczynku decyzją ministra ON – Mariana Spychalskiego.

Po zakończeniu czynnej służby wojskowej poświęcił się pisarstwu (wspomnienia) i podróżowaniu. Był wieloletnim członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika Wojskowy Przegląd Historyczny oraz Rady Naczelnej ZBoWiD. W latach 1988–1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. 11 listopada 1988 r. wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 70 rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę, którego przewodnictwo objął I sekretarz KC PZPR gen. armii Wojciech Jaruzelski.

W wyborach czerwcowych 1989 w wieku 85 lat został kandydatem na senatora z ramienia PZPR, pomimo przegranej uzyskał najwięcej głosów ze wszystkich kandydatów strony rządowej w województwie radomskim.

Zmarł 31 sierpnia 1998 roku. Pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Decyzją Nr 145/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 2002 roku imię Generała otrzymał 6 Batalion Dowodzenia 6 Brygady Desantowo-Szturmowej w Krakowie.

Generał Kuropieska w Trzebiatowie wśród żołnierzy 36 pz LA

Grób gen. Józefa Kuropieski na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie,
23 lipca 2008

Przebieg służby

Szkoły i kursy

• Szkoła Powszechna w Jedlni k. Radomia – 1911–1918
• Seminarium Nauczycielskie w Radomiu – 1923
• Kurs unifikacyjny do Oficerskiej Szkoły Piechoty – 1923
• Oficerska Szkoła Piechoty w Warszawie – 1924–1926
• Studnia ekonomiczne w Wolnej Wszechnicy w Warszawie – 1928–1932
• Kurs obserwatorów lotniczych w 1 pułku lotniczym w Warszawie 1930
• Matura państwowa w trybie eksternistycznym w Liceum im. Władysława IV w Warszawie – 1934
• Studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie 1934–1936

Stanowiska służbowe i funkcje w WP

• 1924–1926 – podchorąży Oficerskiej Szkoły Piechoty w Warszawie;
• 1926 – dowódca plutonu w 36 pp;
• 1927–1934 – dowódca kompanii w 36 pp;
• 1934–1936 – słuchacz Wyższej Szkoły Wojennej;
• 1936–1938 – I oficer sztabu 22 Dywizji Piechoty Górskiej w Przemyślu;
• 1938–1939 – praca w Wojskowym Biurze Historycznym w Warszawie;
• 1939 – szef oddziału operacyjnego grupo „Bielsko”;
• 1945 – dowódca kompanii honorowej LWP;
• 1945 – oficer oddziału operacyjnego Sztabu Generalnego;
• 1945–1947 – członek Polskiej Misji Wojskowej przy ambasadzie RP w Londynie;
• 1947 – dowódca 15 Dywizji Piechoty w Olsztynie;
• 1948 – dyrektor nauk Akademii Sztabu Generalnego;
• 1948 – zastępca szefa Sztabu Generalnego WP;
• 1949–1950 – szef sztabu Warszawskiego Okręgu Wojskowego;
• 1956 – redaktor naczelny „Wojskowego Przeglądu Historycznego”;
• 1956–1963 – dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego;
• 1963–1968 – komendant Akademii Sztabu Generalnego.

Awanse

• podporucznik – 1926
• porucznik – 1928
• kapitan – 27 czerwca 1935 roku ze starszeństwem z 1 stycznia 1939 roku i 198. lokatą w korpusie oficerów piechoty
• major – maj 1945 (zweryfikowany ze starszeństwem od 30 czerwca 1944)
• podpułkownik – czerwiec 1945
• pułkownik – 1946
• generał brygady – 1948
• generał dywizji – 1958
• generał broni – 1988 (w stanie spoczynku)

Odznaczenia

• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (za kampanię wrześniową) (?)
• Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2 września 1998)
• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1994).
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1958)
• Order Sztandaru Pracy I klasy (1964)
• Order Krzyża Grunwaldu III klasy (15 lipca 1945)
• Złoty Krzyż Zasługi (1947)
• Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
• Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
• Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
• Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
• Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
• Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”

Bibliografia

O gen. Józefie Kuropiesce

• Generał Józef Kuropieska (2000, Iskry, Warszawa, ISBN 83-207-1654-3)
• W. Czyżewski, Barwy życia i walki, część II, Wydawnictwo Projekt, Warszawa 2000

Wspomnienia:

• Wspomnienia dowódcy kompanii (1976, Wydawnictwo MON, Warszawa)
• Wspomnienia oficera sztabu (1984, Krajowa Agencja Wydawnicza,Kraków ISBN 83-03-00670-3)
• Nieprzewidziane przygody (1988, Wydawnictwo Literackie, Kraków, ISBN 83-08-00891-7)
• Z powrotem w służbie (1984, PIW, Warszawa, ISBN 83-06-01075-2)
• Misja w Londynie (1981, Czytelnik, Warszawa, ISBN 83-07-00304-0)
• Obozowe refleksje Oflag II c (1985, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków, ISBN 83-03-00962-1)
• Od października do marca (1992, BGW, Warszawa, ISBN 83-7066-217-X)
• Wspomnienia z lat 1956-1968. Cz. 2, Od października do marca w Siłach Zbrojnych (1994, BGW, Warszawa, ISBN 83-7066-582-9)