Józef Lis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Lis
Joseph Silver, Król Alfonsów, rzekomy Kuba Rozpruwacz
Data i miejsce urodzenia 1868
Kielce
Data śmierci 1918

Józef Lis (ur. 1868, zm. 1918) – urodzony w Kielcach Żyd polskiego pochodzenia, międzynarodowy przestępca[1], jedna z kilkudziesięciu osób, które się podejrzewa o zbrodnie przypisywane Kubie Rozpruwaczowi[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Józef Lis urodził się w 1868 w Kielcach, jako syn Anzelma i Hanny[3]. Jego ojciec zajmował się drobnym handlem oraz szmuglem alkoholu, papierosów i tytoniu. Najprawdopodobniej był agentem policji, ponieważ kiedy został schwytany w czasie napadu na sklep futrzarski, wbrew oczywistym dowodom nie trafił do więzienia, a sprawa została umorzona[4]. Matka pochodziła ze Staszowa, a jej rodzina z Opatowa, również zajmowali się sprzedażą tytoniu.

Miał ośmioro rodzeństwa, cztery siostry i czterech braci[4]. Rodzina Lisów mieszkała w Kielcach, do których przeprowadziła się, gdy zniesiono ius de non tolerantis Judeis, czyli najprawdopodobniej niespisany, ale zwyczajowo obowiązujący zakaz osiedlania się ludności żydowskiej w mieście[1]. Ich dom stał przy ulicy Hipotecznej 7, obecnie plac Wolności 12. Osoby o tym samym nazwisku mieszkały także przy ulicach Niecałej, Małej i Czarnowskiej[4]. Jego osobowość ukształtowały urazy będące konsekwencją nieudanego życia rodzinnego, romansów i zdrad jego matki[3].

W 1884 Lis wyjechał do Anglii[4]. W Londynie nieustannie zmieniał tożsamość, nazwiska, pseudonimy i miejsca pobytu. Otworzył zakład fryzjerski w dzielnicy Whitechapel[4], w której w okresie, gdy działał tam Lis, popełniono kilka brutalnych morderstw na prostytutkach[2]. Ofiary okaleczano odcinając im genitalia, nosy, uszy[4]. Mordercy szukała cała policja, jednak nigdy go nie złapała.

Lis był również sutenerem i handlarzem żywym towarem, donosicielem, włamywaczem i agentem policyjnym, poruszającym się w środowisku skorumpowanej policji. Był wielokrotnie ścigany i skazywany, przeważnie jednak za pojedyncze i drobne wykroczenia. Od czasu wyjazdu z Kielc Lis działał m.in. w Nowym Jorku, Brukseli, Buenos Aires, Rio de Janeiro czy Johannesburgu[3][5].

W czasie I wojny światowej Lis miał powrócić na ziemie polskie jako rosyjski szpieg[3]. W pobliżu frontu wschodniego został aresztowany przez władze austro-węgierskie pod zarzutem kradzieży i szpiegostwa[3]. W więzieniu spędził kilka miesięcy, oczekując na wykonanie wyroku, prośby rodziców o ułaskawienie odrzucono. Przewieziono go z Przemyśla do Jarosławia i tam podobno wykonano wyrok – został rozstrzelany w 1918 i pochowany w nieznanym miejscu[4].

Józef Lis w literaturze i filmie[edytuj | edytuj kod]

W 2007 południowoafrykański historyk Charles van Onselen opublikował książkę "The Fox and The Flies: The World of Joseph Silver, Racketeer and Psychopath" (w polskim tłumaczeniu "Lis i gliniarze: Świat Józefa Silvera, bandyty i psychopaty”)[4]. Historyk współpracował z psychiatrą Robertem Kaplanem z University of Wollongong oraz profesorem Jerzym Szczepańskim, wicedyrektorem Instytutu Historii Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach[1]. Hipoteza ta jest jedna odrzucana przez innych specjalistów od Kuby Rozpruwacza, którzy wskazują na fakt, że Charles van Onselen nie przedstawił nawet żadnych wiarygodnych dowodów na fakt przebywania Józefa Lisa w Londynie w czasie gdy dokonywano zbrodni przypisywanych Kubie Rozpruwaczowi[6].

Na podstawie książki Charlesa van Onselena, w kieleckim oddziale Telewizji Polskiej w 2011 r. powstał film dokumentalny Kielecka tożsamość Kuby Rozpruwacza autorstwa Barbary Jankowskiej-Piróg. Film był prezentowany podczas XVII Festiwalu Form Dokumentalnych NURT 2011[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Polski Kuba Rozpruwacz (pol.). onet.pl. [dostęp 3 czerwca 2010].
  2. 2,0 2,1 Kuba Rozpruwacz pochodził z Kielc? (pol.). wprost.pl. [dostęp 3 czerwca 2010].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Dorota Kosierkiewicz. Tropami Kuby Rozpruwacza. „Kielce Plus”, s. 9, 3 czerwca 2010. Kielce. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Największy bandyta świata (pol.). echodnia.eu. [dostęp 3 czerwca 2010].
  5. Australasian Psychiatry (ang.). informahealthcare.com. [dostęp 10 czerwca 2010].
  6. Jack the Ripper ID'd by Historian (ang.). Discovery Channel, 2007-05. [dostęp 2012-02-01].
  7. Grzegorz Grabowski: Znamy już filmy zakwalifikowane do Festiwalu NURT (pol.). wo24.pl, 2011-10-26. [dostęp 2012-02-01].