Józef Rybak (generał)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Józef Artur Rybak (ur. 7 kwietnia 1882 w Delatynie woj. stanisławowskie, zm. 8 maja 1953 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego, pułkownik Sztabu Generalnego cesarskiej i królewskiej Armii, wyznania ewangelicko-reformowanego.

Wykształcenie i I Wojna Światowa[edytuj | edytuj kod]

Kształcił się w Bielsku. w 1901 ukończył Szkołę Kadetów w Wiedniu i od 1902 jako oficer zawodowy artylerii przeszedł kolejne szczeble dowódcze i sztabowe w Krakowie i Sarajewie. W latach 1905-1907 był słuchaczem Szkoły Wojennej Sztabu Generalnego w Wiedniu. 1 marca 1909 mianowany został szefem Oddziału II Komendy I Korpusu w Krakowie. W maju 1911 awansowany na kapitana i przeniesiony na stanowisko szefa Oddziału III w tej samej komendzie korpusu. 20 lipca 1914 powierzono mu funkcję delegata Sztabu Generalnego i Naczelnej Komendy Armii przy oddziałach strzeleckich. 2 sierpnia 1914 za jego pośrednictwem Józef Piłsudski otrzymał zgodę na przeprowadzenie mobilizacji "Strzelca" i Polskich Drużyn Strzeleckich. 15 sierpnia wyznaczony został na stanowisko szefa Oddziału II Komendy 1 Armii. Następnie pełnił funkcje zastępcy szefa sztabu 57 Dywizji Piechoty i szefa sztabu 59 Dywizji Piechoty. W 1916 awansował na majora. 1 sierpnia 1917 został zastępcą szefa sztabu generalnego gubernatora lubelskiego. 1 maja 1918 awansował na podpułkownika.

W Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

W Wojsku Polskim od listopada 1918. Listopad – grudzień 1918 szef Polskiej Wojskowej Komisji Likwidacyjnej przy c. i k. Ministerstwie Wojny w Wiedniu. 10 grudnia 1918 powrócił do Warszawy i objął stanowisko szefa Oddziału VI Informacyjnego Sztabu Generalnego. 10 marca 1919 mianowany został szefem Departamentu I Mobilizacyjno-Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych. 10 marca 1920, w ramach reorganizacji ministerstwa, powierzono mu stanowisko szefa Oddziału I Organizacyjno-Mobilizacyjnego Sztabu M.S.Wojsk. Odegrał istotna rolę w czasie wojny z bolszewikami 1920. Był dowódcą Grupy Operacyjnej w 3 Armii (kwiecień – lipiec) i szefem sztabu 4 Armii (lipiec – październik). 10 października 1920 został szefem delegacji Wojska Polskiego w Komisji Porozumiewawczej w Baranowiczach i Rozjemczej w Mińsku. W tym samym roku awansował na generała podporucznika.

30 stycznia 1921 został szefem Biura Ścisłej Rady Wojennej – II zastępcą szefa Sztabu Generalnego[1]. 13 grudnia 1921 wyznaczony został na stanowisko I zastępcy szefa Sztabu Generalnego[2]. 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu generała brygady ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. 4 czerwca 1924 mianowany został dowódcą Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu. Na tym stanowisku 1 grudnia 1924 awansował na generała dywizji ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 10. lokatą w korpusie generałów. 31 lipca 1926 Prezydent RP zwolnił go ze stanowiska dowódcy OK III i mianował inspektorem armii z siedzibą w Warszawie. 10 sierpnia 1930 Prezydent RP zwolnił go ze stanowiska inspektora armii i przeniósł do dyspozycji Ministra Spraw Wojskowych z zachowaniem dotychczasowego dodatku służbowego. Z dniem 31 grudnia 1930 przeniesiony został, na własną prośbę, w stan spoczynku.

W stanie spoczynku[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkał pod Brześciem, gdzie gospodarował na zakupionym folwarku. W czasie okupacji nie brał udziału w ruchu oporu, mimo to krótko więziło go gestapo. W 1945 zgłosił się do służby w Ludowym Wojsku Polskim. Nie został przyjęty ze względu na wiek. Prowadził w Krakowie warsztat ślusarski. Zmarł w Warszawie, pochowany w Krakowie – cmentarz Rakowicki.

Wspomnienia[edytuj | edytuj kod]

Autor sygnowanych przez niego wspomnień, napisanych przez inną osobę, odsłaniających kulisy współpracy kierownictwa polskich organizacji niepodległościowych z wywiadem Austro-Węgier.

Wspomnienia ukazały się w tygodniku "Świat"[3], w roku 1954 zostały wydane przez wydawnictwo "Czytelnik". To wydanie zawiera następujące rozdziały:

  • I. Dowództwo okazuje zainteresowanie moją osobą;
  • II. Rozmowa z majorem Ronge i niezwykła nominacja;
  • III. Krakowskie początki. Zaczynam interesować się polityką;
  • IV. Pierwsze kontakty z „Konfidentem S” i dwóch „Stefanów”;
  • V. Tajemnicze aresztowanie Sławka;
  • VI. Piłsudski wyjaśnia;
  • VII. „Strzelec” i jego sukcesy w kontrwywiadzie;
  • VIII. Moje nowe plany i przełamanie megalomanii Piłsudskiego;
  • IX. Otrzymuję rozkaz zorganizowania legionów;
  • X. Koniec mojej koncepcji legionowej i kilka uwag strategicznych;
  • XI. Moje pierwsze przeżycia na froncie;
  • XII. Dalsze perypetie na froncie i moja osobista klęska;
  • XIII. Moje przeżycia na froncie bałkańskim;
  • XIV. Wracam na front wschodni;
  • XV. Ostatnie dni wojny;
  • XVI. Spotykam się z Piłsudskim;
  • XVII. Organizuję Wojsko Polskie;
  • XVIII. Mój udział w kampanii 1920 roku;
  • XIX. Kilka koniecznych wyjaśnień;
  • XX. Kilka uwag o wypadkach majowych i moje odejście z wojska;
  • XXI. Okres okupacji i dziesiątki propozycji;
  • XXII. Poprawki do „Poprawek”;
  • Dlaczego milczałem?
  • Posłowie.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 6 z 12.02.1921 r.
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 43 z 27.12.1921 r.
  3. Jan Chrzan, Twarde lądowanie na "Bolku"

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • T. Kryska Karski S. Żurakowski Generałowie Polski Niepodległej wyd.: Editions Spotkania Warszawa 1991
  • H. P. Kosk Generalicja polska t. 2 wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" Pruszków 2001
  • Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6