Józef Skłodowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pedagoga, dziadka Marii Skłodowskiej-Curie. Zobacz też: Józef Skłodowski – lekarz, brat Marii Skłodowskiej-Curie.

Józef Skłodowski herbu Dołęga (ur. 19 marca 1804 w Skłodach-Piotrowicach, zm. 21 sierpnia 1882 w Zawieprzycach[1]) – polski pedagog, bibliotekarz, dziadek Marii Skłodowskiej-Curie.

Syn Urbana i Elżbiety Małgorzaty Rykaczewskiej[2].

Naukę rozpoczął w 1812 r. w szkole elementarnej w Zarębach Kościelnych[3]. Szkołę średnią ukończył u pijarów. W 1828 r. ukończył wydział filologiczny Uniwersytetu Warszawskiego[1] i podjął pracę jako nauczyciel[1] i inspektor szkolny[1], w latach 1832-1833 nauczyciel gimnazjum w Kielcach. Walczył też w powstaniu listopadowym, jako artylerzysta[1], (w tym w bitwie pod Iganiami[1]), dostał się do niewoli rosyjskiej pod Chmielnikiem[1]. Po powstaniu uniknął represji i wrócił do zawodu[1]. Od 1851 roku był dyrektorem gimnazjum wojewódzkiego w Lublinie i inicjatorem budowy nowego budynku tej szkoły (jesień 1859 roku; obecnie jedna z siedzib Wydziału Pedagogiki i Psychologii UMCS, przy ul. Narutowicza). Pasjonował się naukami przyrodniczymi, zgromadził bibliotekę szkolną liczącą dziesięć tysięcy pozycji, szeroko udostępnianą mieszczanom[1]. Został przedwcześnie emerytowany w 1862 roku, gdyż nie tłumił rewolucyjnego wrzenia wśród wychowanków[1]. Pod koniec życia wrócili w okolice Kielc. W 1870 roku zamieszkał w Rykoszynie, gdzie cieszył się wysokim zaufaniem społecznym, został wybrany na wójta w gminie Piekoszów[1], był też sędzią gminnym w Promniku[1]. W 1879 roku zakupił dwa gospodarstwa w Radlinie, gdzie mieszkał z żoną w modrzewiowym dworku, po którym pozostała jedynie studnia. Nie mogąc pogodzić się ze śmiercią ukochanej żony Salomei Skłodowskiej w 1882, przeprowadza się z posiadłości w Radlinie do Zawieprzyc na Lubelszczyźnie i tam spędził ostatni okres swojego życia. Zamieszkał w majątku stryjecznego brata, Ksawerego Skłodowskiego. Chorował na zapalenie płuc. Mimo wysiłków lekarzy zmarł w Zawieprzycach 21 sierpnia 1882 r. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 25 sierpnia w kościele parafialnym w Kijanach. Mszę świętą celebrował ks. Bogucki. Józef Skłodowski został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu parafialnym w Kijanach[1].

Poświęcono mu tablicę pamiątkową wmurowaną w fasadę budynku szkoły gubernialnej.

Żonaty z Salomeą z Sagtyńskich (zm. 21 lutego 1882 r.), miał z nią siedmioro dzieci[2]. Jego syn Władysław - ojciec polskiej noblistki - również był pedagogiem. Drugi syn Zdzisław był prawnikiem, wziął udział w powstaniu styczniowym[1]. Córką Władysława, a wnuczką Józefa była Maria Skłodowska[2].

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Dzieje rodziny Skłodowskich
  2. 2,0 2,1 2,2 M.J. Minakowski, Ci wielcy Polacy to nasza rodzina, wyd. 3, Dr Minakowski Publikacje Elektroniczne, Kraków 2008, ISBN 83-918058-5-9.
  3. Jacek Skrzypczak: Skłodowscy na ziemi świętokrzyskiej (pol.). [dostęp 2011-06-07].