Józef Teliga

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Józef Teliga (9 września 1914 - 26 grudnia 2007), pułkownik AK, polski działacz społeczny i polityczny, działacz Solidarności.

Urodził się w Sarniej Zwoli, rodzinnej miejscowości swojej matki, od trzeciego roku życia mieszkał w Bielinach. Zmarł we Włoszczowie.

Był nauczycielem. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Kielcach, a potem przed II wojną światową ukończył historię na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W czasie wojny był żołnierzem AK (kapitan), szefem wywiadu AK w Okręgu Radomsko-Kieleckim w latach 1943-1945 (pseudonim "Habdank"), a po rozwiązaniu AK żołnierzem i szefem wywiadu WiN na Kielecczyźnie.

W 1945 nie dojechał na słynne spotkanie przywódców Polski Podziemnej z sowieckim generałem Pimenowem w Pruszkowie i tym samym uniknął losu pozostałych, skazanych w słynnym "procesie szesnastu".

Był komendantem pierwszego powojennego Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej na trasie Kraków - Kielce, zorganizowanego w sierpniu 1981. Jednym z członków założycieli Klubów Służby Niepodległości – organizacji opozycji niepodległościowej w PRL zawiązanej jesienią 1981.

Był aktywnym działaczem opozycji w latach 80.. We wrześniu 1980 roku był jednym z organizatorów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników "Solidarność Wiejska" na Kielecczyźnie, współzałożycielem i członkiem władz krajowych "Solidarności Wiejskiej" , a potem jednym z twórców Ogólnopolskiego Komitetu Oporu Rolników. Był współpracownikiem Kornela Morawieckiego.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego uniknął aresztowania, jednak 2 grudnia 1983 roku został aresztowany pod zarzutem kierowania nielegalnym związkiem i był przetrzymywany w więzieniu na Rakowieckiej w Warszawie, skąd zwolniono go po dwóch latach na mocy amnestii (8 maja 1985). Był najstarszym więźniem politycznym PRL, w więzieniu obchodził swoje 70 urodziny.

W 1988 roku został zaproszony przez Lecha Wałęsę do Komitetu Obywatelskiego. W tym samym roku na zaproszenie rządu emigracyjnego wyjechał do Londynu. Wystąpił w BBC i Radiu Wolna Europa. Był gościem zjazdu Partii Konserwatywnej Margaret Thatcher, gdzie wygłosił referat dotyczący sytuacji w Polsce. Od 1989 roku działał aktywnie w Stowarzyszeniu Kombatantów Polskich.

W 1989 podejmował próby reaktywowania Polskiego Stronnictwa Ludowego w formie zgodnej z ideą Mikołajczyka. Później działał bardzo aktywnie w Porozumieniu na rzecz Demokratycznych Wyborów w NSZZ Solidarność ("Porozumienie Szczecińskie"), m.in. jeżdząc po Polsce z referatami. Był działaczem Ruchu Obywatelskiego na rzecz Jednomandatowych Okręgów Wyborczych i członkiem-założycielem Stowarzyszenia na rzecz Zmiany Systemu Wyborczego "JOW".

Pod koniec życia mieszkał w Warszawie. Był honorowym członkiem Kapituły Stypendialnej Funduszu Stypendialnego im. rektora UJ ks. Karola Teligi. Sam przekazywał każdego roku pieniądze na stypendia dla uzdolnionych uczniów gminy z której pochodzi. Jeszcze w listopadzie tego roku uczestniczył w uroczystości wręczenia stypendiów uczniom w Bielinach.

Pochowany został 29 grudnia 2007 na Cmentarzu Nowym w Kielcach. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli licznie m.in. działacze Solidarności Walczącej z Kornelem Morawieckim.


[edytuj] Linki zewnętrzne

  1. Pułkownik Józef Teligia we wspomnieniu prof. Jerzego Przystawy
  2. Opis pogrzebu pułkownika Józefa Teligi i jego portret
  3. Wspomnienie o Pułkowniku
  4. Nekrolog Józefa Teligi
  5. Wspomnienia o Józefie Telidze jego współpracowników z okresu konspiracji
Utwórz książkę