Józef Warszewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Popiersie Józefa Warszewicza w Ogrodzie Botanicznym w Krakowie dłuta Franciszka Wyspiańskiego, ojca Stanisława
Nagrobek Józefa Warszewicza na Cmentarzu Rakowickim.

Józef Warszewicz (ur. 8 września 1812 w Wilnie, zm. 29 grudnia 1866 w Krakowie) – polski podróżnik, botanik i ogrodnik.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Wg tradycji, jednym z przodków Warszewicza był Szwed, adiutant Gustawa Adolfa. Warszewicz nie założył rodziny i nie posiadał własnych dzieci. Opiekował się natomiast dziećmi swego przedwcześnie zmarłego brata: Antonim i Anną.

Edukacja, kariera[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 20. studiował na Uniwersytecie Wileńskim. Studia porzucił na wieść o wybuchu Powstania listopadowego i wstąpił do polskiej armii. Po upadku powstania emigruje, początkowo osiadł w Prusach, a następnie studiował w Berlinie i Poczdamie. Z polecenia Aleksandra Humboldta brał udział w ekspedycji naukowej do Ameryki Środkowej w latach 1845-1850 oraz do Ameryki Południowej w 1850-1853. Wzbogacił wiele kolekcji muzealnych (m.in. UJ) o zbiory florystyczne, ornitologiczne, herpetologiczne i malakologiczne.

Po spektakularnych osiągnięciach naukowych wrócił do kraju i osiadł w Krakowie. Od 1854 był pracownikiem Ogrodu Botanicznego w Krakowie, powiększając jego zbiory o około 10 tysięcy gatunków roślin. Specjalizował się w roślinach storczykowatych.

Od 1865 był członkiem czynnym miejscowym Towarzystwa Naukowego Krakowskiego[1].

Jest pochowany na Cmentarzu Rakowickim, w kw. 9.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

O Litwo, święta Matko Warszewicza.
Jakże ci błogo w cieniu tych wawrzynów,
Którego blasku Ojczyźnie użycza
Poczciwa chwała Twych wybranych Synów!
Uczniu Jundziłła! obiegłeś dwa światy,
Aby z zdobyczą wrócić do swych progów
I jak syn wierny czarownymi kwiaty
Osypać ołtarz Twych domowych Bogów.
Kwiat - to niewiele, ale kto da więcej -
I czy dla Ciebie to, Matko, nie jedno?
Byle Cię tylko kochać najgoręcej,
To Ty nie wzgardzisz i ofiarą biedną.
To nasza wiara, że nic nie przepada,
Co jak ofiara na ołtarz się składa.
Niech więc kwiatami pamięć syna słynie,
Który port stały znalazł w tej dziedzinie.

Pomnik Józefa Warszewicza był pierwszym monumentem ustawionym na terenie publicznych ogrodów w Krakowie[4].

Przypisy

  1. Piotr Köhler: Botanika w Towarzystwie Naukowym Krakowskim, Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności (1815-1952).. Kraków 2002.
  2. The Plant List (ang.). The Kew Gardens. [dostęp 2011-09-21].
  3. Józef Warszewicz patron naszej szkoły. Zespół Szkół im. Józefa Warszewicza w Prószkowie. [dostęp 2014-04-26].
  4. Marek Żukow-Karczewski, Dawne pomniki Krakowa. Pomnik Józefa Warszewicza, "Echo Krakowa", 27 II 1991 r., nr 41 (13353).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Krakowa (PWN z 2000 r.)
  • Grodzińska Karolina. Józef Warszewicz w: Gazeta Wyborcza, Kraków, 26.08.1999