József Baló

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

József Baló (ur. 10 listopada 1895 w Budapeszcie, zm. 10 października 1979 w Budapeszcie) – węgierski lekarz patolog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Rodzina Baló pochodziła z Siedmiogrodu. Jozsef Balo rozpoczął studia w 1913 roku w rodzinnym mieście, ale wybuch wojny je przerwał. Od 1917 roku pracował w I. Wydziale Patologii Uniwersytetu Pétera Pázmánya w Budapeszcie. Studia medyczne ukończył w 1919. Od 1922 do 1924 przebywał dzięki stypendium Fundacji Rockefellera w Baltimore na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa i w Bostonie w tamtejszym Hygiene Institute.

W 1926 powrócił do Budapesztu i został profesorem na Wydziale Medycznym macierzystej uczelni. W 1928 roku zaczął pracować w Wydziale Patologii Uniwersytetu Ferenca Józsefa w Szegedzie. Pełnił tam funkcję dziekana Wydziału Medycznego od 1932 do 1933 i od 1941 do 1942, rektora od 1939 do 1940, a od jesieni 1945 objął kierownictwo Wydziału Patologii. Od 1945 do 1946 kierował Instytutem Medycyny Sądowej w Budapeszcie, od 1945 do 1967 Programem Badań nad Nowotworami Uniwersytetu Semmelweisa.

W 1947 Baló został prezydentem Węgierskiego Towarzystwa Patologicznego i członkiem Lekarskiej Rady Etyki. W 1965 otrzymał tytuł doktora od uczelni medycznej w Szegedzie, jak również medal Semmelweisa. W 1975 został uhonorowany nowoustanowionym przez Węgierskie Towarzystwo Onkologiczne medalem Ödöna Krompechera. W 1955 przyznano mu nagrodę Kossutha. Był też członkiem Węgierskiej Akademii Nauk.

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

W 1927 opisał w węgierskim czasopiśmie nieznaną wcześniej chorobę, znaną dziś jako stwardnienie koncentryczne Baló (łac. leukoencephalitis periaxialis concentrica) i będącą rzadkim wariantem stwardnienia rozsianego[1]. W 1928 przedstawił jej opis w języku angielskim[2]. W 1931 roku opublikował w języku węgierskim i niemieckim swoje prace wirusologiczne; w 1940 roku przedstawił monografię dotyczącą chorób demielinizacyjnych. W Budapeszcie pracował nad chorobami naczyń i miażdżycą. Wraz z żoną, dr. Iloną Bangą, dokonał odkrycia elastazy trzustkowej[3][4][5][6], które to odkrycie niesłusznie przypisuje się zazwyczaj niemieckiemu biochemikowi Andreasowi Sziegoleitowi, który swoje odkrycie przedstawił w 1982[7]. Baló dokonał wielu obserwacji nad onkogennym działaniem wirusów i przedstawił cenione na świecie prace na temat patologii raka płuc. Dorobek naukowy Baló liczy około 300 artykułów i sześć monografii.

Przypisy

  1. Baló J. Leukoencephalitis periaxialis concentrica. „Ról Magy Orv Arch”. 28, s. 108–124, 1927. 
  2. Baló J. Encephalitis periaxialis concentrica. „Arch Neurol Psychiatry”. 19, s. 242–264, 1928. 
  3. Baló J, Banga I. Die Zerstörung der elastischen Fasern der Gefässwand. „Schweiz Z Pathol Bakt”. 12, s. 350–352, 1949. 
  4. Baló J, Banga I. The elastolytic activity of pancreatic extracts. „Biochem J”. 46, s. 384–387, 1949. 
  5. Baló J, Banga I. Elastase and elastase-inhibitor. „Nature”. 164, s. 491, 1949. 
  6. Baló J, Banga I. Elastin and elastase. „Nature”. 171, s. 44, 1953. 
  7. Sziegoleit A. Purification and characterization of a cholesterol-binding protein from human pancreas. „Biochem J”. 207, s. 573–582, 1982. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]