Język czuh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Język chuj)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chuj
Obszar Gwatemala (Huehuetenango), Meksyk (Chiapas)
Liczba mówiących 30-50 tys.
Klasyfikacja genetyczna Języki majańskie
*Kanjobalskie
**Czuhańskie
czuh
Pismo łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Język regionalny w Gwatemali
Regulowany przez
Kody języka
ISO 639-1 -
ISO 639-2 nyn
ISO 639-3 cac
SIL -
Dialekty
ISO 639-3: cnm – chuj de San Mateo Ixtatán
ISO 639-3: cac – chuj de San Sebastián Coatán
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język czuh (hiszp. idioma chuj, IPA: [ʧuːx]) – polisyntetyczny język z rodziny języków majańskich, używany przez Indian z plemienia Czuh w Gwatemali i Meksyku.

Istnieją dwa blisko spokrewnione języki noszące tę nazwę:

  • czuh z San Mateo Ixtatán (czuh z Ixatan, oryg. chuj de San Mateo Ixtatán, Chapai) – szacuje się, iż w Gwatemali posługuje się nim ponad 22 tysiące osób, zaś w Meksyku ponad 9 tysięcy osób[potrzebne źródło].
  • czuh z San Sebastián Coatán (czuh południowy, oryg. chuj de San Sebastián Coatán) – szacuje się, iż w Gwatemali używa go ponad 19 tysięcy osób[potrzebne źródło].

Ortografia

Alfabet języka czuh

a, b’, ch, ch’, e, h, i, j, k, k’, l, m, n, nh, o, p, r, s, t, t’, tz, tz’, u, w, v, x, y, ’[1]

Przykłady słownictwa (dialekt z San Mateo Ixtatán)

  • pat = dom
  • ix = kobieta
  • winak = mężczyzna
  • unin = dziecko
  • wa’il = tortilla
  • ixim = kukurydza
  • tut = fasola
  • pajich = pomidor
  • k’u = słońce
  • nhab’ = deszcz
  • ik’ = wiatr/powietrze
  • asun = chmura

Liczebniki od 1 do 10

San Mateo Ixtatán / San Sebastián Coatán

  1. Ju’un / Jun[2]
  2. Cha’ab’ / Cha’ab’/chab’
  3. Oxe’ / Oxe’
  4. Chanhe’ / Chanhe’
  5. Hoye’ / Ho’e’
  6. Wake’ / Wake’
  7. Huke’ / Huke’
  8. Wajxake’ / Wajxke’
  9. B’alunhe’ / B’alnhe’
  10. Lajunhe’ / Lajnhe’

Przypisy

  1. Stzolalil Sloloni-Spaxtini Heb’ Chuj, ALMG, 2007, s. 66.
  2. Stzolalil Sloloni-Spaxtini Heb’ Chuj, ALMG, 2007, s. 145.

Bibliografia

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5.

Linki zewnętrzne