Język domari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
domari
Obszar Iran, Egipt, Indie
Liczba mówiących ok. 1,3 mln (2000)[1]
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
 Języki indoirańskie
  Języki indoaryjskie
   Język domari
Pismo pismo arabskie
Status oficjalny
język urzędowy nie
Kody języka
ISO 639-1 brak
ISO 639-3 rmt
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język domari - język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich. Wywodzi się z sanskrytu za pośrednictwem języków prakryckich. Posługują się nim bliskowschodnie społeczności Domów.

Język domari jest pokrewny innym językom indoaryjskim z grupy centralnej, np. hindi, urdu, pendżabskiemu czy romani, z którym łączy go podobna geneza. Oba te języki uformowały się poza obszarem subkontynentu indyjskiego wśród wędrownych grup Indusów, pochodzących najprawdopodobniej z kasty Domba, przemieszczających się na zachód przez tereny języka perskiego. Domowie opuścili jednak Indie w VI wieku n.e., a więc około 400 lat przed Romami, przez co ich język mimo licznych podobieństw, prezentuje bardziej archaiczny zestaw cech. Na rozwój domari, jego gramatykę, system fonetyczny i słownictwo duży wpływ wywarły (i wciąż wywierają) języki perski i arabski.

Obecnie jest on językiem zagrożonym, wypieranym w coraz większym stopniu przez języki większościowe w krajach, gdzie zamieszkują Domowie. Dzieje się tak zarówno w wyniku wpływu kultury masowej, jak i społecznej marginalizacji oraz prześladowań jego użytkowników. Domari nie posiada standardu literackiego, ani powszechnie uznawanej pisowni. Na ogół zapisuje się go pismem arabskim.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

  • Zaimki osobowe:
l.poj. l.mn.
1. ama ame
2. atu atmen
3. panji panjan, urin
  • Odmiana czasownika "być" w czasie teraźniejszym:
"jestem" stom
"jesteś" stor
"(on) jest" sta
"(ona) jest" sti
"jesteśmy" sten
"jesteście" stes
"(oni"/"one) są" ste
  • Liczebniki główne:

1 yek

2 di

3 tirin

4 ishtar

5 pench

6 shesh

7 hoft

8 haysht / haytek

9 nu

10 dez


  • Dialog 1:

- Haa baarum. ("To jest mój brat.")

- Keetur mans-ur? ("Gdzie jest twój mąż?")

- Na djami. ("Nie wiem.")

- Baare sta. ("Jest na zewnątrz.")


  • Dialog 2:

- Kek halor? ("Jak się masz?")

- Ghay shtum. / Ghay hromi. ("Dobrze.")

- Ar westi! ("Zapraszam!" / "Chodź, usiądź!")

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]