Język gotlandzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gutamål
Obszar Szwecja (Gotlandia)
Liczba mówiących ~500?
Ranking (poza pierwszą 100.)
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki germańskie
**Języki północnogermańskie
***Język gotlandzki
Pismo łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Szwecja
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka gotlandzkiego
Słownik gotlandzko-polski, polsko-gotlandzki online

Język gotlandzki - rodzimy język ludności zamieszkującej szwedzką wyspę Gotlandię.

Historia i geografia[edytuj | edytuj kod]

Wywodzi się z języka starogotlandzkiego. Do ok. 1600 r. był językiem mówionym i pisanym, ale obecnie ma właściwie tylko formę mówioną, przemieszaną ze słownictwem szwedzkim, duńskim i niemieckim. Jest to ewenement w historii językoznawstwa, żeby język pisany przetrwał jako jedynie mówiony. Ze względu na pochodzenie z dialektów starogotlandzkich języka staronordyckiego nie wydaje się słusznym uznanie języka gotlandzkiego za dialekt szwedzkiego. Znajomość gotlandzkiego (Gutamål/Gutniska) jest stosunkowo słaba, zarówno wśród Gotlandczyków jak i innych Szwedów. Mówi się nim głównie w południowej części wyspy oraz w niektórych częściach Fårö.

Dialekty[edytuj | edytuj kod]

Gotlandzki występuje w dwóch wariantach:

  • gotlandzki prowincjonalny
  • faroymal - forma uważana za bardziej archaiczną

Gramatyka[edytuj | edytuj kod]

Jedną z cech gotlandzkiego jest zachowanie staronordyckich dyftongów jak ai (jak np. w "stain" - kamień; porównaj ze szwedzkim "sten"). Istnieje również tryftong, którego nie ma w innych językach nordyckich - iau (np. "skiaute"/ "skiauta" vs. szwedzki "skjuta" (strzelać)).

Porównanie z innymi językami germańskimi[edytuj | edytuj kod]

znaczenie polskie angielski niderlandzki norweski (Bokmål) norweski (Nynorsk) duński niemiecki gotlandzki islandzki szwedzki farerski jämtlandzki
oko eye oog øye auge/auga øje Auge auge/auga auga öga eyga aaug
słyszeć hear horen høre høyre/høyra høre hören hoyre/hoyra heyra höra hoyra höör
spać sleep slapen sove sove/sova sove schlafen sive/siva sofa sova sova sava
zło evil euvel (kwaad) ond vond ond Übel aumbr vondur ond óndur ful
statek ship schip skip skip skib Schiff skip skip skepp skip skepp
śpiewać sing zingen synge syngje/syngja synge/sjunge singen singe/singa syngja sjunga syngja sjoong
wysoki high hoog høy høg høj hoch haug hár hög høgur/háur höyg
prawy right rechts høyre høgre højre rechts hygar hægri höger høgra höger
łódź boat boot båt båt båd Boot bat bátur båt bátur båut
ponad over over over over/yver over über yvar yfir över yvir omma
strzelać shoot schieten skyte skyte/skyta / skjote/skjota skyde schießen skiaute/skiauta skjóta skjuta skjóta skjuut

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]