Język kreolski hawajski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pidgin
Obszar Hawaje, USA
Liczba mówiących ok. 600 tys. na Hawajach i 100 tys. w USA[1]
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki germańskie
**Języki zachodniogermańskie
***Języki anglo-fryzyjskie
****Języki angielskie
*****Pidżyn hawajski
Pismo łacińskie
Regulowany przez  ?
Kody języka
ISO 639-1 en
ISO 639-2 eng
ISO 639-3 hwc
SIL hwc
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język kreolski hawajski, (ang. Hawai'i Creole English, HCE, niekiedy także Hawai'i Pidgin English, popularnie Pidgin) - język kreolski na bazie angielskiego, używany na Hawajach przez miejscową ludność o różnym pochodzeniu etnicznym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pidżyn hawajski powstał z potrzeby komunikacji pomiędzy miejscową ludnością angielskojęzyczną a imigrantami przybywającymi z różnych krajów na Hawaje. Wpływ na tę odmianę języka miały między innymi: język portugalski, hawajski, kantoński, w mniejszym stopniu japoński, filipiński i koreański.

System fonetyczny[edytuj | edytuj kod]

  • Angielskie spółgłoski zwarto-szczelinowe zapisywane za pomocą th zastępowane są przez zwarte d lub t: that > dat, a think > tink.
  • Spółgłoska l w wygłosie często jest wymawiana jako o lub ol: mental > mento, people > peepo.
  • Spółgłoska r po samogłosce jest często opuszczana: car > cah, słowo letter jest wymawiane jako letta.
  • Opadająca intonacja w zdaniach pytajnych - prawdopodobnie cecha przejęta z języka hawajskiego.

Gramatyka[edytuj | edytuj kod]

Cechy charakterystyczne dla języka używanego na Hawajach:

  • Ominięcie "to be" w funkcji kopuli: Da baby cute. lub Cute, da baby. zamiast "The baby is cute." (wpływ języków azjatyckich)
  • Zastąpienie "to be" w funkcji "bycia" przez stay (z portugalskiego "ficar"): Da book stay on top da table. zamiast "The book is on the table."
Da water stay cold.
The water is cold.
  • Czas przeszły tworzony za pomocą czasownika wen (went):
Jesus wen cry.
Jesus cried.
  • Czas przyszły tworzony za pomocą goin (going) (typowe dla slangu amerykańskiego):
God goin do plenny good kine stuff fo him.
God is going to do a lot of good things for him.
  • Zaprzeczenie w czasie przeszłym za pomocą neva (never):
He neva like dat.
He didn't want that. (lub) He never wanted that. (lub) He didn't like that.
  • Użycie fo (for) zamiast "to" w bezokoliczniku:
I tryin fo tink.

lub

I try fo tink."
I'm trying to think.

Słownictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Wyrażenia typowe dla języka hawajskiego:

"I like try" lub "I like" zamiast "Could I have some?"

"You like?" = "Do you want to try it?"

"No can" = "I can't"

"bumbai bachi" = "That could be bad luck." ("bachi" to japońskie określenie na pecha)

"Pau" = "It's finished"

"Ho, da guy, he stay akamai" = "Wow! He is pretty smart"

"Like beef?" = "Do you have a problem with me?" lub "Do you want to fight me?"

"Choke" = "numerous" lub "lots"

"Broke da mout'" = "delicious" lub "tasty"

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]