Język ladakhi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ལ༌དྭགས༌སྐད༌
la-dwags-skad
Obszar Indie (Ladakh, Zanskar); Chiny (Tybet),
Liczba mówiących ok. 130 tysięcy
Klasyfikacja genetyczna Chińsko-tybetańska
Języki tybeto-birmańskie
••Języki tybetańskie[1]
•••Język ladakhi
Pismo tybetańskie
Regulowany przez brak oficjalnej regulacji
Kody języka
ISO 639-1 bo
ISO 639-2 sit
SIL LBJ
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język ladakhi - język z rodziny chińsko-tybetańskiej używany przez ponad 100 tysięcy osób (1997) w regionie Ladakh (indyjski stan Dżammu i Kaszmir) oraz około 12 tysięcy osób w przygranicznych rejonach Chin [2]. Jest blisko spokrewniony z tybetańskim, oraz zapisywany alfabetem tybetańskim, z tego względu bywa niekiedy klasyfikowany wraz z balti i purig jako archaiczny zachodni dialekt języka tybetańskiego, chociaż ladakhi i standardowy tybetański nie są wzajemnie zrozumiałe[3]. Archaiczność języka ladakhi polega między innymi na tym, że wymawia się wiele spółgłosek, które są co prawda zapisywane, ale nieme we współczesnym języku tybetańskim. Tak więc wymowa ladakhi jest znacznie bliższa pisowni języka tybetańskiego niż standardowy język tybetański i inne jego dialekty.

Dialekty[edytuj | edytuj kod]

Język ladakhi posiada kilka dialektów:

  • Lehskat - odmiana uważana za standardową (ladakhi właściwy), używana w stolicy Ladakhu (Leh) oraz dla komunikacji międzydialektalnej, w Leh nadawane są programy radiowe w tej odmianie;
  • Shamskat - używany na północny zachód od Leh;
  • Stotskat - używany w Dolinie rzeki Indus
  • Nubra - używany na północy

Większość dialektów ladakhi, w przeciwieństwie do języka tybetańskiego, nie posiada tonów, z wyjątkiem stotskat i odmian używanych w w Górnym Ladakhu. Dialekty używane w Górnym Ladakhu oraz w Zanskarze uważane są za pośrednie między ladakhi a centralnym tybetańskim.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikowanie, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5
  • Sanyuta Koshal, Ladakhi Phonetic Reader, Mysore, Central Institute of Indian Languages, 1976.
  • Sanyuta Koshal, Ladakhi Grammar, Delhi, Motilal Banarsidass, 1979.

Przypisy

  1. * Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja
  2. Ethnologue report for language code: lbj
  3. * Tournadre N., Dorje S.: Manual of Standard Tibetan, Snow Lion Publications 2003, str 28

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]