Język maya

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
maaya t'aan
Obszar Meksyk, Belize
Liczba mówiących 706 tys[1]
Klasyfikacja genetyczna Języki majańskie
*język maya
Status oficjalny
język urzędowy Język narodowy w Meksyku
Regulowany przez Instituto Nacional de Lenguas Indígenas
Kody języka
ISO 639-1 -
ISO 639-2 myn (zbiorczo-języki majańskie)
ISO 639-3 yua
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka maya
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko-maya online
Zasięg języka maya
Napis informacyjny w języku maya

Język maya (także: maja; hiszp.: maya yucateco, ang.: Yucatec Maya) - język należący do grupy jukatańskiej majańskiej rodziny językowej. Używany jest głównie w meksykańskiej części półwyspu Jukatan oraz na niektórych obszarach Belize. Posiada bogatą literaturę z okresu post-kolonialnego i jest powszechnie używany jako pierwszy język na obszarach wiejskich w stanie Jukatan oraz w sąsiednich stanach Quintana Roo i Campeche. Rodzimi użytkownicy nazywają swój język po prostu "maya", natomiast zwłaszcza w literaturze anglojęzycznej, gdzie istnieje możliwość pomylenia "Maya" (język maja) i "Mayan" (cała rodzina języków majańskich), preferuje się dodawanie przymiotnika "Yucatec" (jukatański). W Meksyku uznany jest jako jeden z 63 języków narodowych (lenguas nacionales), nauczany dość intensywnie w ramach oficjalnego systemu szkolnictwa. Pod względem liczby użytkowników zajmuje trzecie miejsce w Meksyku, po języku hiszpańskim i nahuatl.

Maya yucateco jest jednym z nielicznych tonalnych języków w rodzinie języków majańskich, rozróżnia tony niskie oraz wysokie (wysokie zaznaczane są w grafii akcentem np. á, é, ó). Oprócz maya, tony istnienią jedynie w językach uspantec oraz tzotzil.




System fonetyczny[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski[edytuj | edytuj kod]

Przednie Centralne Tylne
Wysokie i [i] u [u]
Średnie e [] o []
Niskie a [ä]

Spółgłoski[edytuj | edytuj kod]

  Dwuwargowe Dziąsłowe Podniebienne Tylnojęzykowe Języczkowe Gardłowe
  normalne implozyjne normalne ejektywne normalne ejektywne normalne ejektywne normalne ejektywne normalne
Zwarte p  [p] b'  [ɓ] t   [t] t'  [t']   k  [k] k'  [k']      '   [ʔ]
Zwarto-szczelinowe   tz  [ʦ] tz'  [ʦ] ch  [ʧʰ] ch'  [ʧ]          
Szczelinowe   s  [s] x  [ʃ]   j  [x] h  [h]
Nosowe   m  [m]   n  [n]        
Płynne   l  [l        
Półsamogłoski       y  [j]   w  [w]    

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Film Apocalypto z 2006 roku został wyreżyserowany przez Mela Gibsona w całości w oparciu o scenariusz napisany w języku maya.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5
  • M. Zavala, Gramatica maya, Centro Cultural Prohispen, Merida de Yucatan
  • Diccionario espanol-maya, maya-espanol, Editorial Dante, Merida, Yucatan, 2008, ISBN 970-605-424-3
  • Nils Th. Grabowski, Katrin Kolmer, Maya für Yucatán, Reise Know-how Verlag 2006, ISBN 3-89416-367-4

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]