Napis informacyjny w języku maya
Język maya (także: maja; hiszp.: maya yucateco, ang.: Yucatec Maya) - język należący do grupy jukatańskiej majańskiej rodziny językowej. Używany jest głównie w meksykańskiej części półwyspu Jukatan oraz na niektórych obszarach Belize. Posiada bogatą literaturę z okresu post-kolonialnego i jest powszechnie używany jako pierwszy język na obszarach wiejskich w stanie Jukatan oraz w sąsiednich stanach Quintana Roo i Campeche. Rodzimi użytkownicy nazywają swój język po prostu "maya", natomiast zwłaszcza w literaturze anglojęzycznej, gdzie istnieje możliwość pomylenia "Maya" (język maja) i "Mayan" (cała rodzina języków majańskich), preferuje się dodawanie przymiotnika "Yucatec" (jukatański). W Meksyku uznany jest jako jeden z 63 języków narodowych (lenguas nacionales), nauczany dość intensywnie w ramach oficjalnego systemu szkolnictwa. Pod względem liczby użytkowników zajmuje trzecie miejsce w Meksyku, po języku hiszpańskim i nahuatl.
Maya yucateco jest jednym z nielicznych tonalnych języków w rodzinie języków majańskich, rozróżnia tony niskie oraz wysokie (wysokie zaznaczane są w grafii akcentem np. á, é, ó). Oprócz maya, tony istnienią jedynie w językach uspantec oraz tzotzil.
System fonetyczny [edytuj]
Samogłoski [edytuj]
Spółgłoski [edytuj]
| |
Dwuwargowe |
Dziąsłowe |
Podniebienne |
Tylnojęzykowe |
Języczkowe |
Gardłowe |
| |
normalne |
implozyjne |
normalne |
ejektywne |
normalne |
ejektywne |
normalne |
ejektywne |
normalne |
ejektywne |
normalne |
| Zwarte |
p [p] |
b' [ɓ] |
t [t] |
t' [t'] |
|
k [k] |
k' [k'] |
|
|
' [ʔ] |
| Zwarto-szczelinowe |
|
|
tz [ʦ] |
tz' [ʦ’] |
ch [ʧʰ] |
ch' [ʧ’] |
|
|
|
|
|
| Szczelinowe |
|
s [s] |
x [ʃ] |
|
j [x] |
h [h] |
| Nosowe |
m [m] |
n [n] |
|
|
|
|
| Płynne |
|
l [l] |
|
|
|
|
| Półsamogłoski |
|
|
y [j] |
w [w] |
|
|
Zobacz też [edytuj]
Ciekawostki [edytuj]
- Film Apocalypto z 2006 roku został wyreżyserowany przez Mela Gibsona w całości w oparciu o scenariusz napisany w języku maya.
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5
- M. Zavala, Gramatica maya, Centro Cultural Prohispen, Merida de Yucatan
- Diccionario espanol-maya, maya-espanol, Editorial Dante, Merida, Yucatan, 2008, ISBN 970-605-424-3
- Nils Th. Grabowski, Katrin Kolmer, Maya für Yucatán, Reise Know-how Verlag 2006, ISBN 3-89416-367-4
Linki zewnętrzne [edytuj]
