Język mewari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
मेवाड़ी (mewari)
Obszar Indie, (Radżastan)
Liczba mówiących ok. 5 mln
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
 Języki indoirańskie
  Języki indoaryjskie
   Język mewari
Pismo dewanagari
Status oficjalny
język urzędowy nie
Kody języka
ISO 639-1 brak
ISO 639-2 raj
ISO 639-3 mtr
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język mewari - język używany we wschodniej części indyjskiego stanu Radżastan zwłaszcza miasta Udaipur i Chittaurgarh. Stanowi jeden z głównych języków składających się na tzw. makrojęzyk radźasthani.

System fonologiczny[edytuj | edytuj kod]

Język Mewari posiada 31 spółgłosek, 10 samogłosek i 2 dyftongi. Typowe dla tego języka jest zastąpienie zębowych spółgłosek szczelinowych przez zwarcie krtaniowe na początku i w środku wyrazu.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Marwari posiada dwie liczby, pojedynczą i mnogą, dwa rodzaje - męski i żeński oraz trzy przypadki - prosty, zależny i wołacz. System przypadków został w dużym stopniu zastąpiony przez postpozycje.

Czasownik - odmienia się przez 3 czasy: teraźniejszy, przeszły i przyszły, oraz 4 tryby . Występują 3 rodzaje imiesłowów: teraźniejszy, przeszły i dokonany.

Składnia[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak inne języki indoaryjskie, mewari jest językiem typu SOV (czasownik występuje na końcu zdania)

Słownictwo[edytuj | edytuj kod]

Mewari wykazuje od 50 do 70% podobieństwa leksykalnego w stosunku do innych języków zaliczanych do makrojęzyka radźasthani.

Dialekty[edytuj | edytuj kod]

Główne dialekty: gorawati, sarwari, khairari. Podobieństwo między dialektami 70-80%. (Za Etnologue)

Przykłady zdań (potoczne mewari)[edytuj | edytuj kod]

"Ae, tu kayi karirio he?" 'Co robisz?'

"Tamein hu kaririya ho?" 'Co Pan/Pani robi?'

"Baayaji kathe gaya he?" 'Gdzie poszedł ojciec?'

"Katra waji riya he?" 'Która godzina?'

"Ka shah" 'Jak leci?'

"Hu thai rayo he?" 'Co się dzieje?'

"Kai ni" 'Nic]'

"Hu thiyo?" 'Co się stało?'

"Tamein jamya?" 'Czy Pan/Pani już jadł/a ?'

"Kai khaado?" 'Czy już jadłeś?'

"Gaadi aaje dus waje aawega" 'Autobus/pociąg/samochód przyjedzie dzisiaj o dziesiątej'

"Tamein hu kai riya, samajh ni padti" 'Nie rozumiem nic z tego co Pan/pani mówi'

"Kaale apne waage jawanga" 'Jutro pojedziemy do Waage'

"Kiyan jai riya?" Gdzie Pan/pani idzie/jedzie?'

"Mane tu ghani acchi laage" 'Bardzo mi się podobasz' (powiedziane do kobiety)

System pisma[edytuj | edytuj kod]

Aktualnie do zapisu mewari używa się alfabetu dewanagari. W przeszłości posługiwano się również dwoma innymi rodzajami pisma.

Status prawny[edytuj | edytuj kod]

W chwili obecnej władze stanowe uznają za język jedynie język radźasthani jako całość.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]