Język współczesny południowoarabski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Język współczesny południowoarabski - zbiorcze określenie sześciu języków z południowej gałęzi rodziny języków semickich: mehri, harsūsi, baţhari, hobyōt, jibbāli oraz soqoţri. Wbrew nazwie nie są to dialekty arabskie. Najbliżej spokrewnione są z nimi języki etiopskie i język południowoarabski epigraficzny.

Liczebność i rozmieszczenie[edytuj | edytuj kod]

Współczesne języki południowoarabskie są używane w Jemenie i Omanie. Większość użytkowników posługuje się jednocześnie arabskim (zob. dyglosja). Ogólną liczbę mówiących szacuje się na 200 tys., z czego:

  • mehri posługuje się ok. 100 tys. mieszkańców pogranicza jemeńsko-omańskiego. Są to głównie nomadowie hodujący wielbłądy i kozy.
  • harsūsi (ok. 600 osób)
  • hobyōt (ok. 100 osób)
  • baţhari (ok. 300 osób)
  • jibbāli - ok. 5000 osób zamieszkujących góry Dhofar
  • soqoţri - ok. 50 tys. osób zamieszkujących wyspy Sokotra, Samha i Abd al-Kuri, trudniących się pasterstwem lub rybołówstwem.

Cechy językowe[edytuj | edytuj kod]

System spółgłoskowy współczesnych języków południowoarabskich jest bardzo archaiczny i bliski językowi prasemickiemu. Trzy zjawiska z zakresu fonologii są szczególnie charakterystyczne:

  • przejście prasemickiego [n] w [r] w wyrazach oznaczających "syn" i "dwa" np. soqoţri tro "2" vs. akadyjski šinā "ts.". Analogiczne zjawisko występuje tylko w języku aramejskim.
  • zachowanie trzech spółgłosek szczelinowych przedniojęzykowych tzn. [s], [š] i [ś]. Inne języki semickie ograniczają ich liczbę do 2 lub 1.
  • realizacja spółgłosek emfatycznych jako glottalizowanych a nie faryngalizowanych, a więc inaczej niż w arabskim a identycznie jak w językach etiopskich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Simeone-Senelle, Marie-Claude. 1997. The Modern South Arabian languages, w: Robert Hetzron (ed.) The Semitic languages, 1997, London: Routledge, p. 378-423. ISBN 0-415-05767-1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]