Języki celtyckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Regiony geograficzne historycznie związane ze współczesnymi językami celtyckimi: Szkocja - gaelicki szkocki (niebieski), Irlandia - irlandzki (zielony), Wyspa Man - manx (pomarańczowy), Walia - walijski (czerwony), Kornwalia - kornijski (żółty), Bretania - bretoński (czarny)

Języki celtyckie - grupa językowa w obrębie języków indoeuropejskich. Wiele języków z tej grupy wymarło. Współcześnie grupa ta jest reprezentowana przez języki: iryjski (irlandzki), szkocki (gaelicki), walijski i bretoński. Również te języki zagrożone są wymarciem, dlatego też prowadzone są działania na rzecz ich zachowania. Posługuje się nimi około 1,3 mln mówiących.

Języki celtyckie dzielą się na trzy podstawowe zespoły: kontynentalny, goidelski i brytański. Dla grup brytańskiej i goidelskiej używa się także nazw języki p-celtyckie i q-celtyckie. Wynika to z tego, że pochodzący z oryginalnego języka praceltyckiego dźwięk [kw] został zastąpiony w językach brytańskich dźwiękiem [p], a w goidelskich - [k]. I tak słowo 'głowa' w języku irlandzkim i szkockim gaelickim to ceann, a w manx kione, natomiast w walijskim to pen, a bretońskim penn.

Najbardziej odrębnym językiem wśród języków celtyckich jest wymarły język lepontyjski, który wykazuje cechy wspólne z pradawnymi językami italskimi, będąc prawdopodobnie językiem pośrednim powstałym w czasie rozpadu języka protoitaloceltyckiego.

Charakterystyczną cechą języków celtyckich są mutacje spółgłoskowe, zmieniające początek wyrazu :

Liczba mówiących[edytuj | edytuj kod]

język liczba mówiących
walijski 610 000
bretoński 300 000
irlandzki 260 000
shelta 90 000
szkocki gaelicki 58 000
kornijski 3 500
manx 1 634

Klasyfikacja języków celtyckich[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja języków indoeuropejskich

języki indoeuropejskie > języki italoceltyckie > języki celtyckie

języki celtyckie:

  • kontynentalne
  • wyspowe

Jedną z pierwszych innowacji w językach celtyckich był wyżej opisany podział na języki p- i q-celtyckie. Według tej cechy klasyfikacja grupy wygląda następująco:

  • p-celtyckie
  • q-celtyckie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]