Języki min

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Główne języki min.

Języki min (chin.: 閩語, pinyin mǐn yǔ, Pe̍h-ōe-jī: Bân gú) – duża grupa języków chińskich używanych przez około 60 milionów osób w prowincji Fujian oraz przez emigrantów z tej prowincji mieszkających w Guangdong (wokół Chaozhou), na półwyspie Leizhou, na wyspie Hainan, na archipelagu Zhoushan oraz na Tajwanie. Wielu użytkowników języków min żyje również w innych krajach Azji południowo-wschodniej. Najważniejszym z tych języków jest hokkien używany w kilku odmianach m.in. na Tajwanie oraz w okolicach miasta Xiamen.

Główne odmiany[edytuj | edytuj kod]

Języki min są bardziej wewnętrznie zróżnicowane niż to ma miejsce w innych grupach języków chińskich. Zazwyczaj na podstawie wzajemnego stopnia zrozumienia wyodrębnia się od pięciu do dziewięciu języków[1], dzielących się z kolei na poszczególne dialekty. Najważniejsze z tych języków to:

Min nan używany w prowincji Guangdong określany jest jako hoklo, zaś na Hainanie jako qiong wen lub qiongzhou hua. Jest on dominującym językiem diaspory chińskiej na Filipinach, gdzie jest znany jako lan-nang. Na Tajwanie z kolei nazywany jest hō-ló-oē, używany jest przez większość społeczeństwa i określany niekiedy jako język tajwański. W Singapurze, Malezji, Indonezji nazywany jest hokkien.

System pisma[edytuj | edytuj kod]

Zapis języków z grupy min za pomocą ideogramów chińskich nie różni się zbytnio od zapisu języka mandaryńskiego, ale z pewną liczbą dodatkowych znaków. Ze względu na to, że jezyki min są jedyną grupą języków chińskich nie wywodzącą się bezpośrednio z języka średniochińskiego[2], bywają problemy ze znalezieniem właściwych ideogramów dla niektórych słów.

Transkrypcja języków min[edytuj | edytuj kod]

Niektorzy użytkownicy tych języków wykorzystują tzw. romanizację kościelną (chin. 教會羅馬字 pinyin Jiaohui Luomazi). Dla języków minnańskich istnieje system transkrypcji zwany Pe̍h-ōe-jī (POJ), zaś dla mindong - system Bàng-uâ-cê (BUC). Oba systemy zostały opracowane w XIX w. przez zagranicznych misjonarzy.

Przypisy

  1. Chinese, Min Bei (ang.). ethnologue.com. [dostęp 2010-12-24].
  2. Mei Tsu-lin. Tones and Prosody in Middle Chinese and The Origin of The Rising Tone. „Harvard Journal of Asiatic Studies”. Vol. 30, s. 86–110, 1970. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5