Języki polinezyjskie

Migracje Polinezyjczyków

Trójkąt polinezyjski

Języki polinezyjskie - grupa języków oceanicznych (wschodnioaustronezyjskich) z rodziny języków austronezyjskich, którymi posługuje się ok. 1 mln rdzennych mieszkańców wysp Oceanii. Większość z nich używana jest w obrębie tzw. trójkąta polinezyjskiego, którego zasięg wyznaczają Hawaje, Nowa Zelandia i Wyspa Wielkanocna, niektóre jednak, klasyfikowane jako języki peryferyjne (ang. outlier) geograficznie pozostają poza trójkątem, na terenie Mikronezji i Melanezji.

---

Klasyfikacja języków polinezyjskich

języki austronezyjskie

języki oceaniczne (wschodnioaustronezyjskie) (2,2 mln)

języki polinezyjskie (1 mln)

A. Grupa języków rdzennych

1.Wschodnie

Centralne

• hawajski (2 tys.)
• mangarewa
• markiski (5 tys.)

Tahitańskie

• maoryski (100 tys.)
• rarotonga (43 tys.)
• tahitański (100 tys.)
• tuamotu (10 tys.)

Języki Rapa Nui

• rapanui

2.Samoańsko-peryferyjne

• samoański (235 tys.)
• tokelau (1,7 tys.)
• tuvalu (8 tys.)

B. Grupa tongijska

• tonga (100 tys.)
• niue (10 tys.)

Porównanie fonetyki języków polinezyjskich

	Odpowiedniki fonetyczne
Fonem	Język proto-polinezyjski	tonga	niue	samoański	rapanui	tahitański	maoryski	rarotonga	hawajski	polski
/ŋ/	*taŋata	tangata	tangata	tagata	tangata	ta‘ata	tangata	tangata	kanaka	człowiek
/s/	*sina	hina	hina	sina	hina	hinahina	hina	‘ina	hina	siwy
/h/	*kanahe	kanahe	kanahe	‘anae		‘anae	kanae	kanae	‘anae	cefal
/ti/	*tiale	siale	tiale	tiale	tiare	tiare	tīare	tiare	kiele	gardenia
/k/	*waka	vaka	vaka	va‘a	vaka	va‘a	waka	vaka	wa‘a	canoe
/f/	*fafine	fafine	fifine	fafine	hahine	vahine	wahine	va‘ine	wahine	kobieta
/ʔ/	*matuqa	matu‘a	matua	matua	matu‘a	metua	matua	metua, matua	makua	rodzic
/r/	*rua	ua	ua	lua	rua	rua	rua	rua	lua	dwa
/l/	*tolu	tolu	tolu	tolu	toru	toru	toru	toru	kolu	trzy

Bibliografia

• Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5
• Lynch J. (1998). Pacific Languages : an Introduction. University of Hawaii Press.
• Lynch, John, Malcolm Ross & Terry Crowley (2002). The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon Press.
• Marck, Jeff (2000), Topics in Polynesian languages and culture history. Canberra: Pacific Linguistics.

Linki zewnętrzne

• Pełna klasyfikacja języków polinezyjskich według Ethnologue