Języki polinezyjskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Migracje Polinezyjczyków
Trójkąt polinezyjski

Języki polinezyjskie - grupa języków oceanicznych (wschodnioaustronezyjskich) z rodziny języków austronezyjskich, którymi posługuje się ok. 1 mln rdzennych mieszkańców wysp Oceanii. Większość z nich używana jest w obrębie tzw. trójkąta polinezyjskiego, którego zasięg wyznaczają Hawaje, Nowa Zelandia i Wyspa Wielkanocna, niektóre jednak, klasyfikowane jako języki peryferyjne (ang. outlier) geograficznie pozostają poza trójkątem, na terenie Mikronezji i Melanezji.


Klasyfikacja języków polinezyjskich[edytuj | edytuj kod]

języki austronezyjskie
języki oceaniczne (wschodnioaustronezyjskie) (2,2 mln)
języki polinezyjskie (1 mln)
A. Grupa języków rdzennych
1.Wschodnie
Markiskie
Rapańskie
Tahitańskie
2.Samoańskie
B. Grupa tongijska

Porównanie fonetyki języków polinezyjskich[edytuj | edytuj kod]

Odpowiedniki fonetyczne
Fonem Język proto-polinezyjski tonga niue samoa rapanui tahiti maori rarotonga hawajski polski
/ŋ/ *taŋata tangata tangata tagata tangata ta‘ata tangata tangata kanaka człowiek
/s/ *sina hina hina sina hina hinahina hina ‘ina hina siwy
/h/ *kanahe kanahe kanahe ‘anae ‘anae kanae kanae ‘anae cefal
/ti/ *tiale siale tiale tiale tiare tiare tīare tiare kiele gardenia
/k/ *waka vaka vaka va‘a vaka va‘a waka vaka wa‘a canoe
/f/ *fafine fafine fifine fafine hahine vahine wahine va‘ine wahine kobieta
/ʔ/ *matuqa[1] matu‘a matua matua matu‘a metua matua metua, matua makua rodzic
/r/ *rua ua ua lua rua rua[2] rua rua lua dwa
/l/ *tolu tolu tolu tolu toru toru toru toru kolu trzy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5
  • Lynch J. (1998). Pacific Languages : an Introduction. University of Hawaii Press.
  • Lynch, John, Malcolm Ross & Terry Crowley (2002). The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon Press.
  • Marck, Jeff (2000), Topics in Polynesian languages and culture history. Canberra: Pacific Linguistics.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Litera "q" oznacza zwarcie krtaniowe w zrekonstruowanym języku proto-polinezyjskim.
  2. Archaiczne: współczesne słowo to "piti".