Języki celtyckie

Języki celtyckie - grupa językowa w obrębie języków indoeuropejskich. Wiele języków z tej grupy wymarło. Współcześnie grupa ta jest reprezentowana przez języki: iryjski (irlandzki), szkocki (gaelicki), walijski i bretoński. Również te języki zagrożone są wymarciem, dlatego też prowadzone są działania na rzecz ich zachowania. Posługuje się nimi około 1,3 mln mówiących.

Języki celtyckie dzielą się na trzy podstawowe zespoły: kontynentalny, goidelski i brytański. Dla grup brytańskiej i goidelskiej używa się także nazw języki p-celtyckie i q-celtyckie. Wynika to z tego, że pochodzący z oryginalnego języka praceltyckiego dźwięk [kw] został zastąpiony w językach brytańskich dźwiękiem [p], a w goidelskich - [k]. I tak słowo 'głowa' w języku irlandzkim i szkockim gaelickim to ceann, a w manx kione, natomiast w walijskim to pen, a bretońskim penn.

Najbardziej odrębnym językiem wśród języków celtyckich jest wymarły język leponcki, który wykazuje cechy wspólne z pradawnymi językami italskimi, będąc prawdopodobnie językiem pośrednim powstałym w czasie rozpadu języka protoitaloceltyckiego.

Charakterystyczną cechą języków celtyckich są mutacje spółgłoskowe, zmieniające początek wyrazu :

• lenicja
• nazalizacja
• aspiracja (języki p-celtyckie)

Liczba mówiących

język	liczba mówiących
walijski	610 000
bretoński	300 000
irlandzki	260 000
shelta	90 000
szkocki gaelicki	58 000
kornijski	3 500
manx	1 634

Klasyfikacja języków celtyckich

Klasyfikacja języków indoeuropejskich

języki indoeuropejskie > języki italoceltyckie > języki celtyckie

języki celtyckie:

• leponcki †
• celtyckie właściwe

• kontynentalne

• celtyberyjski †
• galijskie

• galijski †
• galatyjski †

• wyspowe

• goidelskie

• staroirlandzki (staroiryjski) †

• iryjski (irlandzki)

• shelta

• szkocki gaelicki
• manx

• języki brytańskie

• kumbryjski †
• piktyjski †
• walijski
• brytyjski †
• południowozachodnie

• kornijski
• bretoński

---

Jedną z pierwszych innowacji w językach celtyckich był wyżej opisany podział na języki p- i q-celtyckie. Według tej cechy klasyfikacja grupy wygląda następująco:

• p-celtyckie

• leponcki
• kontynentalne (z wyj. celtyberyjskiego)
• brytańskie

• q-celtyckie

• celtyberyjski
• goidelskie

Zobacz też

• Ludy: Celtowie - Irowie - Walijczycy - Kornwalijczycy - Brytowie - Piktowie - Bretończycy
• Kraje: Szkocja - Irlandia - Walia - Kornwalia - Bretania - Wyspa Man