J’Accuse…!

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z J'Accuse...!)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy listu otwartego Emila Zoli. Zobacz też: J’accuse! (film 1919) i J’accuse! (film 1938).
J’accuse! – publikacja w „L’Aurore”, 13.01.1898
krakowskie „Życie” z 22.01.1898, w nim m.in. komentarz do listu Zoli

J’Accuse…! (dosłownie: Oskarżam…!) – list otwarty Emila Zoli do prezydenta Republiki Francuskiej opublikowany 13 stycznia 1898 w paryskim czasopiśmie „L'Aurore”.

Obszerny list, napisany w obronie niesprawiedliwie oskarżonego o szpiegostwo, osądzonego i skazanego oficera francuskiego, żydowskiego pochodzenia, Alfreda Dreyfusa, podejmował też ogólniejsze tematy: antysemityzmu, potrzeby cywilnej kontroli nad armią, panujące na przełomie XIX i XX wieku stosunki społeczne we Francji i inne.

List – wystosowany po wykryciu faktu, że koronny dowód w sądzie przeciw Dreyfusowi, został sfałszowany, oraz że kręgi wojskowe próbowały to ukryć – stał się kamieniem milowym w tzw. „aferze Dreyfusa” i zarzewiem szerokiej dyskusji tak we Francji, jak i poza jej granicami (m.in. na ziemiach polskich – w krakowskim „Życiu” – tekst o J’Accuse…! pojawił się tydzień po publikacji w Paryżu).

Samo wykrzyknienie J’Accuse…! stało się potem synonimem bezpardonowego i odważnego publicznego wystąpienia jednostki przeciw istniejącemu systemowi.

W roku 1919 powstał we Francji film – dramat wojenny – pod tym samym tytułem, niebędący jednak oparty na historii Dreyfusa, podobnie jak kolejny, nakręcony tam w 1938. Natomiast film angielski (pod przetłumaczonym na angielski tytułem I Accuse, premiera w 1958) nawiązywał bezpośrednio do afery Dreyfusa (rolę Zoli grał w nim walijski aktor Emlyn Williams, a rolę Dreyfusa – aktor amerykański José Ferrer).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]