J’Accuse…!

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z J'Accuse...!)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy listu otwartego Emila Zoli. Zobacz też: J’accuse! (film 1919) i J’accuse! (film 1938).
J’accuse! – publikacja w „L’Aurore”, 13.01.1898
krakowskie „Życie” z 22.01.1898, w nim m.in. komentarz do listu Zoli

J’Accuse…! (dosłownie: Oskarżam…!) – list otwarty autorstwa Emila Zoli do prezydenta Republiki Francuskiej opublikowany 13 stycznia 1898 w paryskim czasopiśmie „L'Aurore”.

Obszerny list, napisany w obronie niesprawiedliwie oskarżonego o szpiegostwo, osądzonego i skazanego oficera francuskiego Alfreda Dreyfusa podejmował też ogólniejsze tematy: antysemityzmu, potrzeby cywilnej kontroli nad armią, krytykował panujące na przełomie XIX i XX wieku stosunki społeczne we Francji itp. Wywołany wykryciem fałszerstwa dokumentu, będącego koronnym dowodem w sądzie przeciw Dreyfusowi (oraz próbami ukrycia tego faktu przez kręgi wojskowe), stał się kamieniem milowym w tzw. „aferze Dreyfusa” i zarzewiem szerokiej dyskusji tak we Francji, jak i poza jej granicami (m.in. na ziemiach polskich – w krakowskim „Życiu” – tekst o J’Accuse…! pojawił się tydzień po publikacji w Paryżu).

Tytuł tego listu stał się potem synonimem bezpardonowego i odważnego publicznego wystąpienia jednostki przeciw istniejącemu systemowi.

W roku 1919 powstał we Francji film – dramat wojenny – pod tym samym tytułem, nie będący jednak oparty na historii Dreyfusa, podobnie jak kolejny, nakręcony tam w 1938. Film angielski (pod przetłumaczonym na angielski tytułem I Accuse, premiera w 1958) natomiast nawiązywał bezpośrednio do afery Dreyfusa (rolę Zoli grał w nim walijski aktor Emlyn Williams, a rolę Dreyfusa – aktor amerykański José Ferrer).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]