J. D. Salinger
| Jerome David Salinger | |
| Imiona i nazwisko | Jerome David Salinger |
| Data i miejsce urodzenia | 1 stycznia 1919 Nowy Jork |
| Data i miejsce śmierci | 27 stycznia 2010 Cornish |
| Narodowość | amerykańska |
| Dziedzina sztuki | Literatura |
Jerome David Salinger (ur. 1 stycznia 1919 w Nowym Jorku, zm. 27 stycznia 2010 w Cornish) – amerykański pisarz, znany przede wszystkim z wydanej w 1951 roku powieści Buszujący w zbożu.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodził się pierwszego dnia 1919 roku, jako syn Sola Salingera, polskiego Żyda, sprzedawcy koszernego sera, i jego żony Marie z domu Jillich, o korzeniach szkocko-irlandzkich[1]. Marie Salinger zmieniła później imię na Miriam. Miał starszą siostrę Doris (1911–2001)[2].
Uczęszczał do szkół publicznych na Manhattanie, w 9. i 10. klasie do prywatnej McBurney School. Jako uczeń grał w szkolnych przedstawieniach i wykazywał w tym kierunku pewien talent, jednak ojciec sprzeciwiał się planom syna zostania aktorem[3]. Po ukończeniu szkoły wstąpił do Valley Forge Military Academy w Wayne w Pensylwanii. W tym czasie zaczął więcej pisać. W 1936 rozpoczął naukę na New York University, zamierzał studiować pedagogikę specjalną[4]. Wiosną przerwał jednak studia, a na jesieni tego roku ojciec wysłał go do Wiednia, gdzie miał zapoznać się z przemysłem i importem mięsa[5].
Jesienią i zimą 1937/1938 roku pracował jako praktykant[6] w rzeźni miejskiej w Bydgoszczy[7]. Ten okres swojego życia opisał w 1944 roku następująco:
W wieku osiemnastu, dziewiętnastu lat, rok przesiedziałem w Europie... większość czasu w Wiedniu, choć musiałem też terminować w przetwórni szynek w Polsce... Ostatecznie na parę miesięcy wylądowałem w Bydgoszczy, gdzie mordowałem świnie i pchałem lory przez śnieg w towarzystwie grubego majstra, który nieustannie zabawiał mnie strzelaniem ze swej śrutówki do wróbli, do żarówek i do kolegów z pracy[8].
W latach 1942–1946 służył w wojsku i brał udział w desancie normandzkim.
Twórczość [edytuj]
Zaczął pisać w wieku 15 lat.
Jego jedyną opublikowaną powieścią jest Buszujący w zbożu (1951, wyd. polskie 1961). Inne utwory tego autora to zbiory opowiadań: Dziewięć opowiadań (1953, wyd. polskie 1964), Wyżej podnieście strop, cieśle i Seymour – introdukcja (1963, wyd. polskie 1966). Bohaterami jego utworów są młodzi ludzie poszukujący sensu życia, miłości, nadziei. Ostatnim utworem, opublikowanym w "New Yorkerze" w 1965 roku, było opowiadanie "Hapworth 16, 1924". W tym samym roku Salinger podjął decyzję o zaprzestaniu publikowania nowych opowiadań. W 1980 udzielił ostatniego wywiadu.
J.D. Salinger zmarł z przyczyn naturalnych 27 stycznia 2010 w swoim domu w Cornish w stanie New Hampshire. Miał 91 lat[9].
Lista dzieł [edytuj]
Książki [edytuj]
- Buszujący w zbożu (The Catcher in the Rye, 1951)
- Dziewięć opowiadań (Nine Stories, 1953)
- "Idealny dzień na ryby" ("A Perfect Day for Bananafish", 1948)
- "Pan Kostek w Connecticut" ("Uncle Wiggily in Connecticut", 1948)
- "W przeddzień wojny z Eskimosami" (1948)
- "Człowiek Śmiechu" ("The Laughing Man", 1949)
- "Nad jeziorem" ("Down at the Dinghy", 1949)
- "Opowiadanie dla Esmé" ("For Esmé – with Love and Squalor", 1950)
- "Śliczne usta moje i oczy zielone" ("Pretty Mouth and Green My Eyes", 1951)
- "Niebieski okres de Daumier-Smitha" ("De Daumier-Smith's Blue Period", 1952)
- "Teddy" (1953)
- Franny i Zooey (Franny and Zooey, 1961)
- "Franny" (1955)
- "Zooey" (1957)
- Wyżej podnieście strop, cieśle i Seymour – introdukcja (Raise High the Roof Beam, Carpenters and Seymour: An Introduction, 1963)
- "Wyżej podnieście strop, cieśle" ("Raise High the Roof-Beam, Carpenters", 1955)
- " Seymour: Introdukcja" ("Seymour: An Introduction", 1959)
Opowiadania [edytuj]
- "Go See Eddie" (1940, przedruk w Fiction: Form & Experience, red. William M. Jones, 1969)
- "The Hang of It" (1941, przedruk w The Kit Book for Soldiers, Sailors and Marines, 1943)
- "The Long Debut of Lois Taggett" (1942, przedruk w Stories: The Fiction of the Forties, red. Whit Burnett, 1949)
- "A Boy in France" (1945, przedruk w Post Stories 1942–45, red. Ben Hibbs, 1946)
- "This Sandwich Has No Mayonnaise" (1945, przedruk w The Armchair Esquire, red. L. Rust Hills, 1959)
- "A Girl I Knew" (1948, republished in Best American Short Stories 1949, red. Martha Foley, 1949)
- "Slight Rebellion off Madison" (1946, przedruk w Wonderful Town: New York Stories from The New Yorker, red. David Remnick, 2000)
- "The Young Folks" (1940)
- "The Heart of a Broken Story" (1941)
- "Personal Notes of an Infantryman" (1942)
- "The Varioni Brothers" (1943)
- "Both Parties Concerned" (1944)
- "Soft-Boiled Sergeant" (1944)
- "Last Day of the Last Furlough" (1944)
- "Once a Week Won't Kill You" (1944)
- "Elaine" (1945)
- "The Stranger" (1945)
- "I'm Crazy" (1945)
- "A Young Girl in 1941 with No Waist at All" (1947)
- "The Inverted Forest" (1947)
- "Blue Melody" (1948)
- "Hapworth 16, 1924" (1965)
Niepublikowane [edytuj]
- "The Ocean Full of Bowling Balls" (data nieznana)
- "The Last and Best of the Peter Pans" (data nieznana)
- "Two Lonely Men" (1944)
- "The Children's Echelon" (1944)
- "The Magic Foxhole" (1945)
Polskie tłumaczenia [edytuj]
- Catcher in the rye
- Buszujący w zbożu. Warszawa : "Iskry", 1961; Warszawa : "Iskry", 1964; Warszawa : "Iskry", 1967; Warszawa : "Iskry", 1988; Warszawa : "Iskry", 1993; Warszawa : "Iskry", 1996; Warszawa : "Iskry", 1997; Warszawa : "Iskry", 1998; Warszawa : "Iskry", [2004]; tłum. Maria Skibniewska
- Nine Stories
- 9 opowiadań (w późniejszych wydaniach Dziewięć opowiadań). Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 1967; Warszawa : "Iskry", 1997; Wydawnictwo Albatros, 2007 tłum Agnieszka Glinczanka i Krzysztof Zarzecki
- Raise high the roof beam, carpenters; Seymour : an introduction
- Wyżej podnieście strop, cieśle ; Seymour, introdukcja (także Wyżej podnieście strop, cieśle ; Seymour: wstęp) Warszawa : "Czytelnik", 1966; Warszawa : "Czytelnik", 1981; Warszawa : "Iskry", 1996; Wydawnictwo Albatros, 2007 tłum. Maria Skibniewska
- Franny and Zooey
- Franny i Zooey. Warszawa : "Czytelnik", 1966; Warszawa : "Czytelnik", 1981; Warszawa : "Iskry", 1997; Wydawnictwo Albatros, 2007; tłum. Maria Skibniewska
Przypisy
- ↑ Books: SONNY - TIME. www.guardian.co.uk/books. [dostęp 2010-02-14].
- ↑ Alexander, Paul (1999). Salinger: A Biography. Los Angeles: Renaissance. ISBN 1-58063-080-4 s. 32
- ↑ Lutz, Norma Jean. "Biography of J.D. Salinger". Bloom, Harold, ed. edited and with an introduction by Harold Bloom. (2001). Bloom's BioCritiques: J. D. Salinger. Philadelphia: Chelsea House. ISBN 0-7910-6175-2. s. 10
- ↑ Fiene, Donald M. "A Bibliographical Study of J. D. Salinger: Life, Work, and Reputation", M.A. Thesis, University of Louisville, 1962.
- ↑ Salinger, Margaret (2000). Dream Catcher: A Memoir. New York: Washington Square Press. ISBN 0-671-04281-5 s. 39
- ↑ JD Salinger, Other jobs. www.guardian.co.uk/books. [dostęp dostęp 2012-09-24].
- ↑ (mk/jb): Bydgoszcz remembers writer J.D. Salinger. www.thenews.pl, 2010-07-17. [dostęp 2012-09-24].
- ↑ Buszujący w Bydgoszczy - Rzeczpospolita. [dostęp 2010-02-14].
- ↑ Charles McGrath: J. D. Salinger, Enigmatic Author, Dies at 91 (ang.). New York Times, 2010-01-28. [dostęp 2010-01-28].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- J. D. Salinger. Uncollected Writings, Terebess Asia Online (TAO). [dostęp 2010-02-14].