Jacek Trznadel

Jacek Trznadel (ur. 10 czerwca 1930 w Olkuszu) – polski pisarz, poeta, krytyk literacki i publicysta.

Urodzony w Olkuszu (woj. małopolskie) jako syn Edwarda Trznadla, urzędnika administracji państwowej i Ireny Trznadlowej z domu Kapel, nauczycielki. Był drugim dzieckiem w rodzinie (brat Andrzej, ur. 1924). Ochrzczony w kościele olkuskim (dziś Bazylika Kolegiacka pw. św. Andrzeja Apostoła).

Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim, Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Warszawskim. Pracownik Polskiej Akademii Nauk.

W 1989 był jednym z współzałożycieli Niezależnego Komitetu Historycznego Badania Zbrodni Katyńskiej, a w 1990 jednym z inicjatorów powołania Polskiej Fundacji Katyńskiej (członek Rady).

Najbardziej znaną publikacją Trznadla jest Hańba domowa, zbiór wywiadów z pisarzami tworzącymi w okresie polskiego stalinizmu. Książka i jej fragmenty zostały również wydane w języku francuskim, angielskim i duńskim.

W 1994 wydał tom szkiców historycznych poświęconych sprawie Katynia Powrót rozstrzelanej armii, a także zbiór esejów literackich z literatury polskiej i francuskiej oraz przekładów Ocalenie tragizmu. Rok później wydał zbiór opowiadań katyńskich Z popiołu czy wstaniesz?, za który w 1999 otrzymał nagrodę im. Leszka Proroka. W 1997 roku w opracowaniu redakcyjnym Jacka Trznadla ukazało się pierwsze polskie wydanie książki Katyń. Zbrodnia bez sądu i kary autorstwa Józefa Mackiewicza. 1998 opracował i wydał po raz pierwszy Zdziczenie obyczajów pośmiertnych Bolesława Leśmiana. Opublikował też kilka zbiorów poezji.

Zaangażował się politycznie – w 1994 był członkiem komisji opracowującej projekt konstytucji RP z ramienia Solidarności, a w 1995 był przewodniczącym komitetu wyborczego Jana Olszewskiego w wyborach prezydenckich. W 1997 otrzymał nagrodę im. J. Łojka, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, za „walkę z fałszem i zdradą w życiu narodowym”.

Od 2002 jest członkiem jury przyznającego Nagrodę im. Józefa Mackiewicza.

W 2010 roku w liście otwartym do premiera RP Donalda Tuska zwrócił się o powołanie międzynarodowej komisji technicznej dla zbadania przyczyn katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku.

Wybrane publikacje

• Twórczość Leśmiana. Próba przekroju (1964)
• Czytanie Norwida. Próby (1978)
• Hańba domowa (1986)
• Powrót rozstrzelanej armii. Katyń – fakty, rewizje, poglądy (1994)
• Z popiołu czy wstaniesz? (1995) [o Katyniu]
• Wokół zamachu smoleńskiego (2011) [o katastrofie w Smoleńsku]

Zbiory poezji

• Wyjście (1964)
• Gdzie indziej (1971)
• Rana (1974)
• Więcej niż można mieć (1979)
• Podróże darmowe (1991)
• Dzikie gęsi. Podręczna centuria snów (1997)

Linki zewnętrzne

• Strona internetowa Jacka Trznadla jacektrznadel.pl [dostęp 2011-09-27]