Jadwiga Dziubińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jadwiga Dziubińska
Data i miejsce urodzenia 10 października 1874
Warszawa
Data i miejsce śmierci 28 stycznia 1937
Warszawa
Posłanka na Sejm Ustawodawczy (II RP)
Przynależność polityczna PSL "Wyzwolenie"
Okres urzędowania od 1919
do 1922
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości

Jadwiga Dziubińska (ur. 10 października 1874 w Warszawie, zm. 28 stycznia 1937 tamże) – posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919–1922), działaczka PSL "Wyzwolenie", następnie SL. Była autorką nowatorskich programów pedagogicznych. Założyła wiele szkół rolniczych, m.in. w Sokołówku, Pszczelinie, Kruszynku, Starym Brześciu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Jadwiga Dziubińska urodziła się w Warszawie 10 października 1874 w zamożnej rodzinie inteligenckiej. Ojciec – Apolinary Dziubiński – był głównym księgowym Banku Przemysłowców Warszawskich. Zarabiał dużo, dostarczał środków finansowych na prowadzony przez żonę "otwarty dom". Matka – Zofia – zajmowała się wychowaniem sześciorga dzieci. Rodzice stworzyli gromadce pociech idealne warunki do pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Jednakowo dbali o edukację oraz wychowanie chłopców i dziewcząt.

Jadwiga początkowo uczyła się w domu, później pobierała regularne lekcje w szkole średniej, po ukończeniu której rozpoczęła studia w tajnej uczelni, nazywanej Uniwersytetem Latającym. Studiowała jednocześnie nauki biologiczne, społeczno-pedagogiczne i historyczno-literackie. Na ukształtowanie jej poglądów mieli niewątpliwe wpływ znakomici uczeni – wykładowcy tej uczelni: Piotr Chmielowski, Wacław Nałkowski, Ludwik Krzywicki, Edward Abramowski.

Praca oświatowa[edytuj | edytuj kod]

Od 1926 Jadwiga Dziubińska prowadziła pracę oświatową w czytelniach Warszawy i jej okolicy. Momentem przełomowym w życiu Jadwigi Dzubińskiej były letnie wakacje 1897 spędzone z rodzicami na wsi. Poznała wtedy nowy świat, o którym w swoim życiorysie tak pisała: "W tych czasach gorących obudziło się we mnie pragnienie całkowitego poświęcenia się pracy nad rozbudzeniem wsi. Wyjechałam w Kieleckie do wsi Chwaliboskie (współcześnie dzielnica Sławkowa), gdzie mieszkałam półtora roku w chacie wiejskiej, prowadząc tajne nauczanie dzieci, wieczorami zaś zbierając i młodzież. W czasie obchodów setnej rocznicy Mickiewiczowskiej w 1897 jeździłam od wsi do wsi, urządzając konspiracyjne odczyty i gawędy o Mickiewiczu. Jak bardzo serdecznie wówczas zżyłam się z ludnością miejscową i poznałam ich dzień powszedni".

Po ukończeniu kursów pedagogicznych i zaznajomieniu się z trudnymi warunkami życia na wsi Jadwiga Dziubińska poświęcała się organizowaniu ośrodków kultury dla młodzieży wiejskiej, gdzie miały się łączyć zajęcia rolnicze i gospodarskie z kształtem ogólnym i wychowaniem.

Jej zamiary zbiegły się z poczynaniami Warszawskiego Towarzystwa Pszczelniczo-Ogrodniczego. Dzięki wspólnym staraniom tegoż towarzystwa i Jadwigi Dziubińskiej powstał ośrodek kształcenia młodzieży wiejskiej nazywany "Pszczelinem". Była to szkoła męska utrzymywana ze składek społeczeństwa i subwencji Warszawskiego Towarzystwa Pszczelniczo-Ogrodniczego. Od 1900 funkcję kierowniczki powierzono Jadwidze Dziubińskiej. Opracowany przez nią nowatorski program nauczania realizowany w ciągu rocznego kursu stawiał na pierwszym miejscu następujące zadania: dobre przygotowanie uczniów do zawodu, rozbudzanie zainteresowań ogólnych i kulturalnych, wychowanie w duchu patriotycznym i przygotowanie do czynnego życia społecznego. Założyła w Pszczelinie pierwszą spółdzielnię uczniowską.

Całe szkolne życie oparte było o samorząd, do którego na równych prawach należeli nauczyciele i uczniowie.

W 1904 Jadwiga Dziubińska przybyła na Kujawy. Tu w Kruszynku, w majątku Ireny Haackowej, z jej inicjatywy, powstała szkoła dla dziewcząt-przyszłych dobrych gospodyń. Uczennice przyswajały wiedzę z zakresu racjonalnego żywienia, szycia, tkactwa, uprawy roli i hodowli zwierząt. W utworzonej na miejscu ochronce, wychowanki zdobywały umiejętności pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym. Ciekawą formą kształcenia były wycieczki do pobliskich zakładów pracy, wycieczki po kraju, a nawet wyjazdy za granicę. W szkole dużą uwagę zwracano na wychowanie estetyczne.

I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Po wybuchu I wojny światowej w 1914, po przymusowym zamknięciu szkoły w Kruszynku Jadwiga Dziubińska przybyła do Warszawy, gdzie pracowała w Towarzystwie Opieki nad Więźniami zesłańcami wywożonymi w głąb Rosji. W maju 1915 roku wyjechała do Rosji w "najdłuższą podróż swego życia" dostarczając odzież, żywność, organizując pomoc lekarską dla Polaków – jeńców carskich. Objeżdżając obozy syberyjskie niosła więźniom słowa otuchy, zachęcała zesłańców do organizowania się i zakładania kół samopomocy.

W wyzwolonej Polsce[edytuj | edytuj kod]

W końcu 1918 Jadwiga Dziubińska powróciła do wyzwolonej Polski. Z ramienia PSL "Wyzwolenie" została posłanką do Sejmu Ustawodawczego z włocławskiego okręgu wyborczego. Pracowała w trzech komisjach: oświaty, ochrony zdrowia i opieki społecznej. W komisji oświaty wykazywała największą aktywność, szczególnie w przygotowaniu projektu ustawy o ludowych szkołach rolniczych. Projekt w lipcu 1920 został uprawomocniony przez Sejm.

Jadwiga Dziubińska, wraz z przedstawicielami komisji sejmowej przystąpiła do realizacji ustawy. Jeździła po Polsce, typując majątki ziemskie do założenia szkół rolniczych. W marcu 1922 pojawiła się w Starym Brześciu i uczestniczyła w wytyczeniu ziemi z państwowego majątku pod budowę szkoły.

Od pracy związanej z tworzeniem szkół oderwała Jadwigę Dziubińską wizja pomocy potrzebującym. Wyjechała na dwa lata do Rosji z ramienia PCK – Komisji do Spraw Repatriacji Polaków. Po powrocie do kraju wycofała się z życia politycznego i ponownie zajęła się krzewieniem oświaty. Prowadziła Instytut Oświaty i Kultury im. Stanisława Staszica. Jego celem było "budzenie i ogniskowanie wszelkich poczynań oświatowych i kulturalnych ludzi na całym obszarze Rzeczypospolitej oraz krzewienie zasady wolności obywatelskiej". W 1925 Jadwiga Dziubińska brała udział w pracach Państwowej Rady Rolniczej, jako przedstawicielka ludowych szkół rolniczych. Była rzeczniczką organizowania różnych form dokształcania młodzieży wiejskiej. Uczestniczyła także w kształtowaniu Związków Młodzieży Wiejskiej Rzeczypospolitej Polskiej. Członków tej organizacji, od nazwy jej organu prasowego "Wici", nazywano "wiciowcami".

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]