Jakub Egit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jakub Egit
יעקב עגיט
Data urodzenia 1908
Przewodniczący Wojewódzkiego Komitetu Żydów Polskich na Dolnym Śląsku
Przynależność polityczna Frakcja Żydowska PPR, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania od 1945
do 1949

Jakub Egit (jidysz: יעקב עגיט; ur. 1908, zm. ?) – żydowski dziennikarz i działacz polityczny, przewodniczący Wojewódzkiego Komitetu Żydów Polskich na Dolnym Śląsku (1945–1949).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z Borysławia. W okresie II RP pracował jako redaktor wydawnictwa "Unzer weg" we Lwowie. Związany z Poalej Syjon Lewicą, następnie zaś z Powszechną Żydowską Partią Pracy (jidysz: Algemejne Jidisze Arbajter Partej, AJAP)[1]. Był więziony za działalność antypaństwową. Po II wojnie światowej działał we Frakcji Żydowskiej PPR, następnie zaś w PZPR. W latach 1945–1949 sprawował funkcję przewodniczącego Wojewódzkiego Komitetu Żydów Polskich (WKŻP) na Dolnym Śląsku. Opowiadał się wówczas za stworzeniem silnego ośrodka osadnictwa żydowskiego w województwie wrocławskim[2]. Po 1950 zatrudniony jako redaktor prasy żydowskiej w stolicy. W lutym 1953 został aresztowany pod zarzutem działalności na rzecz odłączenia Dolnego Śląska od PRL[3].

W 1957 wyjechał z Polski, zamieszkał w Kanadzie, gdzie działał w środowiskach żydowskich.

W 1947 wydał książkę "Cu a naj lebn. Cwej jor jidiszer jiszew in Niderszlezje". W 1952 przetłumaczył i zebrał artykuły do propagandowej broszury "Bez maski: zbiór artykułów o podżegaczach wojennych" (jidysz: On a maske: portretn fun milchome untercinder; wyd. "Jidisz Buch")[4]. Na emigracji ukazały się w 1991 jego wspomnienia pod tytułem "Grand Illusion". Zmarł w latach 90.[5].

Przypisy

  1. Jan Tomicki, Lewica socjalistyczna w Polsce 1918-1939, Warszawa 1982, s. 314
  2. August Grabski, Działalność komunistyczna wśród Żydów w Polsce (1944-1949), Żydowski Instytut Historyczny, Wydawnictwo "TRIO", Warszawa 2004, s. 90-91
  3. Zdaniem Bożeny Szaynok sprawę Egita można porównać do represji wobec działaczy żydowskich w ZSRR, którzy według władz sowieckich mieli dążyć do utworzenia na Krymie autonomii żydowskiej. Egitowi zarzucano działalność na rzecz utworzenia niezależnej armii podporządkowanej Izraelowi. Dolny Śląsk w jego planach miał się stać odrębnym państewkiem podporządkowanym Izraelowi. Zob. Bożena Szaynok, Z historią i Moskwą w tle: Polska a Izrael 1944-1968, Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu; Uniwersytet Wrocławski; 2007, s. 228-230
  4. I. Egit w katalogu Biblioteki Narodowej
  5. August Grabski, Działalność..., s. 108

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bożena Szaynok, Osadnictwo żydowskie na Dolnym Śląsku 1945-1950, Wrocław 2000, s. 30 (krótka nota biograficzna w przypisie)