Jakub Uchański

Jakub Uchański
prymas Polski i Litwy
Kraj działania	Rzeczpospolita Obojga Narodów
Data i miejsce urodzenia	1502 Uchanie
Data i miejsce śmierci	1581 Łowicz
arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania	1562 – 1581
Interrex
Okres sprawowania
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Sakra biskupia	20 marca 1552

Jakub Uchański

Barokowy nagrobek prymasa Jakuba Uchańskiego autorstwa Jana Michałowicza z Urzędowa 1580-1583 w katedrze w Łowiczu

Jakub Uchański herbu Radwan (ur. 1502 w wsi Uchanie, zm. 1581 w Łowiczu) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1562, biskup włocławski od 1561 (wybrany już w 1557), biskup chełmski od 1551, sekretarz wielki koronny od 1548 roku, archidiakon warszawski, sekretarz i zarządca dóbr królowej Bony.

Opowiadał się za porozumieniem z protestantami, potajemnie sprzyjał reformacji, zwolennik rozluźnienia zależności Kościoła katolickiego w Polsce od Rzymu. Jako kanonik uczęszczał potajemnie m. in. wraz z Andrzejem Fryczem Modrzewskim na tajne dysputy teologiczne w duchu różnowierczym spowiednika Bony Franciszka Lismanina. Był zwolennikiem powstania polskiego kościoła narodowego, zachowującego jednak łączność z Rzymem.

Referendarz wielki koronny od 1538 roku. Był interreksem polskim po śmierci Zygmunta II Augusta od 1572 do 1573 roku kiedy królem został Henryk III Walezy i od 1574 do 1575 tj. do objęcia władzy przez Annę Jagiellonkę. W 1572 sułtan Selim II zalecał szlachcie jego kandydaturę, obok kandydatur marszałka wielkiego koronnego Jana Firleja i hetmana wielkiego koronnego Jerzego Jazłowieckiego. 21 lutego 1574 koronował w katedrze wawelskiej Henryka Walezego na króla Polski.

Poparł postanowienia konfederacji warszawskiej (1573). 12 grudnia 1575 stojąc na czele Senatu obwołał wraz z senatorami królem Polski cesarza rzymsko-niemieckiego Maksymiliana II Habsburga, lecz kandydatura ta przepadła wobec masowych protestów szlachty.

Został pochowany w kolegiacie łowickiej.

Sukcesja apostolska

Osoba Jakuba Uchańskiego ma również istotne znaczenie z punktu widzenia badania historii Kościoła. Z jednej strony nie jest znany biskup, który mu udzielił święceń biskupich (sakry biskupiej). Z drugiej strony część żyjących biskupów (zwłaszcza wśród episkopatu polskiego) może prześledzić historię swoich święceń (sukcesji apostolskiej) właśnie do niego.

Linki zewnętrzne

• Catholic-hierarchy

Przypisy

Poprzednik Jan Drohojowski

Biskup chełmski 1551 – 1561

Następca Mikołaj Wolski