James Gavin
| James Gavin The Jumping General, Jumpin' Jim, Slim Jim |
|
| Data i miejsce urodzenia | 22 marca 1907 Nowy Jork |
| Data i miejsce śmierci | 23 lutego 1990 Baltimore |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1924–1958 |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska | dowódca • 505th Infantry Regiment • 82nd Airborne Division |
| Główne wojny i bitwy | II wojna światowa • Operacja Husky • Operacja Overlord • Operacja Market Garden wojna koreańska |
| Późniejsza praca | ambasador USA we Francji |
| Odznaczenia | |
James Maurice Gavin (ur. 22 marca 1907 w Nowym Jorku jako James Nally Ryan, zm. 23 lutego 1990 w Baltimore) – amerykański żołnierz wojsk powietrznodesantowych, generał. W czynnej służbie wojskowej od 1924 do 1958, ostatnio w stopniu Lieutenant General[1]; dowodził m.in. 505 pułkiem piechoty spadochronowej (sierpień 1942 – wrzesień 1944), wchodzącym w skład 82 Dywizji Powietrznodesantowej, a od Operacji Market Garden we wrześniu 1944 – całą tą dywizją.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodził się w Brooklynie jako syn ubogich imigrantów irlandzkich. W wieku około dwóch lat trafił do sierocińca, skąd wkrótce (w 1909) został adoptowany przez górnika Martina Gavina i jego żonę, Mary, z Mount Carmel w Pensylwanii. Rodzinie Gavinów także nie wiodło się najlepiej: 12-letni James zmuszony był porzucić szkołę i podjąć pracę, by wesprzeć budżet rodzinny. Skończywszy 17 lat, wyjechał do Nowego Jorku, by szukać pracy. Wkrótce zaciągnął się do wojska[2] i swoją przysięgę wojskową złożył 1 kwietnia 1924. Skierowany został do Panamy[3], gdzie służył w jednostce artylerii nabrzeżnej w Fort Sherman. Jesienią 1924 podjął naukę w szkole w Corozal Town w Belize, dzięki czemu nadrobił zaległości edukacyjne i mógł wstąpić latem 1925 do uczelni wojskowej w West Point. Ukończył ją w 1929 w stopniu podporucznika (Second Lieutenant) i w tym samym roku ożenił się z Irmą Baulsir.
Po West Point skierowany został w rejon Douglas w Arizonie, na pogranicze meksykańsko-amerykańskie. Później trafił do szkoły piechoty w Fort Benning w Georgii, a następnie był instruktorem piechoty w Fort Sill w Oklahomie. W 1936 skierowano go na Filipiny, skąd wrócił po półtora roku z rodziną do Waszyngtonu. Następnie służył w 3 Dywizji Piechoty, po czym – awansowany do stopnia kapitana – objął dowództwo kompanii „K” w 7 Dywizji Piechoty.
Następnie trafił znów do West Point na dodatkowe szkolenie w dziedzinie taktyki wojskowej. W tym czasie zetknął się z taktyką wojsk powietrznodesantowych, którymi miał dowodzić w przyszłości.
W czasie II wojny światowej James Gavin służył w Europie; awansowany na generała brygady w 1943 był najmłodszym amerykańskim generałem od czasów wojny secesyjnej. Brał udział w operacjach: Husky (inwazja Sycylii, lato 1943), Overlord (przełamanie Wału Atlantyckiego, lato 1944) i Market Garden (jesień 1944). Po wojnie był zwolennikiem tworzenia oddziałów kawalerii powietrznej wykorzystującej śmigłowce. Między innymi jego zasługą jest masowe wykorzystywanie helikopterów przez wojska amerykańskie w operacjach po II wojnie światowej, w tym podczas wojny wietnamskiej.
Po przejściu na emeryturę James Gavin pełnił jeszcze, na prośbę prezydenta J.F. Kennedy’ego, funkcję ambasadora USA we Francji (1961-1962).
[edytuj] Odznaczenia
- Distinguished Service Cross (dwukrotnie)
- Distinguished Service Medal
- Silver Star
- Bronze Star
- Purple Heart
- Army Commendation Medal
- American Defense Service Medal
- European-African-Middle Eastern Campaign Medal
- World War II Victory Medal (USA)
- Army of Occupation Medal
- Distinguished Service Order (Wielka Brytania)
- Oficer Legii Honorowej
- Croix de Guerre (Francja)
- Croix de Guerre (Belgia)
[edytuj] Film
Postać generała Gavina pojawiła się w dwóch znanych filmach fabularnych. W obrazie Najdłuższy dzień (1962), wyreżyserowanym przez Kena Annakina, w jego roli wystąpił Robert Ryan, natomiast Ryan O'Neal zagrał go w filmie O jeden most za daleko (1977) w reżyserii Richarda Attenborough. W obu produkcjach gen. Gavin pełnił funkcję konsultanta wojskowego.
Przypisy
- ↑ Wśród sześciu generalskich stopni w armii USA oznaką stopnia Lieutenant General są trzy gwiazdki; przybliżony polski odpowiednik – generał brygady.
- ↑ Nie mając skończonych 18 lat, musiałby uzyskać zgodę swoich opiekunów; obawiając się, że jej nie dostanie, skłamał rekrutującemu go oficerowi, że jest sierotą.
- ↑ Na podstawie traktatu z 1903 wojska amerykańskie mają wieczyste prawo stacjonowania w Strefie Kanału Panamskiego.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Skrócona biografia w IMDb (ang.)
- Amerykańscy generałowie
- Odznaczeni Krzyżem za Wybitną Służbę (USA)
- Odznaczeni Army Distinguished Service Medal
- Odznaczeni Srebrną Gwiazdą
- Odznaczeni Brązową Gwiazdą
- Odznaczeni Purpurowym Sercem
- Odznaczeni Distinguished Service Order
- Oficerowie Legii Honorowej
- Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja)
- Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Belgia)
- Absolwenci Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point
- Uczestnicy II wojny światowej
- Urodzeni w 1907
- Zmarli w 1990