Jamnik

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rasy psów. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Jamnik
Standart Dachsund.jpg
Jamnik
Inne nazwy dachshund (język angielski)
Teckel, Dackel (język niemiecki)
bassotte (język włoski)
tacskó (język węgierski)
такса (język rosyjski)
jezevčík (język czeski)
jazvečík (język słowacki)
melhundo (esperanto)
дакел (język bułgarski)
gravhund (język duński)
mäyräkoira(język fiński)
taksas (język litewski)
teckel (język francuski)
dashond (język norweski)
јазавичар (język serbski
ダックスフント (język japoński)
Kraj patronacki Niemcy
Kraj pochodzenia Niemcy
Klasyfikacja
FCI Grupa IV Sekcja 1
AKC Hound
ANKC Grupa 4 (Hounds)
CKC Grupa 2 – Hounds
KC(UK) Hound
NZKC Hounds
Wzorce rasy
FCI AKC ANKC CKC KC(UK) NZKC
Jamnik krótkowłosy brązowy podpalany
Sześciotygodniowe szczeniaki jamnika krótkowłosego podczas zabawy
Jamnik miniaturowy
Jamnik szorstkowłosy o umaszczeniu dziczym

Jamnik (niem. Dackel) – jedna z ras psów pochodząca z Niemiec. Niemiecka nazwa oznacza w dosłownym tłumaczeniu "borsuczy pies", etymologia nazwy związana jest z jego zbliżoną do borsuków budową oraz wykorzystywaniem tej rasy do polowania na zwierzęta ryjące nory.

Spis treści

[edytuj] Rys ogólny

  • krótkowłosy, długowłosy i szorstkowłosy,
  • oraz w trzech wielkościach: króliczy, miniaturowy i standardowy,
  • maść w każdym kolorze, jednak wadą jest maść czysto czarna lub biała bez podpalania. Najczęściej występują jamniki rudobrązowe lub czarne podpalane. Jamniki szorstkowłose mają także umaszczenie dzicze,
  • wysokość w kłębie: 17 do 25 cm,
  • waga: waga jamnika standardowego (największej z ras jamników) nie powinna przekroczyć 10 kg[1],
  • obwód klatki piersiowej: jamnik króliczy od 30 cm; miniaturowy do 35 cm; standardowy powyżej 40 cm,
  • przeciętna długość życia – 12 lat[2],

[edytuj] Charakter

Jamniki to bardzo radosne, ruchliwe psy znane ze skłonności do ścigania małych zwierząt i ptaków. Cechuje je upór i nieustępliwość, co utrudnia ich tresurę. Szczekają wyjątkowo głośno, dlatego maja predyspozycję do bycia dobrym psem stróżującym. Znane są ze swojego przywiązania i lojalności w stosunku do właściciela. Są towarzyskie, jednak obcych traktują z rezerwą i nieufnością. Przy odpowiednim ułożeniu jamnik może bardzo zaprzyjaźnić się z dzieckiem.

Charakter jamnika może różnić się w zależności od jego rasy. Długowłose psy są spokojniejsze. Mają wrodzoną inteligencję odziedziczoną po spanielach. Szorstkowłose natomiast charakteryzuje odwaga terrierów.

Duża część jamników nie lubi nieznajomych ludzi i reaguje na nich szczekaniem i warczeniem. Chociaż najczęściej jamniki są bardzo energicznymi zwierzętami zdarzają się też psy bardzo spokojne.

Jamnik wymaga szczególnej troski i zainteresowania właściciela. Psy te mają szczególne wymagania jeśli chodzi o tresurę i rozrywkę. Wymagają dużo uwagi w przeciwnym razie mogą zrobić się agresywne i groźne. Niektóre nie tolerują dzieci.

[edytuj] Historia

Jego pochodzenie budzi wątpliwości; miłośnicy twierdzą, że pochodzi aż ze starożytnego Egiptu, choć na pewno narodził się w Niemczech, stąd jego oryginalna nazwa: Dachshund, Dackel lub Teckel.

Z Egiptu do Niemiec: Już w starożytnym Egipcie istniały liczne rasy psów, z których część uwieczniono na płaskorzeźbach i posągach świątynnych. Archeolodzy nie wierzyli własnym oczom, kiedy zobaczyli rysunki odpowiadające jamnikowi w świątyni w Bescheb. Naukowcy jednak nie są pewni, czy w tym przypadku chodzi o jamnika, czy o podobnego doń psa. Pierwsze europejskie wzmianki o jamnikach pochodzą ze średniowiecznych Niemiec. Już w XIV w. można było przeczytać: "Psy o krótkich nogach wchodzą o wiele łatwiej pod ziemię niż inne i są bardziej przydatne do polowań na borsuki". Z Niemiec w świat: Rozpowszechnienie jamnika w Europie w XVI/XVII wieku zapoczątkowało wielokierunkowy rozwój tej rasy. Jednym z kierunków rozwoju była adaptacja jamnika do warunków zimowych, co objawiło się zmianami we wzorcu (masywniejsze łapy, skrócona kufa, większe uszy), który nie jest akceptowany w wielu krajach europejskich (jedynie w krajach skandynawskich). Jamnik adaptował się z trudem do chłodniejszego klimatu przez wiele dziesięcioleci, co było wynikiem wtórnego, lepszego przystosowania do ciepła.

Innym kierunkiem rozwoju jamnika było przystosowanie go do różnego rodzaju polowań. Jamniki zatem były tresowane na: posokowce, psy zaganiające, buszujące, norowce. Zakres ich pracy nie ograniczał się tylko do wypłaszania borsuków z nory, gdzie jamnik był zdany sam na siebie, ale też do zaganiania dzików (jamniki szorstkowłose), buszowania w chaszczach i trzcinie oraz aportowania (długowłose) Obecnie jamniki dość często wykorzystuje się podczas polowań na lisy (potrafią wygonić zwierzę z nory), ale odchodzi się już od polowania przy ich pomocy na borsuki, gdyż są to zwierzęta zbyt niebezpieczne dla jamników.

Commons-logo.svg

[edytuj] Choroba kręgosłupa

[edytuj] Objawy

  • ból
  • niemożność ruchu
  • zgarbiony grzbiet
  • niechęć do dotyku
  • trudności w poruszaniu się
  • niepokój
  • piszczenie podczas chodzenia
  • największy ból podczas podnoszenia za klatkę piersiową i brzuch
  • niedowład
  • potykanie się i ślizganie
  • "chód foki"
  • nietrzymanie czynności fizjologicznych

[edytuj] Leczenie

  • podawanie środków przeciwbólowych
  • podawanie witamin z grupy B
  • lekkostrawna dieta
  • jeżeli nerki są nieuszkodzone można naświetlać promieniami na podczerwień
  • preparaty ze strychniną
  • nacieranie tylnych partii ciała spirytusem kamforowym
  • szczotkowanie sparaliżowanych części ciała w celu pobudzenia nerwów
  • zginanie i rozprostowywanie kończyn
  • bandażowanie tylnych łapek lub zakładanie skórzanych ochraniaczy, aby nie zginać niepotrzebnie sparaliżowanych łap

Przypisy

  1. Wzorzec jamnika – Standard FCI nr 148 (09.05.2001) JAMNIKI (pol.). dachshund-land.narod.ru. [dostęp 2008-01-02].
  2. Jamnik – rys ogólny (pol.). Jamniki.info. [dostęp 2008-01-02].