Jan Żaryn
| Jan Żaryn | |
| Data urodzenia | 13 marca 1958 |
| Zawód | nauczyciel akademicki, historyk, publicysta |
| Odznaczenia | |
Jan Krzysztof Żaryn (ur. 13 marca 1958) – polski historyk, nauczyciel akademicki, działacz społeczny, profesor nauk humanistycznych.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Wykształcenie i działalność naukowa [edytuj]
Syn Stanisława i Aleksandry z Jankowskich. W 1984 ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego (kierunek - historia, specjalność: archiwalna). Rok później ukończył studia podyplomowe i uzyskał specjalność pedagogiczną. W czasie studiów od września 1980 czynnie współtworzył samorząd uczelniany. Był członkiem zarządu samorządu Wydziału Historycznego UW w latach 1980–1984. Jest filistrem Korporacji Akademickiej Arkonia.
W latach 1984–1990 pracował jako nauczyciel historii w liceach warszawskich. Publikuje od 1986. Jego publikacje ukazały się w: "Acta Poloniae Historica", "Kwartalniku Historycznym", "Biuletynie IPN", "Przeglądzie Katolickim", "Ładzie", "Gazecie Niedzielnej" w Londynie, "Gazecie Polskiej", "Arcanach" i "Więzi".
W 1989 był jednym ze współtwórców Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców, był również długoletnim prezesem Oddziału Warszawskiego KSW. W 1989 został członkiem NSZZ "Solidarność".
W latach 1995–1998 pracował jako redaktor naczelny pisma kombatantów NSZ "Szaniec Chrobrego". Był także pracownikiem Instytutu Historii Polski im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. W 1997 doktoryzował się tam pracą pod tytułem Stosunki między władzą państwową a Kościołem katolickim w Polsce w latach 1945–1950 (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN, 1996).
W 1998 został członkiem Towarzystwa Miłośników Historii, a także członkiem komitetu redakcyjnego Biblioteki im. św. Jadwigi Królowej, powołanej przez Towarzystwo im. Stanisława ze Skarbimierza. W 1999 został sekretarzem Komitetu dla Upamiętnienia Polaków Ratujących Żydów, a w 2004 przewodniczącym Komisji Historycznej tego Komitetu.
W latach 2000–2003 był członkiem Rady Programowej Fundacji Episkopatu Polski "Dzieło Nowego Tysiąclecia". W grudniu 2000 został zatrudniony w Biurze Edukacji Publicznej IPN. Od 2003 pracuje również jako wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, początkowo jako kierownik katedry Historii Kościoła w Czasach Najnowszych, później jako profesor w tej katedrze. Wykłada również na Uniwersytecie Warszawskim.
W 2003 wydał rozprawę habilitacyjną pod tytułem Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce 1944-1989 (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN) w Instytucie Historii PAN.
11 stycznia 2006 został dyrektorem Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej. 9 kwietnia 2009 został usunięty ze stanowiska w związku z wywiadem w Radiu TOK FM, w którym powiedział, że Lech Wałęsa dostał od IPN status pokrzywdzonego bezprawnie[1]. W 2012 został redaktorem naczelnym miesięcznika "Na Poważnie"[2].
Specjalizuje się w dziejach najnowszych, a szczególnie w historii Kościoła katolickiego w Polsce w XX wieku, obozu narodowego oraz dziejach politycznych emigracji po 1945 roku.
Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 26 lutego 2013 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych[3].
Działalność polityczna [edytuj]
W wyborach parlamentarnych w 1993 bezskutecznie ubiegał się o mandat poselski z warszawskiej listy Porozumienia Centrum. W marcu 2011 objął funkcję prezesa Stowarzyszenia Polska Jest Najważniejsza, powołanego przez członków warszawskiego komitetu poparcia Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich[4]. Został również koordynatorem mazowieckich struktur Ruchu Społecznego im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. W wyborach parlamentarnych w 2011 bez powodzenia startował do Senatu z ramienia Prawa i Sprawiedliwości w okręgu nr 85[5].
Odznaczenia [edytuj]
W 2005 otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[6]. W 2009 został za wybitne zasługi w dokumentowaniu i upamiętnianiu prawdy o najnowszej historii Polski odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[7][8].
Życie prywatne [edytuj]
Żona Małgorzata, historyk, troje dzieci: Anna, Stanisław, Krzysztof.
Publikacje książkowe [edytuj]
- Głębokie. Historia i zabytki, 1992 (współautorstwo z Małgorzatą Żaryn)
- Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesność (współautorstwo z Alicją Dybkowską i Małgorzatą Żaryn; wyd. 2 por. 1995, wiele kolejnych wydań)
- Historia Polski do roku 1795, (współautorstwo z Alicją Dybkowską), 1995
- Kościół a władza w Polsce. 1945–1950, 1997
- Stolica Apostolska wobec Polski i Polaków w latach 1944-1958 w świetle materiałów ambasady RP przy Watykanie. Wybór dokumentów, 1998
- Leszek Prorok – człowiek i twórca, 1999
- Kościół w Polsce w latach przełomu (1953–1958). Relacje ambasadora RP przy Stolicy Apostolskiej, 2000
- Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944–1989), 2003
- Kościół w PRL, 2004
- Kościół, naród, człowiek, czyli opowieść optymistyczna o Polakach w XX wieku, 2013
Przypisy
- ↑ Jan Żaryn odwołany z IPN za słowa o Wałęsie. wp.pl, 9 kwietnia 2009.
- ↑ Już jest! Prof. Jan Żaryn zaprasza do kupna i lektury nowego miesięcznika "Na poważnie". Pisma o Polsce, historii i kulturze. wpolityce.pl, 11 kwietnia 2012.
- ↑ M.P. z 2013 r. Nr 0, poz. 176
- ↑ Jan Żaryn przewodniczącym stowarzyszenia Polska Jest Najważniejsza. interia.pl, 17 marca 2011.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2011
- ↑ Historycy odznaczeni medalami "Gloria Artis". naukawpolsce.pap.pl, 14 grudnia 2005. [dostęp 2013-02-12].
- ↑ M.P. z 2009 r. Nr 35, poz. 536
- ↑ Lista odznaczonych przez prezydenta pracownikow IPN. gazeta.pl, 7 kwietnia 2009.
Bibliografia [edytuj]
- Pełna lista publikacji
- Jan Żaryn w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego
- Historycy IPN
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis
- Polscy działacze społeczni
- Polscy korporanci
- Urodzeni w 1958
- Wykładowcy Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- Wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego