Jan Bedřich z Valdštejna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jan Bedřich z Valdštejna
Arcybiskup Metropolita Praski
Prymas Czech
Jan Bedřich z Valdštejna
Data i miejsce urodzenia 18 sierpnia 1642
Wiedeń
Data i miejsce śmierci 3 czerwca 1694
Duchcov
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 16 czerwca 1668
(biskup hradecki)
6 maja 1675
(arcybiskup praski)
Sakra biskupia 4 marca 1675
Herb arcybiskupi Valdštejna

Jan Bedřich z Valdštejna, znany także jako Johann Friedrich Reichsgraf von Waldstein (ur. 18 sierpnia 1642 w Wiedniu; zm. 3 czerwca 1694 w Duchcovie) – czeski duchowny kościoła katolickiego, biskup ordynariusz hradecki w latach 1668–1675, arcybiskup metropolita praski i prymas Czech od 1675 r.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Edukacja i początki kariery[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1642 r. jako młodszy syn hrabiego Maximilian z Valdštejna i jego żony Polyxeny z domu Thalenberg. Po śmierci ojca w 1654 r. jego wychowaniem zajął się Ferdinand Arnošt z Valdštejna. Studiował filozofię u jezuitów w Pradze, a następnie teologię w Rzymie, gdzie poznał m.in. Jeana Baptiste Matheya. Jeszcze przed otrzymaniem święceń kapłańskich w 1665 r. papież Aleksander VII mianował go honorowym prałatem cesarza Leopolda I i nadał mu godność kanonika w Ołomuńcu, a następnie wrocławskiej kolegiaty Św. Krzyża i św. Bartłomieja. W 1668 r. został wybrany wielkim mistrzem Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą.

Biskup hradecki[edytuj | edytuj kod]

W 1668 r. został wybrany na biskupa ordynariusza hradeckiego, dzięki poparciu cesarza Leopolda I po przejściu na stolicę prymasowską w Pradze jej dotychczasowego biskupa Matouša Ferdinanda Sobeka z Bílenberka. Z powodu konfliktu z władzami miasta Hradec Králové przebywał poza swoją rezydencją biskupią. Nie otrzymał także prowizji papieskiej na to stanowisko. W 1671 r. przeniósł się do Wrocławia, gdzie został dziekanem dekanatu katedralnego. Dzięki staraniom swojego brata Franciszka, otrzymał przyrzeczenie objęcia biskupstwa wrocławskiego po śmierci Sebastiana von Rostocka. Zbiegło się to w czasie z uzyskaniem prowizji na diecezję hradecką. W marcu 1675 r. został konsekrowany na biskupa w katedrze św. Wita w Pradze.

Arcybiskup praski[edytuj | edytuj kod]

Za sprawą swojej wpływowej rodziny został wybrany arcybiskupem metropolitą praskim przez tamtejszą kapitułę katedralną po śmierci abpa Sobeka z Bilenberka 6 maja 1675 r. Następnie uzyskał zatwierdzenie cesarskie i papieskie, mogąc 14 marca 1676 r. dokonać uroczystego ingresu. Jako arcybiskup praski zmierzał do odnowienia życia religijnego w Czechach oraz do ujednolicenia obrzędów religijnych. W tym celu wydał Proper Bohemiae i Rituale Romano-Pragense. Dosyć istotnym problemem była, będąca skutkiem wojny trzydziestoletniej, mała liczba kapłanów w parafiach, w tym celu sprowadzał on duchownych z ościennych diecezji. Chcąc wzmocnić lokalny patriotyzm starał się szerzyć kult czeskich patronów.

Wspierał budowę barokowych kościołów. Mieszkał w pałacu arcybiskupim na Hradczanach wybudowanym według projektów Jeana Baptiste Matheya.

Posiadacz ziemski i śmierć[edytuj | edytuj kod]

W swoich dobrach rodowych w Duchovie finansował budowę miejscowego kościoła oraz sprowadził zakon kapucynów, którzy mieli dokonać rekatolicyzacji miejscowej ludności. Swoich ubogich poddanych wspierał także ekonomicznie.

Prowadził ascetyczne życie umierając w swojej posiadłości w 1694 r. Przez swoich poddanych uważany był za świętego, ze względu na swoją działalność duszpasterską i społeczną. Został pochowany na Hradczanach w katedrze św. Wita w kaplicy rodowej Valdštejnów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kurt A. Huber: Erwin Gatz: Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches 1648–1803. s. 552-554. ISBN 3-428-06763-0. (niem.)
  • Bartunek Václav, Pražský arcibiskup Jan Bedřich Valdštejn, Litoměřice 1979.
  • Dunot Antiditus, Relatio mortis archiepiscopi Pragensis Iohannis Friderici e comitibus a Waldstein.
  • Slavìček Lubomir, „Conte savio“. Jan Bedřich z Valdštejna – mecenáš a podporovatel uměnì, [w:] "Dějiny a současnost XV", 1993, t. 1, s. 13–16.
  • Wojtyła Arkadiusz, „Cardinale langravio“ i „Conte savio“ – dygnitarze Rzecy w barokowym Rzymie, [w:] "Kwartalnik Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego Nr. 2 (4)", 2007, s. 27–39.
  • Havlík Jiří, Spor českého duchovenstva o imunity církve. K politickým aktivitám pražského arcibiskupa Jana Bedřicha z Valdštejna, [w:] "Český časopis historický roč. 107", t. 4, 2009, s. 769-796.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Matouš Ferdinand Sobek z Bílenberka
Template-Bishop.svg Biskup ordynariusz hradecki
1668-1675
Template-Bishop.svg Następca
Jan František Kryštof z Talmberka
Poprzednik
Ernst Adalbert von Harrach
Cross with red star.gif Wielki Mistrz Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą
1668-1694
Cross with red star.gif Następca
Jiří Ignác Pospíchal
Poprzednik
Jan František Kryštof z Talmberka
Template-Metropolitan Archbishop.svg Arcybiskup metropolita praski
1675-1694
Template-Metropolitan Archbishop.svg Następca
Jan Josef Breuner
Poprzednik
Jan František Kryštof z Talmberka
CardinalCoA PioM.svg Prymas Czech
1675-1694
CardinalCoA PioM.svg Następca
Jan Josef Breuner