Jan Fethke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Jan Fethke (ur. 26 lutego 1903 w Opolu, zm. 16 grudnia 1980 w Berlinie) – śląski pisarz oraz reżyser i scenarzysta filmowy.

Jan Fethke urodził się w rodzinie polskiego lekarza w Opolu. Jako nastolatek był zaangażowany w działalność powstańczą. Na początku lat dwudziestych studiował w Gdańsku. To właśnie wtedy zainteresował się filmem i językiem esperanto – swoimi największymi pasjami.

Karierę zawodową rozpoczął w Berlinie, ówczesnej stolicy europejskiej kinematografii. Pracował tam jako autor scenopisów i scenarzysta. Współpracował z filmowcami lewicowymi i Fritzem Langiem.

Po dojściu Hitlera do władzy wyemigrował do Polski, zachowując obywatelstwo niemieckie. W międzywojennej Polsce wyreżyserował kilka filmów oraz napisał kilkanaście scenariuszy.

Po wybuchu II wojny światowej pozostał w Warszawie, współpracując z władzami okupacyjnymi. Jego postawa z tamtych czasów oceniana była bardzo niejednoznacznie. W 1944 r. podczas realizacji filmu dokumentalnego "Praha" został aresztowany.

Po zakończeniu wojny przyjął polskie obywatelstwo i podjął pracę w filmie polskim jako scenarzysta i reżyser. Przez kilka lat pracował pod pseudonimem.

Na początku lat 60. pozostał w Berlinie Zachodnim, gdzie pracował jako lektor języka esperanto. Był również autorem licznych publikacji w tym języku (w tym słowników i powieści).

Wybrana filmografia (jako reżysera)[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Zielona papuga (1921)

Utwory w języku esperanto:

  • Abismoj (Otchłanie, powieść o problemach miłosnych, 1923)
  • Saltego trans jarmiloj (Skok przez tysiąclecia, powieść, fantastyczna historia o wyprawie w czasy Nerona, 1924)
  • Mr. Tot aĉetas mil okulojn (1000 oczu pana Totka, powieść przygodowa, 1931)
  • La verda raketo (Zielona rakieta, nowele, 1961)
  • Mia verda breviero (Mój zielony brewiarz, nowele, 1974)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]