Jan Garbarek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Garbarek
Jan Garbarek-2007-2.jpg
Jan Garbarek live w Atenach (2007)
Data i miejsce urodzenia 4 marca 1947 r.
 Norwegia Mysen
Pochodzenie  Polska
Instrument saksofon
Gatunek Jazz
Aktywność od 1970
Wytwórnia płytowa ECM Records
Zespół
Jan Garbarek Group
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Jan Garbarek (ur. 4 marca 1947 w Mysen w Norwegii) – norweski saksofonista polskiego pochodzenia; jeden z najbardziej znanych współczesnych muzyków jazzowych na świecie[1][2][3][4], uważany za ojca skandynawskiej sceny jazzowej[5][6].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Grę na saksofonie rozpoczął w wieku czternastu lat po usłyszeniu w radiu muzyki Johna Coltrane'a. Jego pierwszą płytą wydaną przez monachijski ECM (w którym wydał niemal wszystkie albumy) była nagrana w 1970 roku wspólnie z gitarzystą Terjem Rypdalem, basistą Arildem Andersenem oraz perkusistą Jonem Cristensenem Afric Pepperbird, na której usłyszeć można pewne elementy muzyki afrykańskiej.

Jego współpraca z Bobo Stensonem zaowocowała płytami:

W 2012 roku ukazało się wydawnictwo Dansere, zawierające te trzy płyty.

W latach 70. występował głównie wspólnie z pianistą Keithem Jarrettem, basistą Palle Danielssonem oraz Jonem Cristensenem jako tzw. Kwartet Europejski. Nagrał z nimi następujące płyty:

  • Belonging1974
  • My Song1977
  • Personal Mountains1979 - wydany w 1989 roku, album koncertowy
  • Nude Ants1979 - album koncertowy
  • Sleeper - Tokyo, April 16, 1979 - 1979 - wydany w 2012 roku, album koncertowy

Nagrywał także z Kennym Wheelerem (Deer Wan), Ralphem Townerem (Solstice, Sounds and Shadows), Egberto Gismontim (Sol Do Meio Dia, Magico), Davidem Darlingiem (Cycles) .

Od lat '80 XX w. można zauważyć w twórczości Garbarka coraz wyraźniejsze wpływy muzyki etnicznej z różnych stron świata:

Z sukcesem spotkała się jego współpraca z brytyjskim, męskim kwartetem wokalnym The Hilliard Ensemble. Wspólnie nagrali trzy płyty:

na których zawarte zostały niepowtarzalne opracowania kilkusetletnich pieśni liturgicznych. Kwartet wykonuje głównie muzykę średniowieczną, m.in. chorał gregoriański, saksofon Garbarka jest piątym głosem[7].

Ostatnia, wydana w 2004 roku płyta to In Praise of Dreams – trudny do skatalogowania efekt kooperacji z perkusistą Manu Katchém oraz altowiolistką Kim Kashkashian.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Odnośnie jego polskiego pochodzenia narosło wiele wątpliwości. W jednym z wywiadów prasowych powiedział:
Ilekroć pada twoje nazwisko, zaraz pojawiają się pytania, czy masz coś wspólnego z naszym krajem?
— Tak, mój ojciec jest Polakiem z pochodzenia, a wśród miast, które pojawiają się w jego opowieściach rodzinnych, znajdują się Jasło i Krosno. Wiele z nim rozmawiałem na temat Polski, jednak osobiście nie czuję w sobie nic z Polaka. Wiem natomiast, że to co gram, jest bardzo w waszym kraju cenione
[8].

Ojciec przebywał w czasie wojny w obozie jenieckim. Piosenkarka i kompozytorka Anja Garbarek jest córką Jana.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Koncert w Hasselt, Belgia 2007

Przypisy

  1. In Praise of Jan Garbarek (ang.). themusicandmythof.wordpress.com, 20 lutego 2013. [dostęp 2013-05-18].
  2. Jan Garbarek (ang.). stageplanet.net. [dostęp 2013-05-18].
  3. JAN GARBAREK GROUP ft. TRILOK GURTU (ang.). kinosiska.si, 21 listopada 2012. [dostęp 2013-05-18].
  4. John Fordham: 50 great moments in jazz: Jan Garbarek, ECM Records and the 70s European renaissance (ang.). The Guardian, 28 marca 2011. [dostęp 2013-05-18].
  5. Jazz master Garbarek set for İstanbul (ang.). Today's Zaman, 23 lutego 2012. [dostęp 2013-05-18].
  6. Katowice JazzArt Festival - Jan Garbarek & The Hilliard Ensemble. Jazz Art Festival Katowice. [dostęp 2013-05-18].
  7. Piąty głos Jana Garbarka (pol.). Dziennik Polski, 30 kwietnia 2009. [dostęp 4 maja 2009].
  8. Źródło: wywiad przeprowadzony przez Piotra Iwickiego; cytowane za Magazynem Muzycznym RUAH.