Jan Kmiołek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jan Kmiołek ps. Wir, Fala, Mazurek, Witold (ur. 23 lutego 1919 w Rząśniku, zm. 7 sierpnia 1952) – żołnierz podziemia niepodległościowego.

Od jesieni 1941 żołnierz ZWZ-AK obwód Pułtusk.

W latach 1946-1951 dowodził zorganizowanym przez siebie oddziałem podziemia niepodległościowego (przez MBP nazwanym „Oddziałem Jana Kmiołka” działającym w rejonie Nasielsk, Pułtusk, Wyszków. Był żołnierzem AK, w 1945 wstąpił do WiN. Do ujawnienia w kwietniu 1947 był żołnierzem oddziału „Visa”, operującego na terenie powiatu ostrowskiego. Wkrótce po ujawnieniu ponownie związał się z organizacją złożoną z byłych członków WiN i został dowódcą oddziału. Następnie grupa weszła w skład Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Spośród wielu akcji, odnotowywanych skrzętnie w „Księdze zbioru i streszczeń” (kronice, która była dowodem w sądzie), do najgłośniejszych należało rozbicie więzienia PUBP w Pułtusku (30 października 1946) i brawurowe wyrwanie się z obławy MO i UB 15 sierpnia 1948 na bagnach Pulwy.

27 sierpnia 1951 aresztowany po prowokacji MBP. W wyniku procesu politycznego jako wróg systemu skazany na karę śmierci. Zamordowany w Warszawie w więzieniu przy ulicy Rakowieckiej przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego PRL 7 sierpnia 1952 wraz z członkiem swojego oddziału Stanisławem Kowalczykiem ps. „Baśka”, „Odwet” z Gródka (pow. pułtuski). Miejsce ich pochówku jest nieznane.

29 października 2009 za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[1].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956, Warszawa – Lublin, 2007.
  • Powiat Pułtusk w pierwszej dekadzie rządów komunistycznych, Warszawa, 2008.